Akụkọ ihe mere eme nke Singasari na ihe nketa ya
Singasari, nke a na-akpọkarị Alaeze Singhasari, bụ otu n'ime alaeze kachasị mkpa n'akụkọ ihe mere eme nke agwaetiti Indonesia, na-arụ ọrụ dị mkpa na mmepe omenala na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Java. E guzobere alaeze a na narị afọ nke 13, o hapụrụ mmetụta dị ukwuu nke ka na-enwe mmetụta taa. Isiokwu a ga-enyocha akụkọ ihe mere eme Singasari nke ọma, site na ntọala ya ruo na ọdịda ya, yana ihe nketa akụkọ ihe mere eme ọ hapụrụ.
Ntọala na Ebube nke Singasari
Ken Arok, onye a ma ama maka akụkọ ndụ ya jupụtara na aghụghọ na ọchịchọ, hiwere Alaeze Singasari n'afọ 1222 O.A., bụ onye a ma ama maka akụkọ ndụ ya jupụtara na aghụghọ na ọchịchọ. Ken Arok nwere ihe ịga nke ọma n'iguzobe alaeze ahụ mgbe o meriri Tunggul Ametung, onye na-achị Tumapel, wee bụrụ eze mbụ nke Singasari, na-ejide aha Sri Ranggah Rajasa Bhatara Sang Amurwabhumi. Akụkọ a dị ndụ na Pararaton, akwụkwọ ochie nke na-eje ozi dị ka isi iyi dị mkpa maka akụkọ ihe mere eme Singasari.
N'okpuru ọchịchị Ken Arok na ndị ga-anọchi ya, Singasari nwere oge ọlaedo. Ndị eze a ma ama nke Singasari, e wezụga Ken Arok, gụnyere Anusapati, Tohjaya, Wisnuwardhana, na Kertanegara. A maara Kertanegara, eze ikpeazụ nke Singasari, onye chịrị site na 1268 ruo 1292, dị ka onye ndu nwere oke ọchịchọ na ọhụụ. O mere ka mmetụta Singasari gbasaa ọ bụghị naanị na Java kamakwa na Sumatra, Kalimantan, na Bali site na njem ndọrọ ndọrọ ọchịchị na agha siri ike.
Amụma mba ofesi a ma ama nke Kertanegara bụ njem Pamalayu mere n'afọ 1275 O.A., nke bu n'obi ime ka mmetụta Singasari sikwuo ike na Sumatra ma kwụsị iyi egwu sitere n'Alaeze Ukwu Mongol, nke Kublai Khan duru n'oge ahụ. Njem ahụ bukwa n'obi ịmepụta njikọ siri ike na azụmaahịa na alaeze dị n'agwaetiti ahụ.
Ọdịda nke Singasari
N'agbanyeghị na ọ ruru ebe kachasị elu n'okpuru Kertanegara, Singasari adịghị anya. Na 1292, Jayakatwang, bụ́ Duke nke Kediri, onye nnupụisi, wakporo Singasari. Jayakatwang nwere ihe ịga nke ọma n'igbu Kertanegara ma nara ocheeze Singasari. Ọdịda nke Singasari meghere ụzọ maka ntọala Alaeze Ukwu Majapahit, nke Raden Wijaya, di Kertanegara, hiwere, site n'enyemaka nke ndị agha Mongol e zigara ka ha taa Kertanegara ahụhụ.
Ihe Onwunwe Singasari
1. Ụlọ Nsọ Singasari
Ụlọ nsọ Singasari bụ otu n'ime ihe ncheta kachasị ukwuu nke alaeze a, nke dị na mpaghara Singosari, Malang Regency, East Java. E wuru ụlọ nsọ ahụ na narị afọ nke 13 dị ka ebe ofufe na iji cheta Eze Kertanegara, ihe owuwu ụlọ nsọ ahụ na-egosi ngwakọta nke ụdị Java, Hindu, na Buddha, na-egosipụta nkwenkwe dị iche iche nke ndị Singasari. Ụlọ nsọ Singasari nwere ọtụtụ ihe oyiyi na-egosi akụkọ Hindu na Buddha, ma na-egosipụta ịma mma nke ihe oyiyi nke oge ya.
2. Ụlọ Nsọ Jago
Ụlọ nsọ Jago bụkwa ihe ncheta dị mkpa sitere na Singasari, nke dị na Tumpang, Malang. E wuru ụlọ nsọ a n'oge ọchịchị Wisnuwardhana, a maara ya maka ihe osise ya ndị na-egosi akụkọ Ramayana na Mahabharata. Ụlọ owuwu ya pụrụ iche, nke na-anaghị agbaso ụdị ụlọ nsọ Hindu nkịtị, nwere nhazi dị larịị ma jupụta ebe niile. Ụlọ nsọ Jago bụ ihe akaebe na-adịghị ekwu okwu banyere mmepe nke nka na omenala Singasari dị elu n'oge ya.
3. Ihe oyiyi Prajnaparamita
Ihe oyiyi Prajnaparamita bụ ihe ncheta ama ama nke Singasari, nke a na-akpọkarị chi nwanyị nke amamihe n'ozizi ndị Buddha. A kwenyere na ihe oyiyi a na-egosi Eze Nwanyị Ken Dedes, nwunye Ken Arok, onye a na-asọpụrụkwa dị ka onye nsọ. Ihe oyiyi a na-egosi nka mara mma na nke zuru ezu, na-egosipụta nkà nke ndị omenkà Singasari n'ihe gbasara ihe oyiyi.
4. Ebe obibi Ken Dedes
Ebe a na-akpọ Ken Dedes Hermitage bụ ebe a na-eche na ọ bụ ebe a na-atụgharị uche nke Eze Nwanyị Ken Dedes. N'ime obodo Candirenggo, Singosari, ndị njem ala nsọ na-achọkarị ịsọpụrụ Ken Dedes dịka onye mmụọ na nne nke usoro ndị eze Singasari.
5. Akwụkwọ Nkwụ Ochie
A chọpụtala ọtụtụ akwụkwọ ochie nke nwere ozizi okpukperechi, iwu, na akwụkwọ sitere n'oge Singasari. Akwụkwọ ndị a na-egosi ọkwa ọgụgụ isi dị elu n'etiti ndị Singasari na mkpa agụmakwụkwọ na ihe ọmụma dị n'oge ahụ. Akwụkwọ ndị dị ka Pararaton na Nagarakretagama na-edekọ ozi sara mbara gbasara akụkọ ihe mere eme Singasari, akụkọ ifo, na omenala.
Ihe Nketa Omenala Singasari
Ihe nketa Singasari karịrị ihe ndị a na-ahụ anya n'ụdị ụlọ nsọ na ihe oyiyi; o metụtakwara omenala ndị Java nke ukwuu, gụnyere omenala, akwụkwọ, na iwu. N'akụkụ iwu, echiche nke eze dị ka onye ndu kachasị elu nke na-ahụ maka ọdịmma nke ndị ya ghọrọ ntọala dị mkpa maka usoro ọchịchị nke alaeze ndị Java sochirinụ.
N'akwụkwọ, a na-akọ akụkọ dike na ihe omimi sitere n'oge Singasari n'ọtụtụ akwụkwọ Javanese oge ochie na nke oge a. Otu n'ime akụkọ ndị a bụ akụkọ Ken Arok na Ken Dedes, nke aghọọla akụkọ ifo sitere n'ọgbọ ruo n'ọgbọ.
Penutup
Akụkọ ihe mere eme nke Singasari bụ akụkụ dị mkpa nke akụkọ ihe mere eme nke agwaetiti Indonesia, nke jupụtara na aghụghọ, ọchịchọ, na otuto. N'okpuru ndị ndu ya nwere mmụọ, Singasari wuru alaeze nwere mmetụta nke ọma ma hapụ ihe nketa omenala dị egwu. Ọ bụ ezie na alaeze a dị mkpụmkpụ ma kwụsị na ntọala nke Majapahit, ihe ndị ochie sitere n'oge a ka na-agba akaebe na ịdị ukwuu nke Singasari, na-emetụta mmepe omenala na akụkọ ihe mere eme nke Java na agwaetiti Indonesia dum.
Dịka ọha mmadụ nke oge a, anyị nwere ọrụ ichekwa, ichekwa, na ịmụ ihe nketa ndị a ka ọgbọ ndị ga-abịa n'ihu wee nwee ike ịmata ma jiri akụkọ ihe mere eme na omenala anyị bara ụba kpọrọ ihe. Singasari bụ ngosipụta nke ebube gara aga, na-enye anyị ihe mmụta bara uru n'ịnagide ihe ịma aka nke ugbu a na ọdịnihu.
