Ihe: Nkọwa nke okpomọkụ, ike okpomọkụ, ikike okpomọkụ
Ị ṅụtụla tii oyi kpọnwụrụ akpọnwụ, mmiri ara ehi oyi kpọnwụrụ akpọnwụ, sirop oyi kpọnwụrụ akpọnwụ, wdg? Ọ dị mma, mgbe anyị na-eme tii oyi kpọnwụrụ akpọnwụ, anyị na-agwakọta mmiri ọkụ ma ọ bụ mmiri ọkụ n'ime iko na ice cubes. Mmiri ọkụ ma ọ bụ mmiri ọkụ nwere okpomọkụ dị elu, ebe ice cubes nwere okpomọkụ dị ala. Mgbe anyị metụrụ aka ruo oge ụfọdụ, ngwakọta nke ice cubes na tii ọkụ na-aghọ tii oyi kpọnwụrụ akpọnwụ (ngwakọta nke ice cubes na tii ọkụ erutela otu okpomọkụ). Otu usoro ahụ na-eme mgbe anyị gwakọtara mmiri ọkụ na mmiri oyi. Mgbe anyị metụrụ aka, mmiri ọkụ na mmiri oyi na-aghọ mmiri ọkụ (ngwakọta nke mmiri ọkụ na mmiri oyi erutela otu okpomọkụ). Gịnị mere ihe ndị a ji eru otu okpomọkụ mgbe emetụrụ aka?
Nkọwa nke Okpomọkụ
Mgbe ihe ndị nwere okpomọkụ dị iche iche metụrụ ibe ha aka, nnyefe okpomọkụ, nke a na-akpọkarị okpomọkụ, na-amalite site na ihe nwere okpomọkụ dị elu gaa na ihe ahụ yana okpomọkụ dị ala. Mbufe okpomọkụ a na-akwụsị ozugbo ihe ndị ahụ metụrụ aka ruru otu okpomọkụ ahụ. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na anyị agwakọta mmiri ọkụ na mmiri oyi, okpomọkụ na-esikarị na mmiri ọkụ gaa na mmiri oyi. Mgbe anyị tinyere ígwè ọkụ n'ime mmiri oyi, okpomọkụ na-esi na ígwè ọkụ gaa na mmiri. Mmiri okpomọkụ na-akwụsị ozugbo ígwè na mmiri ruru otu okpomọkụ ahụ. Mgbe dọkịta ma ọ bụ nọọsụ tinyere thermometer n'ahụ gị, okpomọkụ na-esi n'ahụ gị gaa na thermometer. Mbufe okpomọkụ a na-akwụsị ozugbo ahụ gị na thermometer erutela otu okpomọkụ ahụ. Ọ bụrụ na thermometer ejiri bụ thermometer mercury, mgbe ahụ gị na thermometer ruru otu okpomọkụ ahụ, elu mercury na-akwụsị ịkwaga. Ọnụọgụ egosiri na elu mercury bụ okpomọkụ ahụ gị n'oge ahụ.
Dịka o kwesịrị ịdị, okpomọkụ na-esi n'ihe ndị nwere oke okpomọkụ gaa n'ihe ndị nwere obere okpomọkụ. Nnyefe okpomọkụ na-emekarị ka okpomọkụ nke ihe ndị na-emetụ ibe ha aka hà nhata. Na narị afọ nke 18, ndị ọkà mmụta sayensị chere na mmiri okpomọkụ bụ mmegharị nke mmiri mmiri, ụdị mmiri mmiri a na-adịghị ahụ anya (mmiri mmiri bụ ihe ndị nwere ike ịgba. Mmiri mmiri gụnyere mmiri mmiri na gas. Mmiri (mmiri mmiri) bụ mmiri mmiri n'ihi na ọ nwere ike ịgba. Ikuku bụkwa mmiri mmiri n'ihi na ọ nwere ike ịgba). A kpọrọ mmiri mmiri a caloric . A naghịzi eji ozizi nke caloric eme ihe n'ihi na dabere na nsonaazụ nnwale, enweghị ike igosi na ịdị adị nke caloric a dị.
Na narị afọ nke 19, ọkà mmụta sayensị Bekee aha ya bụ James Prescott Joule (1818-1889) mụrụ otu esi ekpo mmiri n'ime akpa site na iji wiil na-akpali akpali. Dabere na nsonaazụ nke nnwale ya, Joule mere ntụnyere na mmiri ọkụ na-ekpo ọkụ. Mgbe ire ọkụ na akpa nwere mmiri batara, okpomọkụ na-esi n'ọkụ (okpomọkụ dị elu) gaa na mmiri (okpomọkụ dị ala). Mgbe o mechara ntụnyere n'etiti mmụba nke okpomọkụ mmiri n'ihi kọntaktị na ọkụ na mmụba nke okpomọkụ mmiri n'ihi ọrụ nke onye na-akpali ya mere, Joule kwubiri na okpomọkụ bụ ike nke na-esi na ihe dị elu gaa na ihe dị ala. Okpomọkụ abụghị ike (okpomọkụ abụghị ụdị ike kpọmkwem, dị ka ike kinetic, ike nwere ike, ike kemịkalụ, wdg.) . Okpomọkụ bụ ike nke na-agagharị n'ihi ọdịiche okpomọkụ . Ya mere, mgbe okpomọkụ na-esi na ihe dị elu gaa na ihe dị ala, ike na-esi n'ihe dị elu gaa na ihe dị ala. Nnyefe nke ike na-akwụsị ozugbo ihe ndị ahụ metụtara ruru otu okpomọkụ ma ọ bụ nguzozi okpomọkụ.
Ọkwa okpomọkụ
Gịnị mere e ji jiri aluminom mee ọtụtụ ihe e ji esi nri? Ka e were ya na aka ekpe gị ji ígwè, aka nri gị ji iko, e metụzie ígwè na iko aka n'ọkụ. Aka ekpe gị ma ọ bụ aka nri gị ọ̀ bụ nke na-eme ka okpomọkụ dị ngwa ngwa? Ajụjụ ndị a, ma eleghị anya ndị ọzọ ị ga-ajụ, metụtara ike okpomọkụ nke ihe. Ike okpomọkụ nke ihe bụ ikike nke ihe nwere ibufe okpomọkụ site na ya. Ihe ndị nwere ike ime ka okpomọkụ dị elu (k) bụ ezigbo ike okpomọkụ (ezi ike okpomọkụ). N'aka nke ọzọ, ihe ndị nwere obere ike okpomọkụ bụ ndị na-eme ka okpomọkụ dị mma (ndị na-eme ka okpomọkụ dị njọ).
Ike Okpomọkụ
Ike okpomọkụ (C) bụ oke okpomọkụ achọrọ iji bulie okpomọkụ nke ihe dum site n'otu ogo. Usoro maka ikike okpomọkụ bụ:
C = mc
Ozi: C = ikike okpomọkụ, m = oke nke ihe ahụ, c = okpomọkụ kpọmkwem nke ihe ahụ.
