Ngā Whakamahinga o te Ōhanga i te Oranga o Ia Rā
E whakaarohia ana te ōhanga he kaupapa e pā ana ki ngā take nui, pērā i te kaupapa here a te kāwanatanga, te pikinga utu, me te mākete hea. Heoi, he tino whai pānga ngā whakamahinga o te ōhanga ki ā tātou mahi o ia rā, mai i ngā whakatau hokohoko atamai ki te whakahaere wā me ngā rauemi. I roto i tēnei tuhinga, ka tūhuratia e tātou ngā huarahi maha e whakamahia ai ngā mātāpono ōhanga i roto i ā tātou mahi o ia rā, me pēhea hoki e āwhina ai i a tātou ki te whakatau pai ake.
1. Te Tahua ā-Whare
He tahua ā-marama tā ia whānau, tā ia tangata rānei. He ngāwari noa iho, he huarahi te tahua hei tohatoha i ngā rauemi iti, pērā i te moni, ki ngā momo hiahia me ngā mea e hiahiatia ana. Ko te mātāpono ōhanga e whakamahia ana i konei ko te tohatoha rauemi whai hua. Mā te whakatakoto tahua, ka whakarite kia kaua e nui ake ngā whakapaunga i te moni whiwhi, ā, kia tutukihia ngā hiahia taketake katoa i mua i te tohatoha moni ki ētahi atu hiahia.
Ko ētahi whānau ka whakamahi i te tikanga '50/30/20', arā, 50% o te moni whiwhi ka tohaina ki ngā matea, 30% ki ngā hiahia, me te 20% ki ngā penapena, ki te utu nama rānei. E whakaata ana tēnei i te ariā o te whakatakoto tahua e whakawhirinaki ana ki te tātaritanga utu-painga hei whakarite i te oranga pūtea mō te wā roa.
2. Whakatau Hokonga
Ina tūtaki tātou ki ngā momo taonga, ratonga rānei, ka whakamahia e tātou ngā mātāpono ōhanga hei whakatau i ngā hoko tino pai. Ka whakamahia ngā ariā pēnei i te 'whakanui i ngā whaipainga', e whai ana kia whiwhi i te uara teitei, i te makona rānei mai i ia moni e pau ana i a tātou.
Hei tauira, i te hokohoko mō ngā mea e hiahiatia ana i ia rā, pērā i ngā kai me ngā kākahu, ka whakatauritea e tātou ngā utu me te kounga kia kitea ai te utu pai rawa atu. Tērā pea ka tatari tātou mō ngā hekenga utu, ngā whakatairanga rānei, kia hokona ai ngā taonga e hiahiatia ana e tātou, e whakaata ana i te whakamahinga o te ariā o te pikinga utu o te tono.
3. Te Pūtea me te Penapena
Ko ngā whakataunga mō te tohatoha moni whiwhi kāore e whakapaua tonutia ana ka uru atu hoki ki ngā ariā ōhanga. Ko te mātāpono ōhanga taketake i konei ko te 'kōwhiringa ā-wā,' arā, ko te mahi i ngā patunga tapu o nāianei mō ngā painga ā muri ake nei. Ko te penapena me te haumi he huarahi matua e rua e ngana ai te tangata ki te whakatipu i ō rātou taonga i roto i te wā.
Ko te mārama ki ngā mōrearea me ngā hokinga mai o ngā momo haumitanga rerekē, pērā i ngā hea, ngā here, ngā whenua rānei, me mōhio ki ngā āhuatanga ōhanga pūtea taketake. Hei tauira, ko te whakanui i te whānuitanga o tētahi putea haumitanga he huarahi ki te whakahaere i te mōrearea, ā, e whakaata ana i te ariā o te "whai hua o te putea" mai i te ariā o ēnei rā.
4. Ngā Rauemi Wā
Haunga te moni, he iti noa iho te wā, ā, he maha ngā wā me whakatau ngā mahi o te whare me ngā tāngata takitahi me pēhea te whakamahi. Ko tētahi mātāpono ōhanga e whakamahia whānuitia ana i konei ko te tātari utu whai wāhitanga.
I te wā e whakatau ana me pēhea te tohatoha i tō tātou wā i waenga i te mahi, te ako, te whakahoahoa, me te okiokinga, he maha ngā wā ka whakaarohia e tātou ngā huarahi pai rawa atu e whakarērea ana e tātou. Hei tauira, ko te wā e pau ana ki te mahi he wā e pau ana i tawhiti atu i te whānau, i te okiokinga rānei. Mā te mārama ki ngā utu whai wāhitanga o ēnei mahi rerekē ka āwhina i a tātou ki te whakatau taurite ake.
5. Te utu
He mea nui te ariā o te utu, ehara i te mea ki ngā kaihanga me ngā kaihoko anake, engari ki ngā kaihoko o ia rā anō hoki. Ina whakatau te toa ki te whakatakoto utu mō tētahi hua, he maha ngā āhuatanga ōhanga ka whakaarohia, mai i te ngāwari o te tono, ngā utu whakaputa, ki te whakataetae mākete.
Hei kaihoko, ka taea e tātou te whakamahi i tēnei mōhiotanga hei whiriwhiri i te wā pai ki te hoko i tētahi mea. Hei tauira, mā te whakarite anō i te hoko o ngā taonga o te wā i muri i te wā hekenga ka hua ake he penapena nui.
6. Ngā Kōwhiringa Mahi
Kei roto hoki i te whiriwhiri i tētahi umanga, i tētahi mahi rānei, ngā mātāpono ōhanga. Kei roto i tā mātou tātaritanga utu-painga ngā āhuatanga pēnei i te utu, te pumau o te mahi, ngā whai wāhitanga mahi, me te pai o te mahi, ahakoa he maha ngā wā kāore i te mōhiotia. Ka pā anō hoki te ariā o te "pūtea tangata" ki konei, ina tirohia te mātauranga me te whakangungu hei haumitanga e tumanakohia ana kia nui ake te moni whiwhi me te pai ake o te mahi a meake nei.
7. Te Whakamahinga o ngā Ratonga
Haunga ngā taonga, ko te kai i ngā ratonga he wāhanga anō hoki o te oranga o ia rā e whakamahi ana i ngā mātāpono ōhanga. Ina whakatau ana mātou ki te whakamahi i ngā ratonga hauora, mātauranga, kawe waka, me te whakangahau, ka tātarihia e mātou ngā utu me ngā painga e whiwhihia ana. Hei tauira, ko te whiriwhiri i waenga i te hauora tūmatanui me te hauora tūmataiti ko te aromatawai i te utu, te kounga o te ratonga, me te urunga atu.
8. Taiao me te Rauropi
Kei roto hoki i te mōhiotanga ki ngā ariā ōhanga te māramatanga ki te oranga tonutanga me te pānga ki te taiao. Ka akiakihia tātou e te ōhanga taiao ki te whakaaro ki ngā "utu o waho" o ā tātou mahi. Hei tauira, mā te whakamahi i ngā waka tūmataiti ka pāngia te hau e te parahanga me te haukū, ā, ko ngā utu ka pikaua e te hapori.
Ko ngā kōwhiringa takitahi pēnei i te whakamahi i ngā waka a te iwi, te hangarua, te whakaiti rānei i te whakamahinga kirihou he huarahi ōhanga hei whakaiti i ngā utu o ngā āhuatanga kino e pā ana ki te taiao. Ko te mātāpono o ngā 'kaupapa whakatenatena matomato' i roto i ngā kaupapa here a te iwi ka akiaki hoki i ngā tāngata takitahi ki te whai i ngā whanonga atawhai taiao.
9. Mātauranga me te Whakangungu
He haumitanga nui te mātauranga, ā, he pānga ōhanga mō te wā roa. Ko te mātāpono ōhanga e whai wāhi ana ko te ariā o te rawa tangata, e kī ana ko te mātauranga me te whakangungu ka whakanui ake i te hua me te whiwhinga moni a te tangata ā muri ake nei.
I te whakatau mēnā ka whai i tētahi mātauranga, i tētahi whakangungu rānei, ka whakaarohia e te tangata ngā utu me ngā painga, ā-tika me ā-kore. Kei roto i tēnei ko te utu o te mātauranga tonu, ngā whiwhinga moni ā muri ake nei, me te wā e pau ana ki te ako.
10. Te Whakarite mō te Āhuatanga Ohotata
He ariā ōhanga te whakahaere mōrearea e whai hua ana hoki i roto i te oranga o ia rā. Ko te whakatakoto i tētahi pūtea ohorere tētahi huarahi hei whakahaere i ngā mōrearea pūtea whaiaro. Ka taea e tēnei pūtea ohorere te āwhina i a koe ki te aro atu ki ngā huihuinga ohorere pēnei i te ngaronga o te mahi, te mate ohorere, te kino nui rānei ki tō whare.
Ko te whakamahi i te inihua tētahi atu huarahi hei whakahaere i te mōrearea. Ko te ariā matua o te inihua ko te tiritiri i te mōrearea me te tohatoha anō i ngā utu i waenga i te tini tāngata, koinei te mātāpono ōhanga o te kanorau mōrearea.
Whakamutunga
Ko te mea pono, ko te whakamahinga o te ōhanga i roto i te oranga o ia rā, ehara i te mea ka āwhina noa i a tātou ki te whakatau kaupapa pūtea whakaaro nui ake, engari ka pā hoki ki ngā āhuatanga katoa o ō tātou oranga. Mai i te whakatakoto tahua me te penapena ki ngā whiringa mahi me te whakahaere wā, ka āwhina ngā mātāpono ōhanga i a tātou ki te tohatoha i ngā rauemi iti me te tino whai hua.
Mā te mārama ki te mahi a te ōhanga i te taumata moroiti, ka taea e tātou te whakapai ake i te kounga o tō tātou oranga me te whakaiti i te ahotea pūtea. Nō reira, ahakoa te āhua nei he wāhanga motuhake mai i te oranga o ia rā, kei roto tonu te ōhanga i roto i te nuinga o ngā whakataunga e mahia ana e tātou i ia rā.
