Akụkọ Ihe Mere Eme nke Mmepe nke Ọchịchị Kọmunist n'Ụwa
Ọchịchị Kọmunist, echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụ na ụba nke na-akwado iwepụ ihe onwunwe nkeonwe na ntọala nke ọha mmadụ na-enweghị ọkwa, nwere akụkọ ihe mere eme dị ogologo ma dị mgbagwoju anya. Kemgbe e guzobere ya na narị afọ nke 19, ọchịchị Kọmunist enweela mmetụta dị ukwuu na nhazi mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na akụ na ụba nke ọtụtụ mba gburugburu ụwa. Isiokwu a ga-enyocha mmepe nke ọchịchị Kọmunist site na mmalite ya ruo ọrụ ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ụwa taa.
Mmalite nke Echiche: Marx na Engels
Kọmunist nke oge a jikọtara ya na Karl Marx na Friedrich Engels, ndị ọkà mmụta abụọ nke ndị Germany bụ́ ndị nyochachara echiche utopian nke ọha mmadụ na-enweghị ọkwa. Na 1848, ha bipụtara "Manifesto Kọmunist," na-akpọ ndị proletariat gburugburu ụwa ka ha jikọọ aka megide mmegbu ndị capitalism. Marx na Engels gosipụtara akụkọ ihe mere eme dị ka usoro ọgụ klaasị dị n'etiti ndị a na-emegbu na ndị dị ike, ha lekwara mgbanwe proletarian anya dị ka ụzọ isi nweta nnwere onwe site na usoro ndị capitalism na-emegbu.
Dịka Marx na Engels si kwuo, n'ọha ndị kọmunist, ụzọ mmepụta ga-abụ nke ha na-arụkọ ọrụ ọnụ, nkesa nke ngwongwo ga-adaberekwa na mkpa kama uru. Echiche ha dabere na nkatọ nke ọchịchị aka ike, nke ha hụrụ dị ka usoro nke na-akpata enweghị ahaghị nhata akụ na ụba kamakwa na-anapụ ndị mmadụ nnwere onwe ha.
Mgbanwe Rọshịa na Nha nke Soviet Union
Otu n'ime ihe ndị dị mkpa mere n'akụkọ ihe mere eme na mmepe nke kọmunist bụ Mgbanwe Ọchịchị Russia nke 1917. Ndị Bolshevik, otu òtù nke otu Kọmunist Russia nke Vladimir Lenin na-edu, nwere ihe ịga nke ọma n'ịkwatu Gọọmentị Nnọchiteanya Russia ma guzobe ọchịchị kọmunist mbụ n'ụwa. Lenin gbanwere ozizi Marx ka ọ dabara na ọnọdụ Russia, nke mere ka ha dị iche na ozizi mbụ nke Marx.
Joseph Stalin gara n'ihu n'ịtọ ntọala nke Soviet Union n'okpuru nduzi Lenin mgbe Lenin nwụsịrị na 1924. N'okpuru ọchịchị Stalin, Soviet Union nwetara mmepe ngwa ngwa nke ụlọ ọrụ mmepụta ihe mana ọ na-efu nnukwu ego na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, gụnyere mkpochapụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ọrụ mmanye na gulag. Agbanyeghị, Soviet Union ghọrọ otu n'ime ike kachasị ike n'ụwa na narị afọ nke 20 na nnukwu ihe na-akwalite echiche ndị kọmunist.
Mgbasa nke Ọchịchị Kọmunist n'Eshia: Ihe gbasara Chaịna
Na Eshia, ọchịchị kọmunist nwere mmetụta dị ukwuu na nguzobe nke People's Republic of China na 1949 mgbe agha obodo dị ogologo gasịrị. Onye ndu kọmunist nke China bụ Mao Zedong meriri Kuomintang ma mee mgbanwe dị egwu na amụma ụlọ ọrụ mmepụta ihe. N'oge ọchịchị Mao, China nwetara ọgba aghara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba, gụnyere Mgbanwe Omenala na Great Leap Forward, nke kpatara nnukwu mfu mmadụ na akụ na ụba.
Mgbe Mao nwụsịrị na 1976, Deng Xiaoping weghaara ọchịchị wee malite iwebata mgbanwe akụ na ụba nke meghere ahịa China nye ụwa mpụga. Ọ bụ ezie na Deng na-achịkwa ọchịchị nke ọma, o nwere ihe ịga nke ọma n'ịgbanwe China ka ọ bụrụ nnukwu ike akụ na ụba site n'iji ụzọ jikọtara ihe ndị dị n'ahịa n'ime usoro otu onye.
Agha Nzuzo na Mgbasa nke Ọchịchị Kọmunist zuru ụwa ọnụ
Agha Nzuzo bụ oge ọzọ dị oke mkpa n'akụkọ ntolite nke kọmunist. Mgbe Agha Ụwa nke Abụọ gasịrị, e kewara ụwa ụzọ abụọ dị iche iche: otu mba ọdịda anyanwụ, nke mba Amerịka na-edu site n'echiche kapitalisti-demokrasi, na otu mba ọwụwa anyanwụ, nke mba Soviet Union na-edu site n'echiche kọmunist ya.
Ọtụtụ mba dị na Ọwụwa Anyanwụ Yuropu, dịka Poland, Romania, na East Germany, ghọrọ mba satịlaịtị n'okpuru mmetụta nke Soviet Union, na-etinye usoro ọchịchị kọmunist n'ọrụ. N'ebe ndị ọzọ, dịka na Afrịka na Latin America, ọtụtụ ngagharị iwe ndị kọmunist pụtara, ọtụtụ mgbe site na nkwado nke Soviet Union ma ọ bụ China.
N'oge Agha Nzuzo, esemokwu dị n'etiti mba ndị US kwadoro na ndị na-akwado Soviet Union na-emekarị, dịka na Korea na Vietnam. Na Vietnam, mgbe agha ogologo oge gasịrị nke kwụsịrị na 1975, e jikọtara mba ahụ n'okpuru ọchịchị kọmunist.
Nsogbu na Ọdịda nke Ọchịchị Kọmunist nke Soviet
Na ngwụcha afọ 1980, Soviet Union na ndị ha na ya jikọrọ aka malitere iche nnukwu nsogbu akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ihu. Mgbanwe ndị Mikhail Gorbachev webatara, dịka Perestroika (nhazi akụ na ụba) na Glasnost (imeghe ihe n'ọchịchị), enweghị ike ịzọpụta usoro dịlarị n'ọnụ ọdịda.
Na 1991, Soviet Union dara n'ihu ọha, nke gosipụtara njedebe nke ọchịchị kọmunist na Ọwụwa Anyanwụ Europe. Ọtụtụ mba Soviet mbụ na satịlaịtị ha malitere ịgbanwe gaa na akụnụba ahịa na usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị onye kwuo uche ya, ọ bụ ezie na mgbanwe a anaghị adị mfe mgbe niile.
Ọchịchị Kọmunist na narị afọ nke 21
Ọ bụ ezie na mmetụta ọchịchị kọmunist n'ụwa niile adalatala kemgbe Soviet Union dara, echiche ahụ ka dị ma na-arụ ọrụ n'akụkụ ụfọdụ nke ụwa. China ka bụ mba kọmunist kacha nwee ọganihu n'akụ na ụba, n'agbanyeghị na ọ nwere ụdị nke a gbanwere nke ukwuu na ọchịchị kapitalizim. North Korea ka bụ ihe atụ nke mba nwere njikwa kọmunist siri ike, ọ bụ ezie na o werela ụzọ dị iche, na-egosipụta ụdị ọchịchị aka ike dị oke njọ.
Na Latin America, ụfọdụ mba, dịka Cuba na Venezuela, ka na-akwado ọchịchị ndị sitere n'ụkpụrụ kọmunist, n'agbanyeghị na ha na-eche ọtụtụ ihe ịma aka akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ihu. Mmegharị mmekọrịta mmadụ na ibe ya dabere na echiche Marxist ka dịkwa mkpa n'akụkụ dị iche iche nke ụwa, ọkachasị n'etiti ndị na-akwado ọgụ maka ikpe ziri ezi mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba.
Mmechi
Akụkọ ihe mere eme nke mmepe kọmunist n'ụwa niile bụ akụkọ na-adọrọ mmasị nke mgba klaasị, mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na mgbanwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Site na Marx na Engels, bụ́ ndị buru ụzọ chepụta echiche ndị bụ isi ya, site na nnukwu mgbanwe na Russia na China, ruo na esemokwu zuru ụwa ọnụ nke Agha Nzuzo, kọmunist ahapụla nnukwu akara n'akụkọ ihe mere eme mmadụ. Ọ bụ ezie na mmetụta ya adaala ma e jiri ya tụnyere ọkwa kachasị elu ya na narị afọ nke 20, echiche kọmunist ka dị mkpa ma na-emetụta ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmekọrịta mmadụ na ibe ya n'akụkụ dị iche iche nke ụwa.
