Otu esi ejikọta data n'ime oge klas
Ịhakọta data n'ime oge klas bụ nzọụkwụ dị oke mkpa na ọnụ ọgụgụ nkọwa. Ebumnuche bụ ime ka nnukwu data dị mfe iji mee ka ọ dịkwuo mfe ịgụ, nyochaa, na igosi na tebụl ma ọ bụ histogram nkesa ugboro ugboro. Mgbe data dị oke iche ma gbasaa, ọ na-esikarị ike ịghọta ụkpụrụ. Oge klas na-ahazi data n'ime otu uru kpọmkwem, na-enye anyị ohere ịghọta nke ọma nkesa data, ụkpụrụ ndị na-emekarị, na ọbụna ihe na-emekarị.
Isiokwu a na-atụle ihe oge klas pụtara, mgbe ọ dị mkpa, yana usoro bara uru maka ịchịkọta data n'ime oge klas zuru oke yana ihe atụ ngwa.
1. Ịghọta Oge klaasị
Oge klas bụ ọtụtụ uru eji ejikọta data na nkesa ugboro ugboro. Oge ọ bụla na-enwekarị oke ala na oke elu. Dịka ọmụmaatụ, oge 10-19 na-egosi na data niile nwere ụkpụrụ dị n'etiti 10 na 19 dabara na klas ahụ.
Na tebụl nkesa ugboro ugboro, oge klaasị na-arụ ọrụ dị ka "akpa" maka ụkpụrụ ndị yiri ya. Nke a na-eme ka data ahụ dị mkpụmkpụ karịa ịdepụta ụkpụrụ niile n'otu n'otu. Oge klaasị na-abụkwa ntọala maka imepụta eserese dịka histogram na polygon ugboro ugboro.
2. Olee mgbe a ga-ejikọta data ọnụ?
Ọ bụghị na a ga-ekewa data niile n'ime oge klas. Nchịkọta dị mkpa mgbe:
1. Nnukwu data, dịka ọmụmaatụ ihe karịrị ihe a hụrụ 30 ma ọ bụ 50.
2. Oke data dị obosara, yabụ a na-agbasa ụkpụrụ ndị ahụ ma sie ike ịgụ.
3. Anyị chọrọ ịhụ usoro nkesa, dịka ọmụmaatụ iji chọpụta ma data ahụ ọ na-adịkarị ka ọ dị nkịtị, gbagọrọ agbagọ, ma ọ bụ nwee oke okpukpu abụọ.
4. A ga-egosi data ahụ na histogram, n'ihi na histogram chọrọ klaasị oge.
Ọ bụrụ na data ahụ dị obere (dịka ọmụmaatụ uru 10), ọtụtụ mgbe, otu tebụl ugboro ole na ole zuru oke na-enweghị oge.
3. Usoro maka ịchịkọta data n'ime oge klas
Ndị a bụ usoro ndị a na-ejikarị eme ihe iji mepụta oge klas.
Nzọụkwụ 1: Chọpụta data kacha nta na nke kachasị elu
Nke mbụ, chọpụta obere (kachasị) na nnukwu (kachasị) ụkpụrụ nke data ahụ.
– Uru kacha nta = \( x_{\min} \)
– Uru kachasị = \( x_{\max} \)
A ga-eji uru a gbakọọ oke data ahụ.
Nzọụkwụ nke 2: Gbakọọ Oke
Oke bụ ihe dị iche n'etiti oke kachasị na nke kacha nta:
\[
R = x_{\max} – x_{\min}
\]
Oke na-enye echiche nke obosara nke nkesa data.
Nzọụkwụ nke 3: Chọpụta Ọnụọgụ Klas (k)
Enwere ike ịchọpụta ọnụọgụgụ klaasị n'ọtụtụ ụzọ. Ụzọ kachasị ewu ewu bụ iji Iwu Sturges:
\[
k = 1 + 3{,}3 \log_{10}(n)
\]
ebe \(n \) bụ ọnụọgụ data.
A na-agbakarị nsonaazụ mgbakọ na mwepụ gburugburu ruo na ọnụọgụgụ zuru oke kacha nso (ma ọ bụ karịa) ka ọnụọgụgụ klaasị ghara ịdị obere.
E wezụga Sturges, e nwere ihe a na-emekarị: họrọ nha klas dị n'etiti 5 na 12, dabere na mkpa ị nwere ịhụ ihe na nha ihe atụ. Agbanyeghị, Sturges dị mma maka obere data.
Nzọụkwụ nke 4: Gbakọọ Obosara Klas (i)
Obosara klas bụ ogologo nke oge klaasị ọ bụla. Usoro a bụ:
\[
i = \frac{R}{k}
\]
Ebe ọ bụ na obosara klas kwesịrị ịdị mfe iji, a na-agba ha gburugburu ruo na ọnụọgụ "dị mma" (dịka ọmụmaatụ, 5, 10, 2, ma ọ bụ 0,5, dabere na ihe dị na data ahụ). Ịgbakọta a dị mkpa iji hụ na oge ndị ahụ dị mfe ịgụ ma zere mgbagwoju anya.
Ọ bụrụ na nsonaazụ nchịkọta ahụ egbochie data niile ịnabata, obosara klas ahụ nwere ike ịbawanye ntakịrị.
Nzọụkwụ nke 5: Kpebie Oke Klas
Malite na uru kacha nta dị ka oke ala nke klas mbụ. Wee mepụta oge na-esote ruo mgbe ha ga-agụnye uru kachasị.
Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na uru kacha nta bụ 32 na obosara klas ahụ bụ 5, mgbe ahụ enwere ike ịmepụta klaasị ahụ:
- 32-36
- 37-41
- 42-46
- wdg.
Ihe dị mkpa: Hụ na enweghị oghere ma ọ bụ ihe na-eme ka klaasị ghara ịdị n'otu. Uru data niile ga-adaba kpọmkwem n'otu klaasị.
Nzọụkwụ nke 6: (Nhọrọ) Mepụta ókèala klaasị
Ọ bụrụ na data ahụ bụ ọnụọgụgụ (dịka ọmụmaatụ, akara ule), a na-emepụtakarị ókè klas iji mee ka klas ahụ na-aga n'ihu. A na-eme nke a site n'itinye 0,5 na ókè elu ma wepụ 0,5 na ókè ala.
Dịka ọmụmaatụ, klas 32–36, akụkụ klas ahụ na-aghọ:
- 31,5-36,5
Nke a bara uru maka histograms ka ogwe ndị ahụ wee jikọọ na-enweghị oghere.
Nzọụkwụ nke 7: Gbakọọ Ugboro nke Klas ọ bụla
Ozugbo achọpụtara oge klaasị, gụọ ọnụọgụ data ole dabara na oge ọ bụla. A na-ede ihe ndị a ga-esi na ya pụta na kọlụm ugboro ugboro (f).
Maka nnukwu data, jiri usoro nchịkọta mee ngwa ngwa ma belata mmejọ.
Nzọụkwụ nke 8: Wuo Tebụl Nkesa Ugboro ole
Tebụl nkesa ugboro ole kacha nta nwere:
- Oge klas
– Ugboro ole (f)
I nwere ike itinye ogidi ndị ọzọ dịka:
– Ọkwa etiti nke klas (xi)
– Ugboro mgbakọta
– Ugboro ole (pasent)
4. Ihe atụ nke Ịchịkọta Data
Dịka ọmụmaatụ, enwere data akara ule sitere n'aka ụmụ akwụkwọ iri anọ nwere akara kacha nta nke 42 na akara kachasị nke 94.
1. Opekempe = 42, kacha = 94
2. iche:
\[
R = 94 – 42 = 52
\]
3. Ọnụọgụ nke klaasị (Sturges):
\[
k = 1 + 3{,}3 \log(40)
\ihe dịka 1 + 3{,}3(1{,}602)
\ihe dịka 6{,}29
\]
A gbakọtara ya ruo klas isii ma ọ bụ asaa. Anyị họọrọ klas asaa maka nkọwa ndị ọzọ.
4. Obosara klas:
\[
i = \frac{52}{7} \ihe dị ka 7{,}43
\]
A gbara ya gburugburu ruo 8.
5. Oge nhazi site na 42 na obosara nke 8:
- 42-49
- 50-57
- 58-65
- 66-73
- 74-81
- 82-89
- 90-97
Oge ikpeazụ ruru 97, yabụ ka a ka na-anabata uru kachasị elu nke 94.
6. Na-esote, gbakọọ ugboro ole nke oge ọ bụla dabere na data (dịka ọmụmaatụ, iji ahịrị). Tebụl ikpeazụ ga-egosi ụmụ akwụkwọ ole dabara n'ime akara ụfọdụ, nke na-enye anyị ohere inyocha arụmọrụ ngwa ngwa.
5. Ndụmọdụ maka ime ka oge klas dịkwuo irè
1. Jiri obosara klas na-agbanwe agbanwe mee ka tebụl dị mfe iji tụnyere.
2. Enwela ọtụtụ klaasị, n'ihi na tebụl ahụ ga-adị ogologo ma sie ike ịgụ.
3. Ekwela ka klas ole na ole dị, n'ihi na ozi dị mkpa nwere ike "efunahụ" na nkesa ahụ nwere ike iyi ihe siri ike.
4. Hazie okirikiri nke obosara klas ahụ ka ọ dabara na ihe dị na data ahụ. Maka okpomọkụ, 1 ma ọ bụ 0,5 nwere ike ịdị mma; maka akara ule, 5 ma ọ bụ 10 na-abụkarị ihe kwesịrị ekwesị.
5. Lelee ókè klas ahụ ugboro abụọ iji hụ na etinyere data niile na-enweghị uru ọ bụla furu efu.
Mmechi
Ịhakọta data n'ime oge klas bụ usoro dị mkpa maka ime ka data dị mfe ma gosipụta nkesa nke ọma. Usoro ndị a gụnyere ịchọpụta uru kacha nta na nke kachasị, ịgbakọ oke, ịchọpụta ọnụọgụgụ klaasị (na-ejikarị Iwu Sturges), ịgbakọ obosara klas, iwulite oge, wee gbakọọ ugboro ole klaasị ọ bụla. Site na oge klas kwesịrị ekwesị, enwere ike ịgbanwe data dị mgbagwoju anya ka ọ bụrụ ozi dị mfe nghọta, ma ọ bụ na tebụl ma ọ bụ eserese.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike ịmepụta ihe atụ zuru oke na data raw (ndepụta nke ụkpụrụ) wee chịkọta tebụl nkesa ugboro ugboro yana histogram.
