Ngā Rautaki Ako e Arotahi ana ki ngā Ākonga
Ko te mātauranga te tūāpapa mō te whanaketanga takitahi me te hapori. I tēnei ao o te ao whānui me ngā whanaketanga hangarau mōhiohio, me urutau te mātauranga ki te tere o te huringa me te whanaketanga. Ko tētahi tauira mātauranga e kiia ana he whai hua ki te whakawhanake i te pūmanawa me te auahatanga o ngā ākonga ko te ako e aro ana ki ngā ākonga. Mā tēnei rautaki ka whakanoho ngā ākonga ki waenganui o te tukanga ako, me ngā kaiako e mahi ana hei kaiāwhina, e whakarato ana i te arataki me te tautoko e hiahiatia ana e ngā ākonga kia ako takitahi me te kaha.
Pendahuluan
He aha i aro atu ai ki ngā ākonga?
Ko te ako e aro ana ki te ākonga he huarahi e aro nui ana ki te whai wāhi kaha o ngā ākonga ki te tukanga whakaako me te ako. He rerekē tēnei ki ngā tikanga tuku iho, ko te kaiako te puna matua o te mātauranga, ā, ko ngā ākonga he kaiwhiwhi koretake. I roto i te ako e aro ana ki te ākonga, ka akiakihia ngā ākonga kia whakaaroaro nui, kia whai wāhi kaha, kia whakawhanake hoki i ngā pūkenga whakaoti rapanga. E hangai ana tēnei ki ngā whāinga o te mātauranga o ēnei rā, arā, ehara i te mea ko te tuku mātauranga anake engari ko te hanga i te āhua me ngā pūkenga ora o ngā ākonga.
Ngā whāinga me ngā painga
Ko te whāinga o te ako e aro ana ki te ākonga ko:
1. Whakanuia ake te mahi a ngā ākonga me te whai wāhi atu ki te ako.
2. Whakawhanakehia ngā pūkenga whakaaroaro arohaehae me te auaha.
3. Te whakawhanake i ngā ākonga kia tū motuhake, kia whai kawenga hoki mō ā rātou mahi ako.
4. Whakatenatenahia te mahi tahi me te mahi tahi a ngā ākonga.
Ko ngā painga o te whakatinanatanga o tēnei rautaki ko te whakapiki ake i te hihiri ako, ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero, me ngā pūkenga pāpori pai ake.
Ngā Rautaki Konukuraiti e Arotahi Ana ki ngā Ākonga
Anei ētahi rautaki ka taea te whakamahi i roto i te ako e aro ana ki ngā ākonga:
1. Ako Kaupapa-ā-Kaupapa
I roto i tēnei tikanga, ka mahi tahi ngā ākonga i roto i ngā rōpū ki te whakaoti i ngā kaupapa e tika ana, e whai tikanga ana hoki. Kua hangaia ēnei kaupapa kia hiahiatia ngā ākonga ki te whakahaere rangahau, ki te whakaaroaro arohaehae, me te mahi tahi ki te whakatutuki i ā rātou whāinga. Ko ētahi tauira o ngā kaupapa ko te waihanga i tētahi tauira rauropi, te whakahaere rangahau taiao, te whakawhanake rānei i tētahi tono māmā.
2. Ngā Kōrerorero Rōpū
Mā ngā kōrero ā-rōpū ka taea e ngā ākonga te whakawhitiwhiti whakaaro me ngā tirohanga. Ka akiaki hoki i ngā ākonga kia ako tetahi i tetahi, kia mārama hoki ki ngā tirohanga rerekē. Ka taea e ngā kaiako te whakarato kaupapa kōrero e pā ana ki te kaupapa, me te wehewehe i ngā ākonga ki ngā rōpū iti.
3. Te Ako i runga i te Raruraru
Mā tēnei rautaki ka whakanoho ngā ākonga ki ngā āhuatanga tūturu, ki ngā āhuatanga whakaari rānei e hiahia ana kia whakaoti rapanga. Me tātari e ngā ākonga te rapanga, me whakawhanake i ngā otinga, me te matapaki i ngā hua. Ko ētahi tauira o ngā rapanga ko te whakawhanake i tētahi rautaki tiaki pūngao i te kura, te whakahaere rānei i ngā para o te whare.
4. Te Ako Whaiaro
I roto i te ako whaiaro, ka nui ake te herekore me te kawenga mō ngā ākonga ki te whakatau i te aha me te pēhea te ako. Ka whakarato tonu ngā kaiako i ngā aratohu me ngā rauemi, engari ko te mahi matua kei ngā ākonga. Ka taea te whakatinana i tēnei tikanga mā te ako ipurangi, te wāhi e uru atu ai ngā ākonga ki ngā rauemi, ki ngā ataata ako, me te whakahaere i ngā aromatawai whaiaro.
5. Te Ako Ngātahi
Ko te ako tahi he mahi ā-rōpū e mahi tahi ai ngā ākonga ki te whakatutuki i ngā whāinga ako. Kua hangaia ngā mahi ā-rōpū kia whai wāhi mai, kia tautoko hoki ia mema tetahi i tetahi. Hei tauira, ko te Hanganga Tahi o te Tuhinga (JCoT), e hiahia ana kia mahi tahi ngā ākonga ki te tuhi tuhinga, ki te tuhi pūrongo rānei.
Te Whakatinanatanga i roto i te Akomanga
Te Tūranga o ngā Kaiako
He mea nui te tūranga o ngā kaiako i roto i te ako e aro ana ki ngā ākonga. Me taea e ngā kaiako te:
1. Aratohu me te Tautoko: Hoatu te arataki, ngā rauemi, me te tautoko e hiahiatia ana e ngā ākonga. Kia noho hei kaiārahi e āwhina ana i ngā ākonga ki te tūhura i ngā whakaaro hou me ngā mātauranga.
2. Te Waihanga i tētahi Taiao Ako Pai: Waihangahia he āhuarangi akomanga e tautoko ana i te whai wāhi kaha me te mahi tahi.
3. Tuku Urupare Whai Hua: Tuku urupare whai hua hei āwhina i ngā ākonga ki te mārama ki ō rātou kaha me ngā āhuatanga hei whakapai ake.
Ngā Wero me ngā Otinga
Ko ngā wero matua mō te whakatinana i te ako e aro ana ki ngā ākonga ko:
1. Ngā Rerekētanga o te Māramatanga me te Taumata Rite o ngā Ākonga: Kāore e rite ngā pūkenga o ngā ākonga katoa. Ko te otinga he wehewehe, he whakarerekē rānei i ngā tikanga ako kia rite ki ngā hiahia o ia tangata.
2. Ngā Here Wā: He roa ake te wā e pau ana i ngā tukanga ako e uru ana ki te tūhuratanga me te kōrero. Ko tētahi otinga ko te whakamahere tika i te marautanga, me te whakarite kia mārama te whāinga o ia wāhanga ako.
3. Te Ātete ki te Huringa: Tērā pea ka whakaatu ngā ākonga me ngā kaiako i te ātete ki ngā huringa o ngā tikanga ako. Me toro atu ki te hunga ako me te whakangungu kia mārama ai te katoa ki ngā painga me te āhua o te mahi ako e aro ana ki te ākonga.
Aromatawai me te Aromatawai
He rerekē te aromatawai i roto i te ako e aro ana ki te ākonga i te aromatawai tuku iho. Ko te arotahi nui ko te tukanga me te kaha ki te whakamahi i te mātauranga, kaua ko te hua whakamutunga anake. Ko ētahi tikanga aromatawai ka taea te whakamahi ko:
1. Pukapuka mahi: Te kohikohi i ngā hua o ngā mahi a ngā ākonga i roto i tētahi kaupapa, i roto rānei i te wāhanga ako kotahi kia taea ai e ngā kaiako te aromatawai i tō rātou ahunga whakamua.
2. Te Mātakitaki: Ka mātakitaki te kaiako i te whai wāhi me te takoha a ngā ākonga i roto i te tukanga ako.
3. Aromatawai Whaiaro me te Aromatawai Hoa: Ka tukuna he whai wāhitanga ki ngā ākonga ki te aromatawai i ā rātou ake mahi me te mahi a ō rātou hoa akomanga.
Whakamutunga
He taahiraa whakamua te ako e aro ana ki ngā ākonga i roto i te mātauranga, e whakaatu ana i ngā hua pai ake i roto i te whakawhanake i ngā pūkenga me te āhua o ngā ākonga. Ehara i te mea ka nekehia e tēnei rautaki te tūranga matua mai i ngā kaiako ki ngā ākonga i roto i te tukanga ako, engari ka whakawhiwhia hoki ki ngā ākonga ngā pūkenga me ngā mātauranga e tika ana mō te ao tūturu. Mā te mahi a ngā kaiako hei kaiāwhina, hei waihanga i tētahi taiao ako tautoko, hei whakahaere aromatawai whānui, ka taea e te ako e aro ana ki ngā ākonga te whai pānga nui ki te whakaputa i tētahi whakatupuranga e kaha ake ana te pūkenga, te arohaehae, me te whakataetae ā-ao.
Nō reira, kua tae te wā kia mahi tahi ngā rōpū katoa e whai wāhi ana ki te ao mātauranga—ngā kaiako, ngā ākonga, ngā mātua, me ngā kaihanga kaupapa here—ki te tango me te whakatinana i te ako e aro ana ki ngā ākonga i runga i te whai hua me te pumau.
