Te Mārama me te Whakahaere i ngā Raru o te Mamau
He wāhanga nui te mamau i roto i ngā waka tuku ā-ringa. Ahakoa te āhua māmā noa iho o tana mahi—te hono me te momotu i te mana mai i te miihini ki te tuku—engari he mea nui tana mahi ki te whakamarie o te taraiwa, te mahi, me te haumaru. Ina he raruraru kei te mamau, ka puta wawe tonu ngā tohu: te uaua ki te neke i ngā taputapu, te ngoikore o te kukume, me ngā haruru rerekē. Ka matapakihia e tēnei tuhinga te mahi a te mamau, ngā tohu o te pakaru, ngā take noa, me pēhea te tirotiro, me ngā mahi tika hei mahi hei ārai i ngā raruraru mamau kei piki haere ki te kino nui ake.
Te Mahi Poto a te Mamau
I roto i tētahi waka tuku ā-ringa, kei te oma tonu te mīhini i te wā e oma ana te waka. Heoi, kaua ngā wira e whiwhi tonu i te mana mai i te mīhini, inā koa ka mutu te waka, ka hiahia rānei te taraiwa ki te neke taputapu. Koinei te wāhi e whai wāhi ai te mamau. Ina pēhia te pētera mamau, ka wetewetehia e te pūnaha mamau te wira rere (e hono ana ki te mīhini) me te pereti mamau (e hono ana ki te tuku). Ina tukuna te pētera, ka honoa anō te pereti mamau ki te wira rere, ka whakawhiti i te mana mīhini ki te tuku, ā, i te mutunga ki ngā wira.
Ko ngā wāhanga matua o te pūnaha mamau ko:
– Wira rere: he kōpae nui e piri ana ki te porowhita o te miihini.
– Kōpae mamau/pereti mamau: he mea waku e tuku ana i te mana ina tāpirihia ki te wira rere.
– Pereti pēhanga: pēhi i te kōpae mamau kia piri pai ki te wira rere.
– Pūmau tuku: ka āwhina ki te tuku i te pēhanga mai i te pereti pēhanga ina pēhia te pētera.
– Pūnaha whakaoho: ka taea te taura (mīhini) te waipēhi rānei (rango matua me te rango pononga).
Nā te mea e whakawhirinaki ana ki te waku, he wāhanga te mamau ka pakaru, ka pakaru i te roanga o te wā. Heoi, ko te momo taraiwa me te tiaki te mea nui e whakatau ana i te tere o te pakaru o tēnei wāhanga.
Ngā Tohu Noa o ngā Raru Mamau
Mā te mōhio wawe ki ngā tohu ka ārai i te pakaru, i te kino atu rānei o tō tukunga mate. Anei ētahi o ngā tohu tino kitea:
1. Te paheke o te mamau
Ka haruru te mīhini ina pēhia te whakateretere, engari kāore te tere o te waka e piki ake pērā. Ka rangona tēnei i te nuinga o te wā ina piki pukepuke, ina tere tere rānei.
2. Te uaua ki te eke ki ngā taputapu
Ka puhoi, ka mārō, ka "haruru" rānei te nekehanga taputapu. Tērā pea ka puta tēnei nā te mea kāore anō kia tino wetekina te hononga o te mamau (te tō o te mamau).
3. He teitei rawa, he iti rawa rānei te pētera o te mamau
Ka rerekē te pūwāhi ngau. Mēnā he teitei rawa te pūwāhi ngau, he tohu tēnei kua pakaru te pereti mamau. Mēnā he iti rawa, tera pea nā ngā tautuhinga, te hau i roto i te pūnaha waipēhi, te raruraru miihini rānei.
4. Te wiri i te wā e tukuna ana te mamau (te wiri)
Ka wiri te motuka ina tīmata. Tērā pea nā te mata o te wira rere koretake, te koretake o ngā pereti mamau, te paru hinu rānei i runga i te arai mamau.
5. He tangi ina pēhia, ina tukuna rānei te pētera
Tērā pea he tangi tito, haruru, ngunguru rānei e tohu ana i te tawhito o te peera tuku, te pereti pēhanga, tetahi atu wāhanga rānei.
6. Kakara tahunga
Ko te haunga o te arai mamau e mura ana ka puta mai i te paheke o te mamau, i te āhua rānei o te pupuri i te mamau i waenganui.
Ngā Take Noa o te Rahunga o te Mamau
Kāore e hiahiatia kia whakakapia ngā wāhanga katoa mō ngā raruraru o te mamau. Engari he mea nui te mārama ki te pūtake mō te rongoā tika.
1. Te kakahu o te arai o te mamau
Koinei te tino take. Ka tere ake te pakaru o te mamau, ina whakamahia nuitia—hei tauira, i ngā wā e noho pūmau ana te waka, ina piki ana, ina tū noa ana rānei.
2. Ngā whanonga taraiwa kino
Mā te pupuri i te mamau i waenganui i te pari, te "takaro ki te mamau" i roto i ngā waka e noho pūmau ana, te pēhi tonu rānei i te pētera mamau i te wā e taraiwa ana ka tere ake te pakaru.
3. Ngā turuturu hinu, wai rānei
Mā te turuturu o te hiri o te porowhita, te hiri rānei o te pou whakauru o te tuku, ka taea e te hinu te tae atu ki te kōpae mamau, ka paheke, ka wiri hoki. I roto i ngā pūnaha waipēhi, mā te turuturu o te rango matua/pononga ka raru pea te mamau.
4. Te pakaru o te pereti pēhanga, te peera tuku rānei
Ka ngoikore pea tēnei wāhanga nā te tawhito, nā te wera nui rānei. He maha ngā wā ka puta he tangi pāorooro ina pēhia te pētera ina pakaru te pereti.
5. Wira rere kua tawhito, kāore rānei i te ōrite
Ka taea e te wira rere he mata piupiu, he ngatata rānei te whakawiri i ngā wiri, ā, ka tere ake te pakaru o te arai mamau.
Me pēhea te tirotiro i te āhua o te mamau (tirotirotanga tuatahi)
He maha ngā tirotiro māmā ka taea e koe te mahi i mua i te haerenga ki te toa whakatika. Heoi, me haere marie, ā, kaua e taraiwa i tō waka mēnā he kino rawa ngā tohu.
1. Whakamātautau paheke māmā
I te huarahi haumaru, ngana ki te neke ki te taputapu teitei ake (hei tauira, te tuawhā, te tuarima rānei) i te tere iti, kātahi ka takahi i te whakateretere. Mena ka tere te piki o te rpm engari kāore te motuka e tere tere, tera pea kei te paheke te mamau.
2. Kia tūpato ki te pito ngau
Ki te tīmata te neke o te motuka ina tata te tukunga katoa o te pētera (te wāhi teitei), tera pea kua angiangi te arai o te mamau. Ki te iti rawa, ā, he uaua ki te whakauru, tera pea he raruraru whakatikatika, he raruraru waipēhi rānei.
3. Whakarongo ki te tangi
Ko te haruru e puta ana ina pēhia te pēti i te nuinga o te wā e tohu ana ki te peera tuku. Ko te haruru ina tukuna te pēti, tera pea e pā ana ki ētahi atu wāhanga o te tuku, o te peera pailate rānei (mēnā kei roto).
4. Tirohia te wai waipēhi (mēnā he wai)
Ko te nuinga o te wā ka honoa te puna wai ki te puna parai, ki te taha rānei o te puna parai. Mēnā he iti te wai, tera pea he turuturu. Tirohia hoki mēnā he "ngawari" te ahua o te pētera.
Me pēhea te whakahaere i ngā raruraru o te mamau
Kei te pūtake te maimoatanga. Anei ngā mahi whānui e mahia ana:
1. Whakatikatikahia te pētera mamau (mō ngā pūnaha taura, ngā pūnaha whakarerekētanga rānei)
I ētahi waka, ka taea te whakarite i te teitei o te pētera me te purei noa. Mā te whakarite tika ka taea te wetewete me te hono tika i te mamau. Heoi, ki te mea kua tawhito te arai mamau, he wā poto noa te whakaritenga.
2. Te whakaheke toto i te pūnaha waipēhi
Ki te ngohengohe te pētera, ā, he uaua ki te whakamahi i ngā taputapu, tera pea he hau kei roto i te pūnaha waipēhi. Mā te whakaheke toto ka tangohia te hau, ka whakahokia te pēhanga ki te āhua noa. Ki te hoki mai te raruraru i muri i te whakaheke toto, tera pea he turuturu.
3. Whakatikahia te turuturu
Me whakakapi ngā hiri, me whakakapi rānei ngā huihuinga e turuturu ana ngā rango matua/pononga. Me whakatika hoki ngā turuturu hinu mai i te miihini/tuku hinu—ki te kore, ka tere te pirau o ngā mamau hou nā te poke.
4. Whakakapia tētahi huinga o te mamau (kete mamau)
Mena kua pakaru te kōpae mamau, kua ngoikore rānei te pereti pēhanga, ko te otinga pai ko te whakakapi i te huihuinga mamau: te kōpae mamau, te pereti pēhanga, me te peera tuku. He pai ake tēnei nā te mea he nui ake te utu mō te wetewete me te whakakotahi anō i te tuku i te utu o ngā wāhanga takitahi.
5. Te tirotiro, te whakakapi rānei i te wira rere
Mena he koretake te wira rere, ka taea e te awheawhe te mirimiri (te miihini angiangi i te mata) mena kei roto i ngā rohe haumaru. Mena he pakaru, he angiangi rawa rānei te wira rere, me whakakapi.
Ngā Tikanga Taraiwa e Roa Ake ai te Ora o tō Mamau
Hei whakaroa i te ora o te pūmau, me mahi e koe ēnei:
– Kaua e pupuri i te mamau i waenganui o te ara i runga i ngā puke; whakamahia te pēki tū, te āwhina tīmata puke rānei mēnā e wātea ana.
Kaua e "whakairi" tō waewae ki te pētera mamau i te wā e neke ana te waka.
– Tukua te pētera mamau kia māeneene engari kia mau, kaua e pupuri roa ki te pūwāhi ngau.
– Whakamahia te taputapu tika; kaua e akiaki i te whakaterenga nui i roto i te taputapu teitei rawa.
– Mēnā he nui te raru o te waka, he pai ake te whakanoho i te motuka ki te taumata kore e neke, ka tuku i te pētera mamau i te pupuri tonu i te mamau.
Āhea koe me haere ki te toa whakatika?
Me tirotiro tonu ki tētahi toa whakatika mēnā:
– Me te mea kei te paheke te motuka, ā, he haunga mura te putanga mai.
– He uaua te tomo mai o ngā niho, he haruru pātōtō rānei.
– Ka māmā rawa, ka taumaha rawa rānei te pētera mamau.
– Ka puta he tangi taratara ina pēhia te pētera.
– He tohu kei te turuturu te wai waipēhi, te hinu rānei.
Mā te whakaroa i ngā whakatikatika ka nui ake te kino o te wira rere, te pūkaha whakawhiti, ka kore rānei e taea te haere i te waka.
Te Katinga
He wāhanga te mamau e mahi kaha ana i ia wā ka tīmata koe ki te taraiwa me te neke taputapu. He maha ngā wā ka tīmata ngā raruraru mamau me ngā tohu iti pēnei i te nekenga o te hononga mamau, te neke puhoi rānei. Mā te mārama ki tana mahi me ngā tohu, ka taea e koe te mahi i ngā mahi ārai, te whakapai ake i ō tikanga taraiwa, me te mahi i ngā mahi tika i mua i te kino haere o te kino. Mā te tiaki tika, ehara i te mea ka roa ake te ora o te mamau, engari ka pai ake te taraiwa, ka penapena wahie, ka haumaru hoki.
Ki te hiahia koe, ka taea e au te whakarerekē i tēnei tuhinga kia rite ki te horopaki o tētahi motopaika, motuka rānei e whakamahi ana i te mamau ā-ringa, tae atu ki tētahi rārangi utu whānui me tētahi rārangi arowhai tirotiro awheawhe.
