Nzọụkwụ Mbụ iji Wuo Ugbo Azụ Gourami
Gourami (Osphronemus goramy) bụ azụ̀ mmiri dị ọcha nke nwere uru ahịa dị elu ma nwee ọchịchọ ahịa kwụsiri ike. Anụ ya dị oke arọ, a na-enwe ekele maka ụtọ ya nke ukwuu, ọ na-enwekwa òkè ahịa dị ukwuu, site n'ezinụlọ ruo n'ụlọ nri na ọrụ nri. Ya mere, ịmepụta ugbo azụ̀ gourami nwere ike ịbụ ohere azụmaahịa na-enye obi ụtọ. Agbanyeghị, dịka ọrụ ugbo azụ̀ ọ bụla ọzọ, ihe ịga nke ọma anaghị abịa ozugbo. A chọrọ usoro mbụ kwesịrị ekwesị iji hụ na a na-akọ ugbo nke ọma, belata ihe egwu, ma mepụta ihe ubi kacha mma. Nke a bụ ntuziaka maka usoro mbụ n'ịmepụta ugbo azụ̀ gourami, site na atụmatụ ruo na nkwadebe maka owuwe ihe ubi.
1. Ghọta agwa na mkpa nke azụ gourami
Nzọụkwụ mbụ bụ ịghọta njirimara nke gourami. Gourami bụ azụ̀ na-eto nwayọ nwayọ ma e jiri ya tụnyere catfish ma ọ bụ tilapia, mana ọnụ ahịa ha na-ere na-adịkarị elu. A makwaara Gourami dị ka ndị na-eguzogide ọnọdụ gburugburu ebe obibi, mana ha ka chọrọ ezigbo mmiri iji gbochie nrụgide na ọrịa.
N'ozuzu, gourami na-ahọrọ mmiri dị jụụ nke nwere okpomọkụ dị site na 24–30°C, pH dị ihe dị ka 6,5–8, yana ọkwa oxygen zuru oke. Ebe ọ bụ na gourami nwere akụkụ iku ume ọzọ (labyrinth), ha nwere ike ịdị ndụ na ọkwa oxygen dị ala karịa azụ̀ ndị ọzọ, mana nke ahụ apụtaghị na a pụrụ ileghara ịdị mma mmiri anya. Mmiri ruru unyi na oke ammonia ga-aka njọ ma na-ebute ọnwụ na mmụba nwayọ.
2. Chọpụta ihe mgbaru ọsọ azụmaahịa: ịkụ mkpụrụ, ibuwanye, ma ọ bụ ha abụọ.
A pụrụ iji ọtụtụ ụdị azụmaahịa rụọ ọrụ ugbo Gurami:
1. Ịgha mkpụrụ: lekwasị anya n'ịmịpụta mkpụrụ (obere nha) ka e ree ya nye ndị ọrụ ugbo na-akọ ihe.
2. Ịmụbawanye mkpụrụ: ịzụta mkpụrụ wee bulie ha ruo nha oriri (dịka ọmụmaatụ gram 500–1 kg/isi) maka ahịa.
3. Ejikọtara ọnụ: ime mkpụrụ na ịmụba n'otu oge.
Maka ndị mbido, a na-ewerekarị ịzụ nwa dị mfe n'ihi na ọ chọghị nkà pụrụ iche dịka ịhọrọ anụ ezi, ịzụ nwa, na nlekọta ụmụ ahụhụ. Agbanyeghị, ọ bụrụ na ị nwere ike inweta ihe ọmụma na ahịa maka ighe, ịkọ ugbo nwere ike ịba uru nke ukwuu. Isetịpụ ihe mgbaru ọsọ gị site na mbido ga-ekpebi nhazi ọdọ mmiri, ihe achọrọ maka akụrụngwa, na atụmatụ ahịa.
3. Nnyocha ahịa na ngụkọ dị mfe maka ihe ga-ekwe omume
Tupu ị rụọ ọdọ mmiri, mee nyocha ahịa. Chọpụta:
– Ọnụ ahịa gourami maka oriri n'ahịa ọdịnala, ndị na-anakọta ihe, na ụlọ nri.
– Nha kachasị ewu ewu (dịka ọmụmaatụ 600–800 grams kwa isi maka ụlọ oriri na ọṅụṅụ).
- Ịnọgide na-enwe ọchịchọ na oge kachasị elu (dịka oge ezumike ma ọ bụ ihe omume ụfọdụ).
– Nnweta mkpụrụ n'ógbè gị na ọnụ ahịa ha.
Na-esote, mee ngụkọ dị mfe: mee atụmatụ ọnụ ahịa owuwu ọdọ mmiri, ịzụta mkpụrụ, nri, ọkụ eletrik (ọ bụrụ na ị na-eji aerator/pump), ọgwụ na vitamin, na ọnụ ahịa ọrụ. Tụlee nke a na ego a tụrụ anya ya n'oge owuwe ihe ubi. Ọ bụ ezie na a kọwaghị nkọwa zuru ezu na ngụkọ mbụ, nke a ga-enyere gị aka izere mkpebi ngwa ngwa.
4. Họrọ ebe kwesịrị ekwesị
Ọnọdụ dị mkpa bụ ihe dị mkpa. Ebe kacha mma maka ugbo gourami nwere:
– Isi iyi mmiri zuru oke ma kwụsie ike (olulu mmiri, mmiri ịgbara mmiri, isi iyi) na ihe mkpofu anaghị emerụ ya.
– Ụzọ zuru oke maka ịbanye na ịpụ nke nri, mkpụrụ na ihe ubi e welitere.
– Ala ahụ anaghị enwe ike idei mmiri, ọ dịghịkwa nso ebe mmetọ na-esi apụta.
– Ezigbo nchekwa iji gbochie izu ohi na nsogbu gburugburu ebe obibi.
Ọ bụrụ na ị na-eji mmiri si n'osimiri ma ọ bụ mmiri mmiri, jide n'aka na e nwere usoro nzacha iji gbochie ụmụ ahụhụ, azụ̀ ọhịa, ma ọ bụ nje ndị na-efe efe ịbanye.
5. Chọpụta ụdị ọdọ mmiri ahụ: ala, simenti, ma ọ bụ tarpaulin
Nhọrọ nke ọdọ mmiri dabere na isi obodo, ọnọdụ ala, na oke mmepụta.
– Ọdọ mmiri ndị e ji ụrọ kpụọ: ihe ndị dị ọnụ ala karịa, ihe ndị sitere n'okike na-akwado nri sitere n'okike, mana ha na-esi ike ịchịkwa ma na-agbapụta mmiri ma ọ bụ na-eme ka ígwé ojii jupụta mgbe mmiri zoro.
– Ọdọ mmiri simenti: siri ike, na-adịgide adịgide, dị mfe ihicha, mana ọnụ ahịa mbụ dị elu ma na-achọkarị njikwa mma mmiri siri ike.
– Ọdọ mmiri Tarpaulin: ọ dị mfe ịgbanwe agbanwe, ọ dabara adaba maka ndị mbido ma ọ bụ obere ebe, ọ na-efu obere ego, mana ndụ tarpaulin ahụ pere mpe ma nwee ike imebi ma ọ bụrụ na ejighị ya nke ọma.
Ọtụtụ ndị ọrụ ugbo na-amalite site na ọdọ mmiri tarpaulin n'ihi na ha na-arụ ọrụ ngwa ngwa ma dịkwa mfe inyocha. Agbanyeghị, ọ bụrụ na ịchọrọ ịrụ ọrụ ogologo oge, nke buru ibu, ọdọ mmiri ụrọ ma ọ bụ simenti nwere ike ịbụ itinye ego kwụsiri ike karị.
6. Kwadebe ọdọ mmiri na njikwa mmiri site na mmalite
Ọdọ mmiri dị mma abụghị naanị "ijupụta ya na mmiri wee gbasaa mkpụrụ." E nwere usoro nkwadebe dị mkpa:
1. Ihicha ọdọ mmiri ahụ site na apịtị gabigara ókè, ihe ndị fọdụrụ, ma ọ bụ ihe ndị dị nkọ (maka ọdọ mmiri tarpaulin).
2. Ịkwụsị (karịsịa maka ọdọ mmiri ụrọ) iji mee ka pH kwụsie ike ma gbochie nje ndị na-akpata ọrịa.
3. Ọ bụrụ na ọ dị mkpa, ịkụ nri sitere n'okike (plankton) n'ọtụtụ a na-achịkwa.
4. Jupụta mmiri ahụ nwayọ nwayọ ma hapụ mmiri ahụ ka ọ daa ruo ụbọchị 1-3 tupu ịgha mkpụrụ ahụ ka ọ sie ike.
5. Sistemụ mgbasa ozi: nye ọwa mmiri na-abanye na mmiri na-apụta, yana nzacha dị mfe.
Njikwa mmiri dị mkpa. Na-enyocha agba mmiri, isi ísì, na omume azụ̀ mgbe niile. Azụ̀ na-eku ume mgbe niile n'elu ma ọ bụ na-ezukọta n'akụkụ nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama nke mmiri adịghị mma.
7. Họrọ mkpụrụ dị mma na ụzọ ziri ezi isi kụọ ha
Mkpụrụ dị mma na-ekpebi ọnụego ndụ na ọnụego uto. Àgwà nke mkpụrụ gourami dị mma gụnyere:
- Mmegharị dị mfe ma na-aza aza
- Nha otu nha
– Enweghị ọnya, ero, ma ọ bụ ntụpọ ọcha ọ bụla
– Egwula mmiri n'akụkụ ma ọ bụ kwụgide n'elu ya
Mgbe ị na-ahapụ ighe ahụ, mee ka ha dị jụụ: tinye akpa ighe ahụ n'ime ọdọ mmiri ahụ ruo nkeji ole na ole ka okpomọkụ mmiri wee gbanwee. Mgbe nke ahụ gasịrị, mepee ya nwayọ nwayọ ma kwe ka ighe ahụ pụta n'onwe ya. Nzọụkwụ dị mfe a na-ebelata nrụgide nke ukwuu.
Ọ dịkwa mkpa ka a gbanwee njupụta nke ihe e ji ebu ihe dịka nha na usoro njikwa ọdọ mmiri ahụ si dị. Oke njupụta nwere ike ime ka azụ̀ ahụ sie ike ngwa ngwa, mee ka ọ na-eto nwayọ nwayọ, ma mee ka ohere nke ọrịa dịkwuo elu.
8. Usoro nri dị irè
Ọnụ ego kachasị na ọrụ ugbo azụ bụ nri. A na-enye Gourami pellets, mana ọtụtụ ndị na-azụ ya na-ejikọta ya na nri akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ dịka akwụkwọ sente, kale, taro, ma ọ bụ pọpọ (dabere na àgwà ha na nnweta ha). Njikọ a nwere ike ibelata ọnụ ahịa, mana ọ ka chọrọ nlebara anya na ihe oriri dị mkpa maka uto azụ dị mma.
Ụkpụrụ nri kwesịrị ịgbaso:
- Na-eri nri mgbe niile, ugboro 2-3 kwa ụbọchị.
– Emela ya gabiga ókè ka ọ ghara imerụ mmiri ahụ.
– Na-enyocha agụụ—ọ bụrụ na ọ belata, lelee ịdị mma mmiri na ahụike azụ̀ ahụ.
– Debe nri ahụ n'ebe kpọrọ nkụ, ekwekwala ka ọ gbaa ebu.
9. Mgbochi ọrịa na nchekwa dị mfe nke ihe ndị dị ndụ
Ọrịa na-emekarị mgbe azụ̀ na-enwe nrụgide n'ihi enweghị mmiri dị mma, oke mmadụ na-eri, ma ọ bụ nri na-adịghị mma. Ihe mgbochi gụnyere:
– Debe ọdọ mmiri na ngwaọrụ (scoop, bọket) ọcha
– Kpọọ mkpụrụ ma ọ bụrụ na o kwere mee
– Tụfuo azụ ọ bụla na-arịa ọrịa siri ike iji gbochie ọrịa.
– Mee mgbanwe mmiri mgbe niile dịka ọ dị mkpa
- Jiri nnu azụ ma ọ bụ probiotics dịka akwadoro ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa
Ọ dị mkpa icheta: ọgwụgwọ na-enweghị nchọpụta doro anya nwere ike ime ka ọnọdụ ahụ ka njọ. Ọ bụrụ na ọnwụ amụbaa, gakwuru onye ọrụ ebe a na-akụ azụ ma ọ bụ ọkachamara nwere ahụmahụ.
10. Kwadebe atụmatụ owuwe ihe ubi na ahịa
Ọtụtụ ndị ọrụ ugbo na-elekwasị anya n'ihe gbasara mmepụta ihe mana ha na-echefu ịmepụta ụzọ ire ahịa. Malite na mbido, wulite mmekọrịta na:
– Ndị na-anakọta azụ na ndị na-azụ ahịa
– Onye nwe ụlọ ahịa nri nke na-enye menu gourami
– Ahịa ọdịnala gburugburu ebe ahụ
– Ahịa ozugbo (ịtụ ihe tupu oge eruo) nye ndị ahịa
Mepụta atụmatụ owuwe ihe ubi nke usoro mgbe ọ bụla o kwere mee. Ịgha mkpụrụ n'usoro na-enyere aka na ego a na-enweta ma na-agbanwe nha azụ̀ ka ọ dabara na mkpa ahịa.
Penutup
Nzọụkwụ mbụ n'ịhazi ugbo azụ̀ gourami gụnyere ịghọta mkpa azụ̀ ahụ, ikpebi ụdị azụmaahịa, ịhọrọ ebe dị mkpa, ịkwadebe ọdọ mmiri kwesịrị ekwesị, na ijide n'aka na mkpụrụ na nri dị mma. Isi ihe ga-eme ka ihe gaa nke ọma dị na njikwa mmiri, nlekọta kwa ụbọchị, na ahịa atụmatụ site na mmalite. Gourami na-ewe oge karịa iji ruo nha oriri, mana site na atụmatụ nlezianya na njikwa na-aga n'ihu, azụmaahịa a nwere ike ịghọ isi iyi ego kwụsiri ike ma na-adịgide adịgide.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike inyere gị aka ịmepụta ụdị teknụzụ karịa nke akụkọ a (na ihe atụ nke nha ọdọ mmiri, atụmatụ njupụta nke ngwaahịa, na ihe atụ ọnụ ahịa dị mfe) nke dabara na mkpa ala na isi obodo gị.
