Ngā Ariā Taketake i roto i te Hapori
Ko te hapori pāpori he mara pūtaiao e ako ana i te hapori, i ngā hanganga pāpori, me ngā taunekeneke me ngā whanaungatanga e puta ana i roto i aua hanganga. Hei mara pūtaiao, he ariā taketake kei te hapori pāpori hei tūāpapa mō te mārama ki ngā āhuatanga pāpori rerekē. Ka matapakihia e tēnei tuhinga ētahi ariā matua i roto i te hapori pāpori he mea nui kia mōhiotia, kia māramahia hoki.
1. Hanganga Hapori
Ko te hanganga pāpori he anga, he whakaritenga rānei o ngā huānga pāpori e taunekeneke ana, e hanga ana, e whakautu ana tetahi ki tetahi. Kei roto i ēnei huānga ngā tūranga, ngā mana, ngā umanga, me ngā rōpū pāpori. Ko te hanganga pāpori e whakatau ana i te whanonga, te whakaaro, me ngā kare ā-roto o te tangata i roto i te hapori. Kei roto hoki ko ngā ture me ngā tikanga e ārahi ana i ngā whanonga takitahi. Hei tauira, i roto i te hapori, ka hangaia ngā akomanga pāpori i runga i te mana ōhanga me te urunga atu ki ngā rauemi, ā, he mana me ngā herenga tō ia akomanga.
2. Te Tūnga me te Tūranga
Ko te mana e pā ana ki te tūranga o te tangata i roto i tētahi hanganga pāpori. Ka taea te wehewehe i te mana ki te mana āpiti, e riro mai ana i te tangata mai i te whānautanga, i te kore rānei e whai kaha ake, pērā i te ira tangata, te iwi, me te whakapapa; me te mana kua tutukihia, arā, ko te hua o ngā mahi me ngā pūkenga o te tangata, pērā i te mahi, te mātauranga, me ngā whakatutukitanga.
Ko te tūranga he herenga, he tika, me ngā kawenga e pā ana ki tētahi mana. Hei tauira, kei roto i te mana o te kaiako ngā tūranga o te whakaako, te whakaako, me te ārahi i ngā ākonga. He hononga tata tēnei tūranga ki ngā tumanakohanga pāpori, e mōhiotia ana ko ngā tumanakohanga tūranga.
3. Te whakawhanaungatanga
Ko te whakawhanaungatanga te tukanga e ako ai, e whakatōkia ai hoki e te tangata ngā tikanga, ngā uara, me ngā ture o te hapori. Mā te whakawhanaungatanga, ka ako te tangata ki te whakaaro, ki te kare ā-roto, me te mahi i runga anō i ngā tumanakohanga pāpori. Ka taea te whakawhanaungatanga puta noa i te oranga, engari ka tino kaha i te wā o te tamarikitanga.
He wāhi nui tā ngā umanga pēnei i te whānau, te kura, ngā hoa, ngā pāpāho, me te wāhi mahi ki te whakawhanaungatanga. He rerekē ngā huarahi me ngā tikanga o ia umanga mō te whakawhanaungatanga o te tangata. Hei tauira, he wāhi nui tā te whānau ki te whakawhanaungatanga tuatahi, pēnei i te whakaingoa ingoa, te whakaako reo, me te whakatō i ngā uara taketake.
4. Ngā Rōpū Hapori
He huinga tāngata takitahi te rōpū pāpori e taunekeneke ana i ia wā, ā, e rongo ana i te wairua o te hapori. Ka taea e ngā rōpū pāpori te horapa mai i ngā rōpū iti pērā i ngā whānau ki ngā rōpū nui pērā i ngā iwi me ngā whenua. Ka taea hoki te wehewehe i ngā rōpū pāpori ki ngā rōpū tuatahi me ngā rōpū tuarua. Ko ngā rōpū tuatahi ko ērā he whanaungatanga tata, ā, e mōhio pai ana ngā mema tetahi ki tetahi, pērā i te whānau me ngā hoa. He rerekē, ko ngā rōpū tuarua ko ērā he whanaungatanga ōkawa, kāore he whanaungatanga whaiaro, pērā i ngā whakahaere mahi, i ngā tari kāwanatanga rānei.
5. Ngā Paerewa me ngā Uara
Ko ngā tikanga he ture, he paerewa rānei mō ngā whanonga e tumanakohia ana, e mōhiotia ana hoki e tētahi rōpū pāpori. Ka āwhina ngā tikanga ki te whakahaere i ngā whanonga takitahi, me te waihanga i te tikanga pāpori. Ka taea te wehewehe i ngā tikanga ki ngā tikanga ōkawa me ngā tikanga kore ōkawa. Ko ngā tikanga ōkawa, pērā i ngā ture, he whiu pakari mēnā ka takahia. Ko ngā tikanga kore ōkawa, pērā i ngā tikanga, ka hua ake pea he whiu pāpori pērā i te tawai, te whakakore rānei mēnā kāore e tutukihia.
Ko ngā uara he mātāpono, he whakapono rānei e whakaarohia ana he mea nui, he mea e hiahiatia ana e tētahi rōpū tāngata. Ko ngā uara e whakaata ana i ngā tirohanga a te hapori mō te mea pai, te mea tika, me te mea e hiahiatia ana, ā, ka āwhina i te hanga i ngā whāinga me ngā wawata takitahi. Hei tauira, i roto i ētahi hapori, he tino whakanuia ngā uara pēnei i te pono, te mahi uaua, me te whānau.
6. Te Taunekeneke Hapori
Ko te taunekeneke pāpori te tukanga e mahi tahi ai ngā tāngata me te taunekeneke tetahi ki tetahi. Mā te taunekeneke pāpori, ka awehia e ngā tāngata tetahi ki tetahi, ka ako hoki mō ngā tumanakohanga pāpori. Ka taea te taunekeneke pāpori i roto i ngā momo āhua, pērā i te whakawhitiwhiti kōrero ā-waha me te kore kōrero, te whanonga mahi tahi, te pakanga, me te whakawhitiwhiti pāpori.
Ko tētahi ariā nui i roto i te ako i ngā taunekeneke pāpori ko te ariā whakawhitiwhiti pāpori. E kī ana tēnei ariā ko te taunekeneke pāpori he whakawhitiwhiti painga me ngā utu i waenga i ngā tāngata takitahi. E whai ana ia tangata ki te whakaiti i ngā utu me te whakanui ake i ngā painga i roto i ō rātou whanaungatanga pāpori. He rite tēnei ki te ariā ōhanga o te whiriwhiri i te whakatau tino whai hua.
7. Ahurea
Ko te ahurea e pā ana ki te āhua noho katoa e pā ana ki ngā mema o te hapori, tae atu ki te reo, ngā whakapono, ngā uara, ngā tikanga, ngā tikanga tuku iho, me ngā taonga tuku iho. Ehara i te mea ka akohia anake te ahurea engari ka tukuna iho hoki i tētahi whakatipuranga ki tētahi whakatipuranga. He hihiri te ahurea, e huri haere ana i roto i te wā, me te whanaketanga o te hapori.
He wāhanga ā-tinana, ā-kore ā-tinana hoki o te ahurea. Kei roto i ngā wāhanga ā-tinana ngā taonga ā-tinana, ngā taonga tuku iho rānei i hangaia, i whakamahia hoki e te hapori, pērā i te kākahu, ngā whare, me te hangarau. Kei roto i ngā wāhanga kore-tinana ngā ariā, ngā uara, ngā tikanga, me ngā tohu e hanga ana i te huarahi e whakaaro ai, e mahi ai hoki ngā mema o te hapori.
8. Te Whakarōpūtanga Hapori
Ko te whakarōpūtanga pāpori ko te whakarōpūtanga o ngā tāngata takitahi, o ngā rōpū rānei i roto i te hapori ki ngā paparanga, ki ngā paparanga rānei i runga i ētahi paearu, pērā i te taonga, te mana, me te mana. Ka hangaia e te whakarōpūtanga he paparanga pāpori e whai pānga ana te tūranga o te tangata i roto i te paparanga ki tā rātou urunga atu ki ngā rauemi me ngā whai wāhitanga ki te ora.
He maha ngā ariā e whakamārama ana i te wehewehenga pāpori, ko tētahi o ēnei ko te ariā a Karl Marx e kī ana ko te wehewehenga pāpori e ahu mai ana i te mana o ngā tikanga whakaputa me te wehewehenga o ngā akomanga pāpori i waenga i te bourgeoisie (ngā kaipupuri whakapaipai) me te proletariat (ngā kaimahi).
9. Te Nekenekehanga Hapori
Ko te nekenekehanga pāpori ko te nekehanga o ngā tāngata takitahi, o ngā rōpū rānei mai i tētahi tūranga pāpori ki tētahi atu i roto i te whakarōpūtanga pāpori. Ka taea e te nekenekehanga pāpori te poutū (te neke ake, te neke iho rānei i roto i tētahi paparanga pāpori) te whakapae rānei (te huri tūranga engari kei roto tonu i te paparanga pāpori kotahi). Ko te nekenekehanga pāpori e whakaata ana i ngā hihiri pāpori me te kaha o ngā tāngata takitahi, o ngā rōpū rānei ki te whakarerekē i ō rātou tūnga pāpori.
Ko ngā āhuatanga e pā ana ki te nekenekehanga pāpori ko te mātauranga, te mahi, te marena, me ngā kaupapa here a te kāwanatanga. Hei tauira, mā te whiwhi mātauranga teitei ake ka taea te whakanui ake i te tūponotanga o te tangata ki te whiwhi mahi pai ake me te mana pāpori teitei ake.
10. Huringa Hapori
Ko te huringa pāpori te panonitanga e puta ana i roto i te hanganga me te mahi a te hapori i roto i te wā. Ka taea te akiaki i te huringa pāpori e ngā āhuatanga maha, pērā i te hangarau, te ōhanga, te tōrangapū, me te ahurea. Ka taea e te huringa pāpori te tere, te puhoi rānei, ā, ka pā ki ngā āhuatanga maha o te oranga pāpori, tae atu ki ngā whanaungatanga pāpori, ngā uara, ngā tikanga, me ngā umanga.
Mā ngā ariā o te huringa pāpori ka whakamāramahia ngā āhuatanga me ngā tauira o te huringa e puta ana i roto i te hapori. Ko tētahi o aua ariā ko te ariā o te whanaketanga pāpori, e kī ana ka whanake ngā hapori mā roto i ngā wāhanga e whai ake nei ki ngā taumata e piki haere ana te uaua.
Whakamutunga
Mā te mārama ki ngā ariā taketake o te hapori pāpori ka āwhina i a tātou ki te mārama ake ki te mahi me te hurihanga o ngā hapori. Ko ngā ariā pēnei i te hanganga hapori, te mana me ngā tūranga, te whakawhanaungatanga, ngā rōpū hapori, ngā tikanga me ngā uara, te taunekeneke hapori, te ahurea, te wehewehenga hapori, te nekenekehanga hapori, me te huringa hapori he tūāpapa nui o te tātari hapori. Mā te ako i ēnei ariā ka hohonu ake te māramatanga ki ngā hihiri me ngā uauatanga o te oranga hapori, ā, ka āwhina i a tātou ki te aro atu ki ngā wero hapori. Mā tēnei huarahi pūtaiao, ka taea e tātou te mahi i ngā mahi whakaaro nui me te whai hua ake hei waihanga i tētahi hapori tika ake, whai mana ake hoki.
