Isiokwu gbasara Thermomita na ụkpụrụ okpomọkụ
1. Temomita
Ngwaọrụ e mere iji tụọ okpomọkụ bụ temometa. E nwere ọtụtụ ụdị temometa, mana ụkpụrụ ọrụ bụ otu. Ọtụtụ mgbe, anyị na-eji ihe temometa, ọdịdị nke ihe na-agbanwe na okpomọkụ. Ọ bụrụ na okpomọkụ nke ihe agbanwee, ọdịdị na nha nke ihe ahụ na-agbanwekwa. Ọtụtụ temometa na-eji ihe ndị nwere ike ịgbasa ma ọ bụ belata mgbe okpomọkụ gbanwere. Temometa ndị a na-ejikarị eme ihe nwere tubes iko, ebe enwere mmanya ma ọ bụ mercury n'etiti tube ahụ. Mgbe okpomọkụ na-abawanye, mmanya ma ọ bụ mercury dị n'ime akpa ahụ na-agbasa nke mere na ogologo nke kọlụm mmanya ma ọ bụ mercury na-abawanye. N'aka nke ọzọ, mgbe okpomọkụ na-ebelata, ogologo nke kọlụm mmanya ma ọ bụ mercury na-ebelata. N'èzí nke tube iko ahụ, e nwere ọnụọgụgụ nke bụ nha nke temometa ahụ. Ọnụọgụ egosiri site na nsọtụ elu nke kọlụm mmanya ma ọ bụ mercury na-egosi uru nke okpomọkụ nke ihe a na-atụ.
Ụdị temometa ndị ọzọ a na-ejikarị eme ihe bụ temometa ndị na-eji mpempe bimetallic (ọla abụọ nke ụdị dị iche iche na ọsọ mgbasawanye dị iche iche). Mgbe okpomọkụ na-arị elu, otu ígwè na-enweta mmụba ka ukwuu karịa ígwè nke ọzọ. N'ihi ya, iberibe ndị ahụ na-agbagọ agbagọ. Ọtụtụ mgbe, akụkụ bimetallic bụ gburugburu, ebe otu nsọtụ nke chip na-anọgide, ebe nsọtụ nke ọzọ na-ejikọ na ihe ngosi nha. Mgbe okpomọkụ gbanwere, ihe ntụaka ga-agbagharị. A na-ejikarị temometa ndị na-eji mpempe bimetal eme ihe dị ka temometa ikuku, temometa ụlọ, temometa oven wdg. Temometa, nke ziri ezi ma ọ bụ nke ziri ezi karị, na-ejikarị ihe eletriki nke ihe eme ihe.
2. Nhazi nke temometa
Nhazi temometa bụ usoro nke ịtụ temometa. Lee ụfọdụ usoro iji tụọ temometa ahụ. Nke mbụ, kwadebe temometa mercury ma ọ bụ temometa mmanya na-enweghị nha. Nke abụọ, kwadebe ice. Nke atọ, kwadebe mmiri. Nke anọ, kwadebe ihe na-ekpo ọkụ mmiri nke enwere ike iji kpoo mmiri ọkụ ruo mgbe ọ ga-esi. Nke ise, tinye ice na mmiri n'ime akpa (mmiri na ice nwere otu oke). Mgbe nke ahụ gasịrị, tinye temometa ahụ n'ime akpa nwere mmiri na ice.
Na mbụ, temometa ahụ na-emetụ ikuku aka nke na temometa ahụ dị ọkụ karịa ice. Mgbe etinyechara ya n'ime akpa, ogologo kọlụm nke mercury ga-ebelata n'ihi na ngwakọta mmiri na ice na-ajụ oyi karịa. Hapụ ya ruo mgbe ogologo kọlụm nke mercury agaghị agbanwe (elu mercury anaghị agagharị). Mgbe ogologo kọlụm nke mercury anaghị agbanwe, ngwakọta nke ice cubes na mmiri na-anọ na nhazi okpomọkụ. Dee akara n'ọnọdụ kọlụm mercury (dee akara n'elu kọlụm mercury). Nke a bụ okpomọkụ nke ebe ice ma ọ bụ ebe oyi na-atụ mmiri. Nke isii, sie mmiri site na iji ihe na-ekpo ọkụ eletrik. Tinye temometa ahụ n'ime akpa nwere mmiri ọkụ. Mgbe mmiri ahụ na-ekpo ọkụ ma ọ bụ mgbe okpomọkụ mmiri na-arị elu, ogologo kọlụm nke mercury na-amụbakwa (elu mercury na-arị elu). Mgbe mmiri ahụ na-esi, elu mercury na-akwụsị ịkwaga. Dee akara na njedebe nke kọlụm mercury. Nke a bụ okpomọkụ nke ebe esi mmiri ma ọ bụ ebe a na-esi mmiri.
Ọ bụrụ na ịchọrọ ime nha Celsius, a na-ekewa anya dị n'etiti akara abụọ ahụ n'ahịrị 100, ebe anya dị n'etiti ahịrị ọ bụla ga-adị otu. Akara ala = 0 o C, ebe akara elu = 100 o C. Lee onyonyo dị n'akụkụ. Okpomọkụ ebe ice na okpomọkụ ebe evapo na-adabere na nrụgide ikuku. Ya mere, temometa nke a na-ahazi n'ebe nwere nrụgide ikuku dị iche iche ga-enye nsonaazụ dị iche iche. A na-ahazi temometa Mercury nke a na-ejikarị eme ihe n'otu nrụgide ikuku ka okpomọkụ ebe oyi nke mmiri wee bụrụ 0 o C na okpomọkụ ebe esi mmiri bụ 100 o C. Temometa nkịtị dị ka temometa mercury ma ọ bụ temometa mmanya na-adịkarị oke. Enweghị ike iji temometa tụọ okpomọkụ dị ala (dị ala karịa 0 o C) ma ọ bụ okpomọkụ dị oke elu (karịa 100 o C).
3. Ihe nha okpomọkụ
Maka iji temometa tụọ okpomọkụ, ọ dị mkpa ịtọ nha okpomọkụ. A na-ejikarị nha okpomọkụ abụọ eme ihe, gụnyere nha Celsius na nha Fahrenheit. Aha ọzọ maka nha Celsius bụ nha centigrade. Centigrade = otu narị nzọụkwụ. Ụdị okpomọkụ dị oke mkpa n'ọhịa sayensị bụ nha zuru oke ma ọ bụ nha Kelvin. Banyere nha Kelvin, a ga-atụle ma emechaa. Isi ihe edobere nke nha Celsius na nha Fahrenheit na-eji ebe oyi na ebe mmiri na-esi. Ebe oyi nke ihe bụ okpomọkụ nke ụdị siri ike na mmiri mmiri dị na nha okpomọkụ. N'aka nke ọzọ, ebe esi esi nke ihe bụ okpomọkụ nke ụdị mmiri mmiri na ụdị gas dị na nha okpomọkụ. Ebe oyi na ebe esi esi na-agbanwe mgbe niile na nrụgide ikuku, yabụ a ga-ebu ụzọ chọpụta nrụgide ikuku. Ọtụtụ mgbe, anyị na-eji nrụgide ọkọlọtọ, nke bụ 1 atm (otu ikuku). Ikuku bụ otu nkeji nke nrụgide ikuku.
Nha Celsius 3.1
Ebe a kapịrị ọnụ n'elu nha Celsius na-eji ebe esi mmiri dị ọcha, ebe ebe a kapịrị ọnụ n'okpuru nha Celsius na-eji ebe oyi kpọnwụrụ akpọnwụ nke mmiri dị ọcha. Okpomọkụ oyi nke mmiri dị ọcha (a makwaara dị ka ebe oyi kpọnwụrụ akpọnwụ) bụ ogo Celsius efu (0) oC) na okpomọkụ nke ebe esi mmiri dị ọcha (nke a makwaara dị ka ebe a na-esi uzuoku) bụ otu narị degrees Celsius (100) oC). N'etiti ebe ice na uzuoku dị, e nwere ogo 100. Na temometa ndị na-eji usoro Celsius, a na-ejikarị nọmba na-adịghị mma akara nha okpomọkụ dị ala karịa okpomọkụ ebe ice.
Nha Fahrenheit 3.2
Fahrenheit chọrọ ka ihe nha okpomọkụ dị mma. Ya mere, ọ họọrọ 0 o F maka okpomọkụ nke ngwakọta nke ice na mmiri nnu (okpomọkụ kachasị oyi mmiri nwere ike iru). Mgbe ọ na-atụ okpomọkụ nke ihe nha ice na ihe nha evapo, ọnụọgụgụ egosiri na ihe nha Fahrenheit bụ akụkụ. N'ikpeazụ, ọ gbanwere ihe nha ahụ ọzọ ka okpomọkụ nke ihe nha ice na ihe nha evapo wee bụrụ ọnụọgụgụ.
Maka nha Fahrenheit, okpomọkụ oyi nke mmiri dị ọcha (ebe a na-akpọ ice) bụ ogo 32 Fahrenheit (32) oF) na okpomọkụ ebe esi mmiri nke mmiri dị ọcha (ebe anwụrụ) bụ 212 degrees Fahrenheit (212) oF). N'etiti ebe ice na uzuoku dị, e nwere ogo 180. Mmiri dị ọcha bụ mmiri nke anaghị agwakọta ya na ihe ndị ọzọ. Ọcha H dị ọcha20. Mgbe anyị kwuru okpomọkụ ụfọdụ, anyị na-akpọ ya Celsius (oC) ma ọ bụ Fahrenheit (oF). Ihe atụ: okpomọkụ mmiri ọkụ = 100 oC ma ọ bụ 180 oF. Okpomọkụ ahụ m = 98 oF. N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na anyị na-ekwu mgbanwe okpomọkụ ma ọ bụ ọdịiche okpomọkụ, mgbe ahụ anyị na-akpọ ya ogo Celsius (C)o) ma ọ bụ ogo Fahrenheit (F)oIhe atụ: okpomọkụ mmiri mbụ bụ 20 oC. Ozugbo e kpoo ọkụ, okpomọkụ ahụ ga-agbanwe ruo 50 oC. N'ihi ya, mmiri na-enwe mgbanwe okpomọkụ nke ogo Celsius 30 (30 Celsius)o).
