Te Mahi a te Tāurangi Utu Hea
Ko te taupū utu hea tētahi o ngā kupu e whakamahia whānuitia ana ina kōrerohia te mākete whakapaipai. Ina pūrongohia e ngā purongo "kei te kaha haere te Jakarta Composite Index (JCI)" "kei te ngoikore haere te Dow Jones," kei te kōrero rātou mō te nekehanga o tētahi taupū. Heoi, mō te tini, he rite tonu ngā taupū ki ngā tau ngaro e rerekē haere ana, kāore he tikanga. Heoi anō, he mahi nui tā ngā taupū: ka āwhina i a tātou ki te mārama ki ngā āhuatanga o te mākete, ka whakataurite i te mahi haumi, ā, ka noho hei pūtake mō ngā hua pēnei i ngā moni tahi taupū me ngā ETF. Nō reira, me pēhea te mahi a ngā taupū utu hea?
He aha te taupū utu hea?
He māmā noa iho, ko te taupū utu hea he tau e tohu ana i ngā nekehanga utu o tētahi rōpū hea motuhake. Kāore ngā taupū e hokohoko tikahia ana pērā i ngā hea, engari ka rerekē ō rātou uara i runga i ngā huringa utu o ō rātou hea. Nō reira, ka kiia ngā taupū he "barometers" mākete: e tohu ana mēnā kei te piki te mākete (bullish) kei te heke rānei (bearish).
Ko ētahi tauira o ngā taupū rongonui i Initonīhia ko te Jakarta Composite Index (JCI), e whakaata ana i te nekehanga o te nuinga o ngā hea i runga i te Indonesia Stock Exchange. Kei reira anō te taupū LQ45, e 45 ngā hea tino wai, ā, e kiia ana ko ngā hea kikorangi.
He aha i hangaia ai te taupū?
He maha ngā kaupapa matua i hangaia ai te taupū:
1. Te ine i te mahi mākete
Mā te kotahi tatauranga, ka taea e ngā kaitākaro mākete te tiro i te tirohanga whānui o ngā āhuatanga o te mākete hea, me te kore e hiahia ki te tirotiro takitahi i te utu o ia hea.
2. Hoko hei paearu
He maha ngā wā ka whakatauritea e ngā kaipupuri moni me ngā kaiwhakahaere haumitanga te mahi a ā rātou putea ki tētahi taupū. Hei tauira, ka taea e tētahi pūtea hea tahi te eke ki runga ake i te Jakarta Composite Index (JCI)?
3. Ngā hua haumi taketake
He paearu ngā taupū mō ngā moni tahi taupū, ngā ETF, me ngā kirimana tāwhana (hei tauira, ngā āmua taupū). E ngana ana ēnei hua ki te whai, ki te whai rānei i te mahi a te taupū.
4. Te āwhina i te tātari ōhanga
He maha ngā wā ka whakamahia te taupū hei tohu i ngā kare ā-ōhanga me te whakapono o ngā kaipupuri moni.
Ngā mema o te rārangi tātaitai: ko ēhea hea kei roto?
Kāore i te rite te mema o ngā taupū katoa. He whānui ētahi taupū (e kapi ana i ngā hea maha), ko ētahi he whiriwhiri. Ko te mema o te taupū ka whakatauhia e te kaiwhakahaere taupū (hei tauira, he whakawhitinga, he umanga taupū rānei) i runga i ētahi paearu, pēnei i:
– Te whakapaipai mākete (te uara o te kamupene i runga i te mākete hea)
– Te tere o te hokohoko (te auau o te hokohoko i te hea)
– Te rere kore utu (he wāhanga o ngā hea e rere ana i roto i te marea)
– Ngā rāngai motuhake (hei tauira, ngā taupū motuhake mō te hangarau, te sharia, ngā hea kaihoko rānei)
– Te tutuki i ētahi ture (hei tauira, te taupū hea sharia)
I te nuinga o te wā ka arotakehia te mema o te Tāurangi i ia wā, hei tauira, i ia ono marama. Ko ngā hea kāore e tutuki i ngā paearu ka tangohia pea, ka whakakapia ki ētahi atu hea.
Me pēhea te tatau i te taupū: mai i ngā utu hea ki te tau kotahi
Hei whakarāpopoto i tētahi rōpū hea ki tētahi taupū kotahi, me whai tikanga tatau. He maha ngā tikanga e whakamahia whānuitia ana i roto i te ao mākete whakapaipai.
1. Taupū taumaha mākete
Koinei te tikanga e whakamahia whānuitia ana e ngā tātaitai nui pēnei i te Jakarta Composite Index (JCI) me te maha o ngā tātaitai o te ao. I roto i tēnei tikanga, ka nui ake te pānga o ngā hea he nui ake ngā whakapaipai mākete ki ngā nekehanga o te tātaitai.
Tauira māmā:
Mena he kamupene nui te hea A, ā, he kamupene iti te hea B, ka "ara ake" te taupū mā te pikinga 1% o te hea A i te pikinga 1% o te hea B, nā te mea he nui rawa atu te uara o A.
E kiia ana tēnei tikanga he mea tūturu nā te mea e whakaata ana i te "wāhanga" o ngā kamupene nunui i te mākete. Heoi, ko te mutunga mai, ka taea e te iti noa o ngā hea nunui te awe nui ki te taupū.
2. Taupū taumaha utu
I tēnei tikanga, he nui ake te awe o ngā hea he nui ake ngā utu mō ia hea, ahakoa te rahi o te kamupene. Ko te tauira rongonui ko te Dow Jones Industrial Average (DJIA).
Ko te ngoikoretanga o tēnei tikanga, ka teitei pea ngā utu hea nā te mea he iti ake ngā hea e toe ana, ehara i te mea he nui ake te kamupene. Nō reira, he maha ngā taupū hou e pai ake ana ki te taumaha o te whakapaipai mākete.
3. Taupū taumaha ōrite
I roto i tētahi taupū taumaha ōrite, he ōrite te awe o ia hea. Nō reira, ko te nekehanga o te taupū ko te nekehanga toharite o ngā hea mema katoa.
Ko te painga: he "taurite" ake te taupū, ā, kāore e whakahaerehia ana e ngā hea nunui. Ko te ngoikoretanga: he uaua ake te whai i ngā haumitanga nui-pūtea nā te mea me auau ake te whakataurite, ā, ka nui ake pea ngā utu tauwhitinga.
Te tūranga o te "tau turanga" me te tau tohu turanga
Kia whai tikanga ai tētahi taupū, ka whakatakoto te kaihanga taupū i tētahi uara turanga i tētahi wā motuhake (rā turanga). Hei tauira, i tētahi rā motuhake, ka whakatakotoria te taupū ki te 100, ki te 1.000 rānei. Whai muri i tēnā, ka whakaatahia e ngā piki me ngā heke o te taupū ngā huringa o te uara o te rōpū hea ki taua pūwāhi tīmatanga.
Ki te piki te taupū mai i te 1.000 ki te 1.200, ko te tikanga, i te toharite (e ai ki te tikanga taumaha), kua piki te uara o te rōpū hea mā te 20% ki te whakataurite ki te wā i whakatakotoria ai te taupū ki te 1.000.
He aha i "whakatikatika" ai te taupū?
Ehara i te mea ko ngā piki me ngā heke o ngā utu anake ngā tātaitanga taupū. Ka taea e ngā huihuinga umanga te whakararuraru i ngā tātaitanga mēnā kāore e whakatikatikaina mō ēnei mea, pērā i:
– Wehenga hea (wehenga o te uara ingoa me te utu hea)
– Wehenga whakamuri
– Te tukunga o ngā hea hou me ngā mana hoko tuatahi)
– Ngā wehewehenga hea
– Whakarerekētanga
– Ngā panonitanga o te maha o ngā hea e toe ana
Ki te kore he whakarerekētanga, ka pāngia pea te taupū e te pikinga, te hinganga rānei "hē" nā ngā huringa hangarau anake, ehara i te mea nā te ngoikore, te kaha rānei o te mākete. Nō reira, ka whakamahia e ngā kaiwhakahaere taupū he tauwehe whakarerekētanga (e kiia ana i ētahi wā he wehewehe, he tauwehe whakarerekētanga rānei) hei pupuri i te ōritetanga me te whakaata i ngā huringa tūturu o te uara ōhanga.
Taupū utu me te taupū hokinga katoa
He tokomaha te hunga e whakaaro ana ko ngā taupū he whakaata noa i ngā hokinga mai o ngā haumitanga. Heoi, ko ngā taupū e whakaatuhia ana i roto i ngā purongo he taupū utu: ka ine noa i ngā huringa o ngā utu hea.
Kei reira anō te tātaitai hokinga katoa, e whakauru ana hoki i te pānga o ngā wehewehenga (mēnā ka whakangaohia anō ngā wehewehenga). Mō te wā roa, ka tino nui te pānga o ngā wehewehenga. Nō reira, ka rerekē pea te mahi a te putea a te kaipupuri moni ina whakaritea te tātaitai utu ki te tātaitai hokinga katoa.
He aha ngā pānga o ngā taupū ki ngā kaipupuri moni?
Ehara te taupū i te tau noa i runga i te mata. He pānga tūturu tōna, hei tauira:
1. Hoko hei tohutoro mō ngā rautaki haumitanga kore mahi
Ka taea e ngā kaipupuri moni te hoko i ngā pūtea tahi taupū, i ngā ETF rānei e whai ana i tētahi taupū motuhake. Mēnā ka piki te taupū, ka piki anō hoki te hua (kāore he utu).
2. Te akiaki i te rere o te moni ki ētahi hea
Ina uru atu tētahi hea ki tētahi taupū rongonui, ka piki ake te tono nā te mea me hoko e ngā pūtea taupū me ngā kaiwhakahaere haumi te hea kia rite ai ā rātou putea ki te taupū. I tētahi atu taha, ko ngā hea kāore i whakaurua ki te taupū ka pāngia e te pēhanga hoko.
3. Te hanga i te tirohanga mākete
Ina heke nui te JCI, ka heke anō hoki te wairua o ngā kaipupuri moni, ahakoa kāore e rite te nui o te hekenga o ngā hea katoa. He tohu hinengaro te taupū.
Ngā herenga o te taupū utu hea
Ahakoa he whai hua, he iti noa iho ngā herenga o ngā taupū:
– Kāore i te whakaatu i ngā āhuatanga katoa o te kaipupuri moni i ngā wā katoa
Ka piki pea te mākete nā te mea ka piki ake ngā hea nui, engari ka hinga te nuinga o ngā hea iti.
– Te taumaha e pāngia ana
I roto i tētahi taupū taumaha mākete, ka taea e ētahi hea te whakahaere i te nekehanga.
– Kāore e whakaata aunoa i te hua kupenga a te kaipupuri moni
Kāore ngā utu tauwhitinga, ngā taake, me ngā wehewehenga (mēnā kei te whakamahi i te taupū utu) e whakaatahia ana i ngā wā katoa.
Whakamutunga
Ko te mahi a te tāurangi utu hea mā te whakarapopoto i ngā nekehanga o tētahi rōpū hea ki roto i tētahi tau kotahi, he māmā te aroturuki. Ka whakahiatohia mā te whakamahi i ngā ture whiriwhiri mema me ngā tikanga tatau motuhake—ko te nuinga o te wā ka paunatia e te whakapaipai mākete. Ka huri te uara tāurangi me ngā huringa o ngā utu hea o ōna mema, ā, ka whakatikatikaina mō ngā mahi a te kamupene kia tino whakaatahia e ōna nekehanga ngā āhuatanga tūturu o te mākete. Mā te mārama ki te mahi a ngā tāurangi, ka taea e ngā kaipupuri moni te pānui pai ake i ngā purongo mākete, te whiriwhiri i ngā rautaki haumi, me te aromatawai tika i te mahi a tā rātou putea.
Ki te hiahia koe, ka taea e au te tāpiri i tētahi tauira o te tatau i te taupū mā te whakamahi i ngā tau māmā (taahiraa i te taahiraa), te whakarite rānei i te IHSG, te LQ45, me te taupū hea Ihirama mai i tētahi tirohanga tikanga.
