Mmetụta nke Gris Oge Ochie n'Ụwa nke Oge a
Gris oge ochie, ya na ihe nketa ọgụgụ isi na omenala ya, enweela mmetụta dị ukwuu n'ọganihu nke ụwa nke oge a. Site na usoro ọchịchị ya ruo na nka na nkà ihe ọmụma, Gris oge ochie bụ ebe e si nweta ọtụtụ echiche na omume ndị anyị ka na-eji taa. Kedu ụfọdụ n'ime ihe ndị bụ isi nke mmepeanya Gris oge ochie nke dịgidere ruo n'oge a? Ka anyị nyochaa ụfọdụ n'ime akụkụ ya dị mkpa.
1. Ọchịchị onye kwuo uche ya
Otu n'ime onyinye kachasị ukwuu nke Gris oge ochie nyere n'ụwa nke oge a bụ echiche nke ọchịchị onye kwuo uche ya. Ọchịchị onye kwuo uche ya nke ndị Atens bụ otu n'ime ihe atụ mbụ nke usoro ọchịchị ebe ndị mmadụ nwere ike ikwu okwu n'ime mkpebi. Ọ bụ ezie na ọchịchị onye kwuo uche ya dị iche na ọchịchị onye kwuo uche ya nke oge a—na-esonye kpọmkwem ma naanị ụmụ amaala nwoke ka a na-ekwe ka ha sonye—ụkpụrụ bụ isi nke na ọchịchị onye kwuo uche ya kwesịrị ịdị n'aka ndị mmadụ ka dị.
N'ụwa nke oge a, ụdị ọchịchị onye kwuo uche ya agbanweela ka ọ bụrụ usoro ndị ọzọ na-anọchite anya mmadụ, ebe ụmụ amaala na-ahọpụta ndị nnọchiteanya ka ha mee mkpebi n'aha ha. Echiche nke na onye ọ bụla nwere ikike isonye na usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ike ọchịchị sitere na ndị mmadụ bụ ihe nketa kpọmkwem nke echiche ndị Gris oge ochie.
2. Nkà ihe ọmụma
Gris oge ochie bụ ebe ụfọdụ ndị ọkà ihe ọmụma kacha ukwuu n'akụkọ ihe mere eme si malite, gụnyere Socrates, Plato, na Aristotle. Echiche ha bụ ntọala nke ọtụtụ akụkụ nke nkà ihe ọmụma ka na-amụ taa, dịka ụkpụrụ omume, echiche, epistemology, na metaphysics.
Socrates, site n'iji usoro a ma ama ya, Usoro Socratic, kụziri mkpa echiche nkatọ na echiche ime ihe n'ime onwe ya. Plato, nwa akwụkwọ Socrates, mepụtara echiche nke ụwa zuru oke ma guzobe Academy, otu n'ime ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ kacha ochie. Aristotle, nwa akwụkwọ Plato, bụ onye nwere mmetụta dị ukwuu n'ọtụtụ ngalaba dị iche iche, gụnyere bayoloji, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, akụnụba, na echiche. Ọrụ ha ka dị mkpa ịgụ n'ọtụtụ mahadum gburugburu ụwa.
3. Sayensị na Mgbakọ na Mwepụ
Gris oge ochie nyekwara aka dị ukwuu n'ịzụlite sayensị na mgbakọ na mwepụ. Mgbakọ na mwepụ ndị Gris, nke nwere ọnụọgụgụ dịka Pythagoras, Euclid, na Archimedes, nyere aka dị ukwuu na ntọala mgbakọ na mwepụ nke oge a. Dịka ọmụmaatụ, Pythagorean Theorem bụ otu n'ime usoro mmụta kacha ama ama na nke bụ isi na geometry.
Euclid, nke a na-akpọkarị Nna nke Geometry, dere akwụkwọ "Elements," nke ka bụ otu n'ime akwụkwọ ọgụgụ kacha emetụta n'akụkọ ihe mere eme nke mgbakọ na mwepụ. A maara Archimedes maka onyinye ya na physics na injinia, gụnyere ụkpụrụ nke hydrostatics na mekaniki. Nchọpụta na echiche ha ka dị mkpa ma jiri ya na agụmakwụkwọ na nnyocha sayensị taa.
4. Nka na Nka Ọma
Ịma mma nke nka Gris oge ochie, site na ihe ọkpụkpụ ruo na ihe owuwu ụlọ, ka na-ahapụ akara ya n'ụwa nka nke oge a. Ihe oyiyi Gris oge ochie, nke na-egosipụtakarị ọdịdị mmadụ n'ogo zuru oke, emeela ka ndị na-ese ihe kpalie mmụọ ruo ọtụtụ narị afọ. Ihe owuwu Gris oge ochie, ya na ogidi Doric, Ionic, na Corinthian, akpaliwo ọtụtụ ụlọ ọha na eze n'ụwa Ọdịda Anyanwụ, gụnyere ọtụtụ ụlọ gọọmentị na United States na Europe.
Ihe nkiri na ihe nkiri bụkwa akụkụ dị mkpa nke ihe nketa nka nke Gris oge ochie. A ka na-eme ihe nkiri oge ochie dịka ọrụ nke Aeschylus, Sophocles, na Euripides n'ụlọ ihe nkiri gburugburu ụwa. Echiche nke ihe nkiri dị ka ebe a ga-enyocha ọnọdụ mmadụ site na ọdachi na ihe ọchị sitere na ihe ọhụrụ ndị Gris mepụtara.
5. Egwuregwu na Egwuregwu
A pụghị ileghara ihe nketa egwuregwu nke Gris oge ochie anya. E mere Egwuregwu Olympic mbụ na Olympia, Gris, ihe dị ka afọ 776 Tupu Kraịst. Olympic oge ochie ghọrọ ogidi dị mkpa nke omenala Gris ma jee ozi dị ka ihe nnọchianya nke ịdị n'otu n'etiti obodo dị iche iche nke Gris.
A maliteghachiri omenala a na ngwụcha narị afọ nke 19 site na mweghachi nke Egwuregwu Olympic nke oge a, nke ka bụ ihe omume zuru ụwa ọnụ nke na-eme ememe mmụọ nke asọmpi mba ụwa na mkpakọrịta. Usoro na ọtụtụ n'ime usoro egwuregwu anyị maara taa, dị ka marathon (nke sitere na akụkọ ifo nke ọsọ Pheidippides site na Marathon ruo Athens), nwekwara ihe nketa sitere na Gris oge ochie.
6. Akụkọ ifo na akwụkwọ
Akụkọ ifo ndị Gris oge ochie enweela mmetụta dị ukwuu n'akwụkwọ, nka, na omenala ndị mmadụ. A kpọtụrụ aha akụkọ banyere chi na ndị dike Gris n'ọtụtụ akwụkwọ na ihe nkiri. Homer, ya na akụkọ ndụ ya dịka "Iliad" na "Odyssey," na-egosi ihe ndị mere n'oge gara aga dịka dike na nsogbu omume nke a ka na-ekwu maka ha n'akwụkwọ na akụkọ nke oge a.
Ọzọkwa, ọtụtụ okwu na echiche sitere na akụkọ ifo ndị Gris abatala n'asụsụ anyị kwa ụbọchị. Dịka ọmụmaatụ, "ikiri ụkwụ Achilles" na-akọwa adịghị ike na-egbu egbu, "titanic" na-ezo aka na ihe dị ukwuu, na "herculean" na-akọwa ọrụ siri ike karịsịa.
7. Sayensị na Ọgwụ
N'ihe gbasara sayensị na ọgwụ, Gris oge ochie nwekwara akụkọ ihe mere eme pụrụ iche. Hippocrates, onye a na-akpọkarị Nna nke Ọgwụ, guzobere omenala ahụike dabere na nleba anya ahụike na idebe ndekọ usoro. Nkwa Hippocratic ya ka bụ ntọala nke ụkpụrụ omume ahụike ruo taa.
Ọzọkwa, ndị Gris oge ochie na-enyocha mbara igwe dịka Ptolemy na Hipparchus tinyere aka dị mkpa n'ịghọta usoro anyanwụ na kpakpando. Ọ bụ ezie na sayensị ọgbara ọhụrụ anọchiela ụfọdụ n'ime echiche ha, ụzọ na izi ezi ha ka dị oke mkpa.
Mmechi
Mmetụta nke mmepeanya Gris oge ochie gụnyere akụkụ dị iche iche nke ndụ mmadụ, site na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nkà ihe ọmụma ruo na nka, ruo na sayensị na egwuregwu. Ọ bụ ezie na ọtụtụ ihe agbanweela kemgbe ọtụtụ puku afọ, ntọala ndị Gris oge ochie kụnyere ka dị taa. Site n'ịtụgharị uche na ekele maka ihe nketa ha, anyị abụghị naanị ịghọta mmalite nke ụwa nke oge a kamakwa anyị na-achọta mmụọ nsọ iji nọgide na-eto ma na-emepụta ihe ọhụrụ n'akụkụ dị iche iche nke ndụ. Site n'ịmụta ihe site n'oge gara aga, anyị nwere ike iwulite ọdịnihu ka mma na nke nwere ọgụgụ isi. Gris oge ochie, yana amamihe ya niile, ka bụ ìhè nduzi maka njem anyị n'ụwa nke oge a.
