Lamulo la Newton la Zinthu Zokoka
N’chifukwa chiyani zipatso zimagwa kapena kusunthira pamwamba pa dziko lapansi zitatulutsidwa ku phesi lake? Malamulo a Newton amanena kuti ngati chipatso chikuyenda, payenera kukhala mphamvu yomwe ikugwira ntchito pa icho. Mphamvu yomwe imapangitsa chinthu kugwa momasuka pamwamba pa Dziko Lapansi imatchedwa mphamvu yokoka ya Dziko Lapansi.
Vuto la zinthu zogwa zomwe zimakhudza mphamvu yokoka, lomwe mukuliphunzira tsopano, linaganiziridwa ndi kuphunziridwa koyamba ndi wasayansi wa ku Britain yemwe anamwalira Isaac Newton. Nkhawa za Newton zinayamba ku Greece yakale. Pali mavuto awiri akuluakulu omwe Agiriki anali kufufuza kalekale Newton asanabadwe.
Funso losatha ndilakuti chifukwa chiyani zinthu zimagwera pa Dziko Lapansi ndi momwe mapulaneti, kuphatikizapo Dzuwa ndi Mwezi, zimayendera. Agiriki a nthawi imeneyo ankaona vuto la zinthu zogwa ndi kuyenda kwa mapulaneti ngati zinthu ziwiri zosiyana. Izi zinapitirira mpaka nthawi ya Newton. Ntchito ya Newton inamangidwa pa ntchito ya omwe analipo iye asanakhalepo. Chomwe chinasiyanitsa Newton ndi omwe analipo iye asanakhalepo chinali chakuti Newton ankaona vuto la zinthu zogwa ndi kuyenda kwa mapulaneti ngati kuti zimayambitsidwa ndi chifukwa chimodzi ndipo zimatsatira malamulo omwewo. Mwa kuyankhula kwina, Newton ankanena kuti mphamvu yomwe imapangitsa zinthu kugwa pa Dziko Lapansi ndi mphamvu yomweyo yomwe imapangitsa Mwezi kuzungulira Dziko Lapansi.