Nhazi na Ọrụ nke Akụkụ Ahụ nke Sistemụ Mmekọahụ
Usoro ọmụmụ mmadụ bụ nchịkọta akụkụ ahụ ndị na-arụkọ ọrụ ọnụ maka ebumnuche ịmụ nwa. Ma n'ime ụmụ nwoke ma n'ime ụmụ nwanyị, usoro ọmụmụ nwere usoro na ọrụ pụrụ iche mana jikọtara ọnụ. N'isiokwu a, anyị ga-atụle nke ọma nhazi na ọrụ nke akụkụ ọmụmụ n'ime nwoke na nwanyị.
Sistemụ Ọmụmụ Nwoke
Usoro ọmụmụ nwoke na-elekwasị anya n'ịmepụta, itolite, na inye mkpụrụ ndụ ihe nketa n'ime usoro ọmụmụ nwanyị. Lee anya na mmepe nke akụkụ ahụ ọ bụla na ọrụ ya:
1. Nnwale
Mkpụrụ amụ bụ akụkụ ahụ bụ isi nke usoro ọmụmụ nwoke, nke dị na scrotum. Ọrụ ha bụ isi bụ imepụta mkpụrụ spermatogenesis na homonụ testosterone. A na-emepụta mkpụrụ spermatogenesis site na usoro a maara dị ka spermatogenesis, nke na-eme na seminiferous tubules.
2. Epididymis
Epididymis bụ ọkpọkọ a gbanyere agbakọ nke ejikọtara n'azụ mkpụrụ amụ ọ bụla. Ọrụ ya bụ ịchekwa ma too mkpụrụ amụ. Mkpụrụ amụ nke na-ahapụ mkpụrụ amụ erubeghị ike ịmegharị ahụ nke ọma, ọ na-achọkwa izu ole na ole iji too na epididymis.
3. Vas Deferens
Vas deferens bụ ọkpọkọ nke na-ejikọ epididymis na ọkpọkọ mmiri ara ehi. Ọrụ ya bụ ibuga mkpụrụ ndụ ọbara site na epididymis gaa na urethra n'oge mmiri ara ehi na-agbapụta.
4. Akwara ndị nwoke
Mkpụrụ ndụ seminal bụ akụkụ abụọ nke glands ndị na-emepụta mmiri jupụtara na fructose na ihe ndị ọzọ iji zụọ ma mee ka mmegharị sperm dị mfe. Mmiri a na-eme ka ọtụtụ n'ime mkpụrụ ndụ seminal dị.
5. Prostate gland
Ọkpụkpụ prostate dị n'okpuru eriri afọ ma gbaa akụkụ elu nke urethra gburugburu. prostate na-emepụta mmiri alkaline nke na-eme ka acid dị na urethra na ikpu ghara ịdị irè, na-enye ebe dị mma maka sperm.
6. Mkpịsị aka Bulbourethral (Cowper's)
Akụkụ ndị a na-ewepụta mmiri alkaline nke na-arụ ọrụ iji mee ka urethra dị mma ma wepụ mmamịrị ọ bụla nke nwere ike ịpụ tupu mmiri amalite ịpụta.
7. amụ
amụ nwoke bụ akụkụ ahụ na-arụkọ ọrụ ọnụ nke nwere anụ ahụ na-agbakọ agbakọ nke nwere ike ijupụta na ọbara, na-eme ka ọ gbapụ. Urethra na-agbasa site na amụ nwoke ma na-eje ozi dị ka ụzọ e si enyefe mmamịrị na mkpụrụ nwoke iji si n'ahụ pụta.
Sistemụ Ọmụmụ Nwa Nwanyị
E mere usoro ọmụmụ nwa nwanyị ka ọ na-emepụta àkwá, nata spam, nye ebe a ga-etinye fatịlaịza, ma kwado mmepe nwa ebu n'afọ. Ihe ndị a bụ mkparịta ụka gbasara nhazi na ọrụ nke akụkụ ahụ ọmụmụ nwa nwanyị:
1. Akpa nwa
Ovaries bụ obere glands dị n'ime oghere pelvic. Ọrụ bụ isi nke ovaries bụ imepụta àkwá (ova) na homonụ estrogen na progesterone. Kwa ọnwa, otu ovaries na-ewepụta àkwá n'usoro a na-akpọ ovulation.
2. Ọkpọkọ mmiri
Ọkpọkọ fallopian bụ ọkpọkọ ndị na-ejikọ ovaries na akpanwa. Mgbe omechara ovulation, a na-ejide àkwá ahụ site na ihe ndị dị ka mkpịsị aka na njedebe nke ọkpọkọ fallopian. Ọkpọkọ spermatozoa na-emekarị na ọkpọkọ a.
3. Akpa nwa (Afọ nwa)
Akpa nwa bụ akụkụ ahụ dị ka ube nke dị n'ime pelvis. Ọ na-eje ozi dị ka ebe a na-etinye àkwá e tinyere n'ime nwa, na-akwado mmepe nwa ebu n'afọ n'oge afọ ime, ma na-agbakọ n'oge ọmụmụ nwa.
4. Endometrium
Endometrium bụ akụkụ ime nke akpanwa nke na-ekpuchi akpanwa ma na-arapara na embrayo mgbe a gbasịrị ya. N'oge ọ bụla a na-ahụ nsọ, akụkụ ahụ a na-eme ka ọ sie ike iji kwadebe maka itinye nwa ma na-apụ n'anya ma ọ bụrụ na afọ ime emeghị.
5. Cervix
Akpa akpanwa bụ akụkụ nke akpanwa nke na-apụta n'ime ikpu. Ọ na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịchịkwa mmiri nsọ site na akpanwa gaa na ikpu ma na-emepe n'oge ime nwa iji mee ka nwa ahụ mụọ.
6. Ikpu
Ikpu bụ ọwa mmiri nke na-ejikọ cervix na mpụta ahụ. Ọ na-arụ ọrụ dị ka ọwa mmiri mmiri nke ọmụmụ nwa n'oge a na-amụ nwa, ebe nsọ nwanyị na-apụta, na ebe amụ nwoke na-abanye n'oge mmekọahụ.
Ọrụ na Mmekọrịta nke Sistemụ Ọmụmụ
Usoro ọmụmụ anaghị arụ ọrụ n'adabereghị onwe ya. N'oge uto, homonụ nke gland endocrine na-emepụta na-achịkwa ntozu okè anụ ahụ na njikere ịmụ nwa. N'ime ụmụ nwoke, testosterone na-achịkwa mmepụta mkpụrụ ndụ ihe nketa na mmepe nke njirimara mmekọahụ nke abụọ dịka ime ka olu dịkwuo elu na uto ntutu ihu. N'ime ụmụ nwanyị, estrogen na progesterone na-achịkwa uto ara, na-achịkwa usoro ịhụ nsọ, ma na-akwadebe akpanwa maka afọ ime.
Usoro ọmụmụ na-amalite mgbe mkpụrụ ndụ sperm zutere mkpụrụ ndụ àkwá, na-emepụta zygote. Zygote ahụ na-aga n'ime akpanwa, na-akụnye ya, wee ghọọ nwa ebu n'afọ, wee ghọọ nwa ebu n'afọ. Mmepụta nwa mmadụ nke ọma dabere na nhazi na njikọta nke akụkụ ọ bụla nke usoro ọmụmụ, yana mmetụta homonụ nke na-ekpebi oge na njikere maka ịmụ nwa.
Mmechi
E mebere usoro ọmụmụ nwoke na nwanyị iji hụ na ndụ mmadụ na-aga n'ihu site na ọrụ na nhazi ndị ọzọ. Ọ bụ ezie na nke ọ bụla nwere akụkụ ahụ na ọrụ pụrụ iche, ha na-arụkọ ọrụ ọnụ n'usoro ọmụmụ. Ịghọta nhazi na ọrụ nke akụkụ ahụ ọmụmụ bụ nzọụkwụ mbụ iji mara nke ọma gbasara ahụike ọmụmụ na mkpa nlekọta ahụike kwesịrị ekwesị maka ịrụ ọrụ kacha mma nke usoro ndị a n'oge ndụ mmadụ.
N'ikpeazụ, agụmakwụkwọ gbasara ahụike ọmụmụ bụ isi ihe dị mkpa iji gbochie ọrịa ma ọ bụ nsogbu ndị nwere ike iyi egwu ọrụ nkịtị nke usoro a. Ihe ọmụma na mmata ọha na eze nwere ike ịrụ ọrụ dị mkpa n'ịkwado ahụike na ọdịmma nke ọgbọ ndị ga-abịa n'ihu.