१. एक व्यक्ती कड्याच्या काठावर उभी राहून १ किलोग्रॅम वजनाचा दगड २ मीटर प्रति सेकंद वेगाने वर फेकते, जेणेकरून तो दगड ४० मीटर खाली कड्याच्या पायथ्याशी पडेल. तर काय होईल? गतीशील उर्जा जमिनीपासून १० मीटर उंचीवर दगडाचा? गुरुत्वाकर्षणामुळे प्रवेग g = ९.८ मी/से2.
ज्ञात :
वस्तुमान (मी) = १ किलो
प्रारंभिक वेग (vo) = ४० मी/से
उंचीतील बदल = ४० – १० = ३० मीटर
गुरुत्वाकर्षणामुळे होणारे त्वरण (g) = 10 m/s²2
पाहिजे आहे : जमिनीपासून १० मीटर उंचीवर दगडाची गतिज ऊर्जा
उपाय:
प्रारंभिक यांत्रिक ऊर्जा
प्रारंभिक गुरुत्वाकर्षण स्थितीज ऊर्जा (EP) = mgh = (1)(10)(30) = 300 जूल
प्रारंभिक गतिज ऊर्जा (KE) = ½ mvo2 = ½ (1)(2)2 = ½ (4) = २ जूल
प्रारंभिक यांत्रिक ऊर्जा = सुरुवातीचे गुरुत्वाकर्षण स्थितीज ऊर्जा + सुरुवातीची गतिज ऊर्जा = 300 + 2 = 302 जूल.
अंतिम यांत्रिक ऊर्जा
अंतिम यांत्रिक ऊर्जा = अंतिम गतिज ऊर्जा = प्रारंभिक गुरुत्वीय स्थितीज ऊर्जा + प्रारंभिक गतिज ऊर्जा = 300 + 2 = 302 जूल.
२. एक व्यक्ती १ किलोग्रॅम वजनाची वस्तू १० मीटर/सेकंदच्या सुरुवातीच्या वेगाने हवेत वर फेकते. (अ) कमाल उंचीवरील गुरुत्वीय स्थितीज ऊर्जा (ब) कमाल उंची निश्चित करा.
गुरुत्वाकर्षणामुळे होणारे त्वरण 10 m/s² आहे2
ज्ञात :
वस्तुमान (m) = १ किलोग्रॅम
प्रारंभिक वेग (vo) = ४० मी/से
गुरुत्वाकर्षणामुळे होणारे त्वरण (g) = 10 m/s²2
पाहिजे : कमाल उंचीवरील गुरुत्वीय स्थितीज ऊर्जा आणि कमाल उंची
उपाय:
(अ) कमाल उंचीवरील गुरुत्वीय स्थितीज ऊर्जा
प्रारंभिक यांत्रिक ऊर्जा:
प्रारंभिक यांत्रिक ऊर्जा (ME) = प्रारंभिक गतिज ऊर्जा (KE) = ½ mvo2 = ½ (1)(10)2 = ½ (100) = 50 जूल.
अंतिम यांत्रिक ऊर्जा:
अंतिम यांत्रिक ऊर्जा (ME) = गुरुत्वीय स्थितीज ऊर्जा (PE)
यांत्रिक उर्जेच्या संवर्धनाचे तत्व:
प्रारंभिक यांत्रिक ऊर्जा = अंतिम यांत्रिक ऊर्जा
KE = PE
५० = पीई
गुरुत्वीय स्थितीज ऊर्जा ५० जूल आहे.
(ब) कमाल उंची
PE = mgh
१.२५ = (०.१)(१०) तास
७५ = २० तास
h = ५० / १० = ५ मीटर
जमिनीपासून कमाल उंची ५ मीटर आहे.
[wpdm_package आयडी='२९८९']
- बलाने केलेले कार्य: समस्या आणि उपाय
- कार्य-गतिज ऊर्जा समस्या आणि उपाय
- कार्य-यांत्रिक ऊर्जा तत्त्वे, समस्या आणि उपाय
- गुरुत्वाकर्षण स्थितीज ऊर्जेच्या समस्या आणि उपाय
- स्थितिज ऊर्जेच्या समस्या आणि उपाय
- वीज समस्या आणि उपाय
- मुक्त पतन गतीसाठी यांत्रिक ऊर्जा संवर्धनाचा अनुप्रयोग
- मुक्त पतन गतीमधील वर आणि खालील गतीसाठी यांत्रिक ऊर्जा संवर्धनाचा उपयोग
- वक्र पृष्ठभागावरील गतीसाठी यांत्रिक ऊर्जा संवर्धनाचा उपयोग
- उतरत्या पृष्ठभागावरील गतीसाठी यांत्रिक ऊर्जा संवर्धनाचा उपयोग
- प्रक्षेप्य गतीसाठी यांत्रिक ऊर्जा संवर्धनाचा उपयोग