Ngā papa ā-papa – ngā raruraru me ngā otinga
1. He aha te ōwehenga o te papa tōpana o te mea A me te mea B?

Mōhiotia:
Papatipu o te mea A (m A ) = 1
Papatipu o te mea B (m B ) = 2
Te tawhiti o te mea A mai i te aorangi o Papatūānuku (r A ) = 1
Ko te tawhiti o te mea B mai i te aorangi o Papatūānuku (r B ) = 2
E hiahiatia ana: Te ōwehenga o te papa tōpana o te mea A me te mea B
Rongoā:
Ko te whārite o te papa tōpana o te Ao:
![]()
g = te rahi o te papa tōpana, G = te pūmau tōpana, m B = te papatipu o Papatūānuku, r B = te pūtoro o Papatūānuku

Te ōwehenga o te papa tōpana:
karamu A : karamu B
G: G/2
1: 1/2
2: 1
2. Mena ko te tūranga o te mea A he 0.5R i runga ake i te mata o te Ao, ko te tūranga o te mea B he 2R i runga ake i te mata o te Ao, he aha te ōwehenga o te papa tōpana e pā ana ki te mea A me te mea B? Ko R te pūtoro o te Ao.
Mōhiotia:
Ko te tawhiti o te mea A mai i te pokapū o Papatūānuku = 0.5R + R = 1.5R = 1.5
Ko te tawhiti o te mea B mai i te pokapū o Papatūānuku = 2R + R = 3R = 3
E hiahiatia ana: Te ōwehenga o te papa tōpana
Rongoā:
Ko te papa tōpana e pāngia ana e te mea A (g A ):

Ko te papa tōpana e pāngia ana e te mea B (g B ):

Ko te ōwehenga o te papa tōpana e pāngia ana e te mea A me te mea B:

3. Ko te papa tōpana i te mata o te Ao he g, kāti he aha te papa tōpana i te teitei o te 1.5R i runga ake i te mata o te Ao. R = te pūtoro o te Ao.
otinga
He rite tonu te kaha o te papa taumaha (F) ki te papa taumaha (g). Ka nui ake te kaha o te papa taumaha, ka nui ake te papa taumaha.
He rite tonu te kaha ā-papa (F) ki te 1/r₂ , ko r = te tawhiti o tētahi mea mai i te pokapū o te whenua. He rite tonu te kaha ā-papa ki te 1/r₂, nō reira he rite anō hoki te āpure ā-papa (g) ki te 1/ r₂.
Ina kei runga te kairangi i te mata o te Ao, arā, ko te tawhiti o R (R = te radius o te Ao) mai i te pokapū o te Ao, ko te papa tōpana he g. Ka taea te whakamārama i tēnei mā roto i ngā tātaitanga e whai ake nei:
He ōrite te āpure tōpana (g) ki te 1 / R 2. Mēnā ko R = 1, ko 1 / R 2 = 1/1 2 = 1/1 = 1. Mēnā ko te tawhiti o te kairangi i te pokapū o te whenua = 1, ka pāngia te kairangi e te āpure tōpana o = (g) (1) = g.
Ko te tawhiti o te kairangi i te pokapū o te whenua he 1.5R = 1.5 (1) = 1.5 kātahi ka pāngia te kairangi e te papa tōpana o: 1 / R2 = 1 / 1.52 = 1 / 2.25. Nō reira, ki te mea ko te tawhiti o te kairangi i te pokapū o te whenua he 1.5, ko te papa tōpana o te kairangi he = (g) (1 / 2.25) = g / 2.25
4. He aha te ōwehenga o te papa tōpana o te whenua mō ngā mea e rua, tētahi kei te mata o te whenua, tētahi kei te teitei o te ½ R mai i te mata o te whenua (R = te radius o te whenua)?
Mōhiotia:
Te tawhiti o te mea A mai i te pokapū o te whenua (r A ) = R = 1
Ko te tawhiti o te mea B mai i te pokapū o te whenua (r B ) = 0.5R + R = 1.5R = 1.5
E hiahiatia ana: Te ōwehenga o te papa tōpana o te whenua
Rongoā:
Ko te papa tōpana o te whenua e pāngia ana e te mea A (g A ):

Ko te papa tōpana o te whenua e pāngia ana e te mea A (g B ):

Ko te ōwehenga o te papa tōpana o te whenua e pāngia ana e te mea A me te mea B:

- He aha te papa ā-papa?
- whakahoki: Ko te papa ā-papa e tohu ana i te wāhi e karapoti ana i tētahi papatipu, ā, ka pāngia tētahi atu papatipu e te kaha ā-papatipu. He huarahi tēnei hei whakaahua i te awe o ngā mea tetahi ki tetahi mā te kukume ā-papatipu, me te kore e pā tika.
- He pēhea te rerekētanga o te kaha o te papatipu i a koe e neke atu ana i te papatipu e whakaputa ana i taua papatipu?
- whakahoki: Ka heke te kaha o te papa tōpana i te tapawhā o te tawhiti mai i te papatipu pūtake. Ina koa, e whai ana i te ture tapawhā-whakamuri: ki te takiruahia te tawhiti, ka huri te kaha o te papa hei hauwhā o tōna kaha tīmatanga.
- He aha te hononga o te papa ā-papa ki te kaha ā-papa?
- whakahoki: Ko te kaha o te papa tōpana i tētahi pūwāhi i te wāhi, e tohuhia ana e , e tautuhia ana ko te kaha ā-papatipu (F) mō ia wae papatipu (m) e pāngia ana e tētahi papatipu whakamātautau iti kua whakanohoia ki taua pūwāhi. Mā te pāngarau, .
- He pēhea te rerekētanga o te papa tōpana o Papatūānuku i runga i te teitei?
- whakahoki: I te pikinga ake o te teitei (i a koe e neke atu ana i te pokapū o Papatūānuku), ka heke te kaha o te papa tōpana. Koinei te take e pāngia ai ngā kairangi moana e noho ana i te ara porowhita e te tōpana iti, ahakoa kei roto tonu rātou i te awe o te tōpana o Papatūānuku.
- He aha te tikanga o te kī he "ārai pūmau" ngā papa tōpana?
- whakahoki: Ko te tikanga o te mara pūmau ko te mahi i mahia ki runga i tētahi mea e neke ana i waenga i ngā pūwāhi e rua o te mara kāore e pā ki te ara i tangohia. Mō ngā mara ā-papa, ko te tikanga o tēnei ko te mahi i mahia e te kaha ā-papa ki runga i tētahi mea e neke ana i waenga i ngā pūwāhi e rua he rite tonu ahakoa te ara e tangohia ana.
- Me pēhea te whakakotahitanga o ngā paparanga ā-papatipu o ngā papatipu maha?
- whakahoki: Ka taupatupatu, ka honoa rānei ngā papa tōpana mai i ngā papatipu maha mā te āhua whārite. I tētahi pūwāhi kua hoatu, ko te papa tōpana hua ko te tapeke whārite o ngā papa tōpana i hangaia e ia papatipu takitahi.
- He pēhea te pānga o te papatipu o tētahi mea ki te papa tōpana e whakaputaina ana e ia?
- whakahoki: He rite tonu te papatipu o te kaha ā-papatipu e puta mai ana i tētahi mea ki tōna papatipu. Ka puta he papatipu kaha ake i tētahi mea nui ake.
- Me pēhea te ine i te kaha o te papa tōpana?
- whakahoki: Ka inehia te kaha o te papa tōpana i runga i te kaha mō ia wae papatipu. I roto i te pūnaha wae SI, ka inehia i roto i (Ngā Newton mō ia kirokaramu).
- Ka taea e ngā papa tōpana te mahi? Mena koinā, me pēhea?
- whakahoki: Ae, ka taea e ngā papa tōpana te mahi. Ina neke tetahi mea i te ahunga o te papa tōpana (pēnei i te aporo e taka ana ki te Ao), ka mahi te papa tōpana ki runga i te mea, ā, ka heke te kaha pūmanawa tōpana o te mea.
- He aha te whanaungatanga i waenga i te papa ā-papa me te pūngao pūmanawa ā-papa?
- whakahoki: Ko te pūngao pūmanawa ā-papa ko te pūngao kei roto i tētahi mea nā tōna tūranga i roto i tētahi papa ā-papa. Ko te huringa o te pūngao pūmanawa ā-papa o tētahi mea e pā ana ki te mahi e mahia ana e te kaha ā-papa i te nekehanga o te mea. Ka taea te ahu mai i te papa ā-papa mai i te rōnaki (te tauwehe ā-wāhi rānei) o te pūmanawa ā-papa.