Qatt ħsibt għaliex ikun iktar kiesaħ fil-quċċata ta' muntanja? Il-qċaċet tal-muntanji jew l-artijiet għoljin ġeneralment ikunu iktar kesħin mill-arja fl-artijiet baxxi jew qrib il-livell tal-baħar. Iktar ma post ikun għoli 'l fuq mil-livell tal-baħar, iktar tkun kiesħa l-arja hemmhekk. L-arja fil-quċċata ta' muntanja għandha tkun iktar sħuna għax tkun eqreb tax-xemx. Għaliex ikun iktar kiesaħ fil-quċċata ta' muntanja?
Skond Il-liġi tal-gravità ta' NewtonIl-kobor tal-forza gravitazzjonali tad-Dinja fuq post huwa inversament proporzjonali għall-kwadru tad-distanza bejn iċ-ċentru tad-Dinja u dak il-post. Għalhekk, iktar ma post ikun 'il bogħod miċ-ċentru tad-Dinja, iżgħar tkun il-forza gravitazzjonali tad-Dinja fuq dak il-post. Fi kliem ieħor, iktar ma post ikun għoli 'l fuq mil-livell tal-baħar, iżgħar tkun il-forza gravitazzjonali tad-Dinja fuq dak il-post. Għalhekk, il-forza gravitazzjonali tad-Dinja fuq post qrib il-livell tal-baħar jew fl-artijiet baxxi hija akbar mill-forza gravitazzjonali tad-Dinja fuq art għolja jew fuq quċċata ta' muntanja.
Selain menarik buah jatuh menuju permukaan tanah, menarik manusia sehingga kita tetap berkeliaran di permukaan tanah 😉 , gaya gravitasi bumi juga menarik udara sehingga udara tetap berada di dekat permukaan bumi. Semakin besar gaya gravitasi bumi, semakin banyak udara yang ditarik, sebaliknya semakin kecil gaya gravitasi bumi, semakin sedikit udara yang ditarik. Gaya gravitasi bumi pada tempat di dekat permukaan laut lebih besar sehingga jumlah udara yang berada di dekat permukaan laut lebih banyak. Sebaliknya gaya gravitasi bumi di puncak gunung lebih kecil sehingga jumlah udara yang ada di puncak gunung lebih sedikit.
Udara terdiri dari molekul-molekul gas yang selalu bergerak dengan kecepatan tertentu. Setiap molekul gas yang bergerak mempunyai energi kinetik. Semakin banyak udara, semakin besar energi kinetik. Semakin cepat gerakan molekul udara, semakin besar energi kinetik. Jumlah udara di puncak gunung lebih sedikit sehingga energi kinetik udara lebih kecil. Sebaliknya jumlah udara pada tempat di dekat permukaan laut lebih banyak sehingga energi kinetik udara lebih besar.
Coba tumbukkan kedua tangan anda. Apa yang anda rasakan ? Tangan anda terasa hangat ketika terjadi tumbukan. Ketika tangan anda bergerak, tangan anda mempunyai energi kinetik. Besar atau kecilnya energi kinetik bergantung pada kecepatan gerak tangan anda dan massa tangan anda. Semakin cepat gerakan tangan anda sebelum kedua tangan anda bertumbukan, semakin hangat tangan anda akibat tumbukan. Jadi besar atau kecilnya energi kinetik menentukan panas atau dingin yang anda rasakan. Demikian juga dengan molekul-molekul gas atau udara. Molekul-molekul gas mempunyai massa dan ketika bergerak dengan kecepatan tertentu, molekul gas mempunyai energi kinetik. Besar atau kecilnya energi kinetik menentukan banyak atau sedikit panas yang dihasilkan ketika terjadi tumbukan antara molekul-molekul gas.
Udara di puncak gunung mempunyai energi kinetik lebih kecil sehingga panas yang dihasilkan ketika terjadi tumbukan antara molekul gas juga sedikit. Sebaliknya udara pada tempat di dekat permukaan laut mempunyai energi kinetik lebih besar sehingga panas yang dihasilkan ketika terjadi tumbukan antara molekul gas juga banyak. Selain itu, jika jumlah molekul gas sedikit maka peluang terjadinya tumbukan juga kecil. Jika jumlah molekul gas banyak maka peluang terjadi tumbukan lebih besar. Banyak atau sedikitnya jumlah tumbukan antara molekul juga menentukan banyak atau sedikit panas yang dihasilkan.
