Usoro Ịgba Ọgwụ Atụrụ Maka Ndị Mbido
Ịgba ọgwụ mgbochi bụ otu n'ime usoro kachasị mkpa na njikwa ahụike atụrụ. Maka ndị na-azụ ụmụ ọhụrụ, okwu ndị bụ "usoro ọgwụ mgbochi," "booster," ma ọ bụ "ọgwụ mgbochi iwu" nwere ike iyi ihe mgbagwoju anya mgbe ụfọdụ. Agbanyeghị, ebumnuche nke ịgba ọgwụ mgbochi dị nnọọ mfe: inyere atụrụ aka iwuli ihe mgbochi megide ọrịa ndị na-efe efe nke nwere ike ibute ọnwụ, mbelata ibu, nsogbu ịmụ nwa, na nnukwu mfu akụ na ụba. Isiokwu a na-atụle usoro ịgba ọgwụ mgbochi atụrụ bara uru - site na ụkpụrụ ndị bụ isi na usoro izugbe ruo na nchịkwa na idebe ndekọ - yabụ ọ dị mfe itinye n'ọrụ n'ụlọ nkwakọba ihe.
1. Gịnị mere e ji kwesị ịgba atụrụ ọgwụ mgbochi?
Atụrụ, ọkachasị ndị a zụlitere nke ọma ma ọ bụ ndị a zụlitere nke ọma, nwere ike ibute ọrịa ndị na-efe efe dịka enterotoxemia, tetanus, anthrax (n'ebe ụfọdụ ọrịa na-efe efe), na ọrịa iku ume. Ebe obibi ndị mmadụ jupụtara, mgbanwe nri mberede, nrụgide sitere na njem, na ihu igwe dị oke njọ nwere ike ime ka usoro ahụ ji alụso ọrịa ghara ịdị ike, na-eme ka ọrịa gbasaa. Ọgwụ mgbochi na-arụ ọrụ dị ka "mmega ahụ ọzụzụ" maka usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ. Mgbe atụrụ mechara nweta nje ahụ, ahụ ha adịla njikere ịlụso ya ọgụ, na-eme ka ọ ghara inwe ihe mgbaàmà ọ bụla.
Ọ dị mkpa ịghọta na ọgwụ mgbochi abụghị ọgwụgwọ. Atụrụ ndị na-arịa ọrịa siri ike n'ozuzu ha agaghị agbake naanị site na ọgwụ mgbochi. Ya mere, a ga-ele ọgwụ mgbochi anya dị ka ihe mgbochi, ọ bụghị ọgwụgwọ.
2. Ụkpụrụ ndị bụ isi nke usoro ịgba ọgwụ mgbochi
Tupu ịmalite usoro ihe omume ahụ, e nwere ụfọdụ ụkpụrụ bụ isi nke ndị na-azụlite anụmanụ ọhụrụ kwesịrị ịgbaso:
1. A na-eme ọgwụ mgbochi dịka ihe egwu mpaghara na usoro ọmụmụ si dị. Ọ bụghị ebe niile nwere otu ihe egwu nke ọrịa. Ebe ndị a na-ahụkarị maka anthrax chọrọ nlebara anya dị iche na ebe ndị na-abụghị nke ọrịa.
2. Jiri ọgwụ mgbochi ndị a kwadoro ma debe usoro oyi ahụ. A ga-echekwa ọtụtụ ọgwụ mgbochi na okpomọkụ 2–8°C. Ọgwụ mgbochi ndị a na-etinye n'ọkụ ma ọ bụ oyi nwere ike ibelata irè ha.
3. Atụrụ kwesịrị ịdị mma mgbe a gbara ha ọgwụ mgbochi. Atụrụ nwere ahụ ọkụ, afọ ọsịsa siri ike, oke ike ọgwụgwụ, ma ọ bụ nrụgide siri ike kwesịrị ka a kwụsịtụ ịgba ọgwụ mgbochi ha.
4. Soro usoro na ụzọ e si enye ọgwụ. A na-enye ụfọdụ ọgwụ mgbochi n'okpuru akpụkpọ ahụ (n'okpuru akpụkpọ ahụ), ebe a na-enye ndị ọzọ n'ime akwara (n'ime akwara). Echela echiche.
5. Ọ bụrụ na egosiri na ọgwụ ndị na-akwalite ahụ ike dị mkpa, a ga-enye ọgwụ ndị na-akwalite ahụ ike. Ọtụtụ ọgwụ mgbochi chọrọ ọgwụ mbụ na ọgwụ na-akwalite ahụ ike iji wulite ahụ ike siri ike.
6. Dekọọ ihe niile merenụ. Ịdekọ ihe na-enyere aka n'inyocha ma mee ka usoro ịgba ọgwụ mgbochi ọzọ dị mfe.
3. Ụdị ọgwụ mgbochi a na-ahụkarị n'ime atụrụ
N'ọhịa, ọgwụ mgbochi a na-atụkarị aro maka atụrụ bụ ọgwụ mgbochi ọrịa clostridia. Otu ọrịa a na-emebi ihe nke ukwuu n'ihi na ọ nwere ike ibute ọnwụ mberede.
a) Ọgwụ mgbochi Clostridial (dịka ọmụmaatụ CDT)
N'ozuzu gụnyere:
- Enterotoxemia (ụdị Clostridium perfringens C na D), na-emekarị mgbe nri dị elu ma ọ bụ nri ngwa ngwa gbanwere.
- Tetanus (Clostridium tetani), nke a na-ejikọkarị ya na ọnya, nkụchi, ma ọ bụ ịdakwasị ọdụ.
Ụfọdụ ngwaahịa na-ekpuchikwa clostridia ndị ọzọ (multivalent). Maka mmalite, isi ihe dị mkpa bụ: clostridia bụ ọgwụ mgbochi "ntọala" kachasị mkpa.
b) Anthrax (ọ bụrụ na mpaghara ahụ jupụtara ebe niile / enwere mmemme ọrụ)
Ọgwụ mgbochi ọrịa Anthrax bụ ihe na-efe efe (nke a na-ebute site na anụmanụ) ma dịkwa oke njọ. Ọgwụ mgbochi ọrịa Anthrax na-agbaso usoro gọọmentị/ndị ọrụ anụmanụ ma nwee iwu siri ike gbasara ojiji na ịkọ akụkọ.
c) Ọrịa iku ume na ọmụmụ nwa (dabere na mpaghara ahụ)
N'ụfọdụ usoro ọrụ ugbo, ndị dọkịta anụmanụ nwere ike ịkwado ọgwụ mgbochi ndị ọzọ n'otu n'otu, dịka nke pasteurellosis/pneumonia ma ọ bụ ụfọdụ ọrịa ọmụmụ. Ọ bụghị ndị ọrụ ugbo niile chọrọ ọgwụ mgbochi ndị a, yabụ ọ kacha mma ịgakwuru dọkịta anụmanụ mpaghara gị.
4. Usoro ọgwụ mgbochi bụ isi maka ndị mbido (ndebiri izugbe)
A na-ejikarị usoro nhazi oge a eme ihe dị ka ntọala. Agbanyeghị, ekwesịrị ịkwado usoro nhazi ikpeazụ site n'aka dọkịta anụmanụ/onye na-ahụ maka ọgwụgwọ ọrịa anụmanụ gị ma gbanwee ya ka ọ dabara na ọgwụ mgbochi dị.
A. Nwa Atụrụ
1. Afọ 6–8: Ọgwụ mbụ nke ọgwụ mgbochi clostridial.
2. Afọ 10–12: Clostridial booster (megharịa).
3. Mgbe nke ahụ gasịrị: Mgbakwunye kwa afọ.
Ihe dị mkpa: Atụrụ ndị na-enweta colostrum site n'aka ndị nne gbara ọgwụ mgbochi na-enwekarị ọgwụ mgbochi nje na-adịghị arụ ọrụ. Nke a nwere ike imetụta oge ịgba ọgwụ mgbochi mbụ. Ya mere, a na-ewerekarị izu isii ruo asatọ dị ka ebe mmalite dị mma, mana omume mpaghara nwere ike ịdị iche ntakịrị.
B. Nne ma ọ bụ nna nwanyị (ụmụ ehi)
1. Ihe na-eme ka clostridia dịkwuo mma kwa afọ.
2. Izu anọ ruo isii tupu a mụọ nwa: Clostridial booster iji mee ka ọgwụ mgbochi dị na colostrum dịkwuo elu, ka nwa atụrụ wee nweta nchebe n'oge.
Maka ndị mbido, usoro a tupu a mụọ nwa bara ezigbo uru n'ihi na ọ na-ebelata ohere nke ọrịa n'ime ụmụ atụrụ n'izu mbụ nke ndụ ha.
C. Rams
1. Ihe na-akwalite clostridia kwa afọ.
2. Ọgwụ mgbochi ndị ọzọ dịka mkpa mpaghara si dị (dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na enwere mmemme pụrụ iche).
D. Anụ ụlọ ọhụrụ na-abanye n'ogige (nchekwa onwe)
Maka atụrụ azụrụ ọhụrụ:
1. Kpọọ mmadụ iche ruo ụbọchị iri ruo iri na anọ (opekempe) maka nlekọta ahụike na mgbanwe.
2. Gbaa ọgwụ mgbochi dịka ọnọdụ gara aga si dị. Ọ bụrụ na akụkọ ịgba ọgwụ mgbochi edoghị anya, a na-emekarị mmemme "mmaliteghachi": ọgwụ mbụ, wee nye ihe nkwado dịka oge ngwaahịa si dị.
3. Mee nyocha ikpuru/ectoparasite ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa, mana ekpuchila nrụgide na ihe omume dị ukwuu n'otu ụbọchị.
5. Usoro ọgwụgwọ ọgwụ mgbochi ziri ezi
Njehie teknụzụ nwere ike igbochi ọgwụ mgbochi ahụ ịrụ ọrụ nke ọma. Ihe ndị a ga-atụle:
– Lelee akara ahụ: dose kwa isi, ụzọ (subcutaneous ma ọ bụ intramuscular), oge nkwalite, na ụbọchị njedebe.
– Jiri agịga a na-agbaze agbaze: na-agbanwe agịga mgbe niile (dịka ọmụmaatụ agịga ole na ole ọ bụla) iji belata ohere nke ọnya na mbufe ọrịa.
– Ebe a na-agba ọgwụ: a na-emekarị ya n'akụkụ olu iji belata mmebi nke ozu/anụ mgbe a na-egbu atụrụ ahụ.
– Ịdị ọcha: hichaa unyi n'akpụkpọ ahụ/ajị ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa, ọkachasị ma ọ bụrụ na igbe ahụ bụ apịtị.
– Ejikọtala ọgwụ mgbochi ọ gwụla ma ngwaahịa ahụ kwuru kpọmkwem na ọ dị mma ịgwakọta ha. Ịgwakọta ha nke ọma nwere ike imebi ọgwụ mgbochi ahụ.
– Zere oke nrụgide: jisie ike, jiri ihe mkpuchi ma ọ bụrụ na ọ dị.
6. Njikwa na nchekwa nke yinye oyi
Ọgwụ mgbochi nwere mmetụta dị ukwuu. Usoro nchekwa dị mfe nke ndị mbido nwere ike ịgbaso:
1. Debe ọgwụ mgbochi ahụ n'ime friji pụrụ iche (ọ bụrụ na o kwere mee), okpomọkụ nke 2–8°C.
2. Edokwala ya n'ọnụ ụzọ friji (okpomọkụ na-agbanwe agbanwe).
3. Mgbe ị na-ebuga ya n'ụlọ mkpọrọ ahụ, jiri igbe oyi nwere ngwugwu ice.
4. Etinyela ọgwụ mgbochi ahụ n'ebe anwụ na-acha kpọmkwem.
5. Ọ bụrụ na agbazela ọgwụ mgbochi ahụ (maka ụdị ụfọdụ), jiri ya dịka ntuziaka maka ojiji si dị.
A naghị ahụ ọgwụ mgbochi ndị mebiri emebi anya. Ya mere, nnabata nke usoro oyi na-arụ ọrụ dị ka "inshura" iji gbochie mmefu ọgwụ mgbochi.
7. Mmetụta ọjọọ na ọgwụgwọ ha
Mmetụta dị nro na-apụta mgbe ụfọdụ, dịka ọmụmaatụ:
- obere ntụpọ n'ebe a na-agba ọgwụ ahụ,
- obere ahụ ọkụ,
- ike ọgwụgwụ nwa oge.
Mgbaàmà ndị a na-akawanye mma n'ime ụbọchị 1-2. Agbanyeghị, ọ bụrụ na mmeghachi omume siri ike emee, dị ka iku ume mkpụmkpụ, nnukwu ọzịza, ma ọ bụ nwa atụrụ ahụ daa ozugbo a gbasịrị ya ọgwụ mgbochi, ọ nwere ike igosi mmeghachi omume nfụkasị ahụ. N'ọnọdụ ndị a, kpọtụrụ dọkịta anụmanụ gị ozugbo, n'ihi na ọ dị mkpa ka a gwọọ ya ozugbo.
8. Ndekọ na nyocha
Rịba ama nke kacha nta:
- ụbọchị ọgwụ mgbochi,
- aha/ụdị ọgwụ mgbochi na nọmba ogbe ọgwụ mgbochi ahụ,
- dose, ụzọ, na onye ọrụ nchịkwa,
- njirimara atụrụ (akara ntị ma ọ bụ njirimara),
- usoro ihe omume mgbakwunye ọzọ,
- mmetụta ọjọọ ọ bụrụ na ọ dị.
Site na ndekọ ndị a, ndị ọrụ ugbo nwere ike inyocha ma ọrịa ọ na-ebelata, ma enwere otu ndị na-anaghị enweta ihe na-akwalite ya n'oge, na mgbe a ga-eweghachi ọgwụ mgbochi.
9. Ọ bụghị naanị ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa ka a ga-esi gwọọ ya.
Nlekọta nke ịgba ọgwụ mgbochi na-emetụta nke ukwuu site na njikwa nkebi:
- nri kwụsiri ike na mgbanwe nri nwayọ nwayọ,
- ezigbo ebe nchekwa ikuku,
- ọ bụghị oke njupụta,
- mmemme njikwa ikpuru na ectoparasite,
- nchekwa bio (machibido mbata na ọpụpụ nke ndị mmadụ/anụ ụlọ).
Ọ bụrụ na e nweghị ezigbo nlekọta, ọrịa ahụ ka nwere ike ịpụta ọbụlagodi na e mere ọgwụ mgbochi.
Penutup
Usoro ịgba ọgwụ mgbochi atụrụ maka ndị mbido na-amalite n'ụzọ bụ isi site na ọgwụ mgbochi "ntọala" (clostridial), nke na-esote ihe nkwado dịka e mere atụmatụ ya, ma mee ka ọgwụ mgbochi ndị ọzọ sie ike ma ọ bụrụ na mpaghara ahụ nọ n'ihe ize ndụ ma ọ bụ site n'aka dọkịta anụmanụ. Nkwekọ dị mkpa: a ga-enye atụrụ ahụ dị mma ọgwụ mgbochi, site na iji usoro ziri ezi, ịnọgide na-enwe usoro oyi, na ịnọgide na-edebe ndekọ ziri ezi. Ọ bụrụ na ị ka na-amalite, mee ka ịkpọtụrụ dọkịta anụmanụ gị ma ọ bụ onye ọrụ ahụike anụmanụ mpaghara bụrụ akụkụ nke usoro gị mgbe niile - usoro kachasị mma bụ nke dabara na ọnọdụ ụlọ na ọrịa ndị a na-ahụkarị na mpaghara gị.
