Ụkpụrụ nke Ịnyagharị na Chaatị Nautical
Ịnyagharị ụgbọ mmiri bụ usoro dị mkpa maka nchekwa na arụmọrụ n'ụwa mmiri. N'oké osimiri buru ibu, na-enweghị ókè doro anya na ọnọdụ ihu igwe na-agbanwekarị, ịnyagharị site na iji chaatị ụgbọ mmiri bụ usoro dị oke mkpa maka ndị ọkwọ ụgbọ mmiri. Isiokwu a ga-atụle isi ihe dị mkpa nke ịnyagharị site na iji chaatị ụgbọ mmiri na otu ha si emetụta omume kwa ụbọchị n'oké osimiri.
Okwu Mmalite nke Chaatị Ndị Na-ahụ Maka Mmiri
Chaatị ụgbọ mmiri bụ ihe osise eserese nke mpaghara oké osimiri, na-egosi ihe ndị dị n'oké osimiri, akụkụ osimiri, ọdụ ụgbọ mmiri, ụzọ ụgbọ mmiri, na ihe ndị ọzọ dị mkpa nye ndị ọrụ ụgbọ mmiri. Ụlọ ọrụ dị iche iche na-emepụta chaatị ndị a n'ụwa niile ma na-emelite ha mgbe niile iji hụ na e nwere ozi ziri ezi. Chaatị ụgbọ mmiri na-egosikwa omimi nke oké osimiri, iyi mmiri, na ihe nrịbama njem dị mkpa maka ịnyagharị n'enweghị nsogbu.
Ụkpụrụ Ndị Dị Mkpa nke Ịnyagharị Site na Iji Chaatị Nautical
1. Nhazi Maapụ
Ịghọta nha maapụ bụ ihe mbụ ị ga-eji mara ya. nha maapụ na-egosi mmekọrịta dị n'etiti anya dị na maapụ na anya dị n'ezie n'ala. nha buru ibu pụtara obere nkọwa ma ọ bụ obere mpaghara kpuchiri nkọwa ka ukwuu, ebe nha pere mpe pụtara nnukwu mpaghara kpuchiri obere nkọwa. nha dị na chaatị ụgbọ mmiri dị mkpa n'ịchọpụta ozi zuru ezu a na-egosi.
2. Nhazi Ala
Enwere ike ịchọpụta ọnọdụ ọ bụla n'ụwa site na nhazi ala abụọ: latitude na longitude. Site na iji chaatị ụgbọ mmiri, ndị ọrụ ụgbọ mmiri ga-enwerịrị ike ikpebi ma gụọ nhazi ndị a. A na-atụ latitude n'ebe ugwu ruo ndịda, site na 0° na equator ruo 90° na poolu, ebe a na-atụ longitude n'ebe ọwụwa anyanwụ ruo ọdịda anyanwụ, site na 0° na Greenwich ruo 180°. Ịmara nhazi ala ndị a bụ ntọala maka ikpebi ọnọdụ ụgbọ mmiri.
3. Sistemụ Nlereanya Maapụ
N'ịmepụta chaatị ụgbọ mmiri, a na-eji ọtụtụ ihe atụ anya ụwa gbara okirikiri na maapụ dị larịị, nke nwere akụkụ abụọ. A na-ejikarị ihe atụ anya Mercator eme ihe n'ihi na ọ na-ejigide mmekọrịta ziri ezi, nke bara uru nke ukwuu na njem ụgbọ mmiri. Ihe atụ a na-enye ndị ọkwọ ụgbọ mmiri ohere ịkọ ụzọ kwụ ọtọ, nke bụ ụzọ compass.
Usoro maka iji chaatị ụgbọ mmiri
1. Ịchọpụta Ọnọdụ Ụgbọ Mmiri ahụ
Otu n'ime nkà dị mkpa n'ịnya ụgbọ mmiri bụ ịchọpụta ebe ụgbọ mmiri dị kpọmkwem. Enwere ike ime nke a site na ụzọ dị iche iche, dịka iji GPS, ileba anya n'ihe ndị dị mkpa, ma ọ bụ ịchọpụta ebe ọ dị site na triangulation. Mgbe ị na-ekpebi ọnọdụ ya, onye na-akwọ ụgbọ mmiri na-eji nhazi latitude na longitude wee see ọnọdụ ahụ na chaatị ụgbọ mmiri.
2. Ịchọta Ụzọ na Anya
Ozugbo a matara ọnọdụ ya, ịnyagharị na-agụnye ịchọpụta ụzọ na anya ebe ọ na-aga. Site na iji chaatị ma ọ bụ ihe atụ, ndị ọrụ ụgbọ mmiri nwere ike ise ahịrị kwụ ọtọ site na ọnọdụ dị ugbu a gaa ebe ịchọrọ. Ahịrị a na-egosi ntụziaka ị ga-aga na anya ị ga-aga. A na-egosipụtakarị ntụziaka na chaatị ụgbọ mmiri na ogo (°) ma na-ezo aka na magnetic ugwu ma ọ bụ true north.
3. Iji akara ngosi na akara ngosi map
Chaatị ụgbọ mmiri juputara na akara na akara ndị na-enye ozi dị mkpa. A ghaghị ịghọta akara dịka boyas, akara ngosi, omimi kpọmkwem, ebe amachibidoro, eriri ụgbọ mmiri, na ọbụna ebe ịkụ azụ. Akara ọ bụla nwere ihe ọ pụtara kpọmkwem ma nwee ike inye ozi nwa oge gbasara ihe egwu ma ọ bụ ịdọ aka ná ntị n'oge ịnya ụgbọ mmiri.
Ịghọta Ọnọdụ na Ihe Ndị Dị na Mpụga
1. Ọwara na Mmiri
Mmiri na ebili mmiri na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịnya ụgbọ mmiri. Mmiri nwere ike ime ka ụgbọ mmiri si n'ụzọ o si malite pụọ, ya mere, a ga-etinye ụgwọ ọrụ n'ime mgbakọ njem. Chaatị ụgbọ mmiri na-agụnyekarị ozi gbasara mmiri na njirimara mmiri dị n'ógbè ahụ ka ndị ọrụ ụgbọ mmiri wee nwee ike ịtụle ha n'ụzọ ha si aga.
2. Ọnọdụ Ihu Igwe na Oké Osimiri
Ihu igwe siri ike, dịka oké ifufe ma ọ bụ ebili mmiri dị elu, nwere ike imetụta ụzọ ụgbọ elu nke ukwuu. Teknụzụ ọgbara ọhụrụ na-enye ohere maka nlekota ihu igwe n'oge, mana ịmara otu esi agụ ma kọwaa maapụ ihu igwe ka dị mkpa. Ndị ọrụ ụgbọ mmiri ga-ahazi ụzọ ha na-eburu ihe ndị metụtara ihu igwe n'uche ma chọọ ebe obibi mgbe ọ dị mkpa.
3. Ihe mgbochi na ihe ize ndụ
Oké osimiri ahụ nwere ọtụtụ ihe egwu ndị a na-ahụghị anya, dịka nkume, mkpọmkpọ ebe, ma ọ bụ ájá ájá. Chaatị ụgbọ mmiri na-enye ozi gbasara ebe ihe egwu ndị a dị, ndị ọrụ ụgbọ mmiri ga-ejikwa nlezianya hazie ụzọ ha iji zere ihe mgbochi ndị a. Enwere ike iji ngwaọrụ ebe a na-akpọ Echolocation ma ọ bụ sonar maka nchọpụta ọzọ.
Teknụzụ ọgbara ọhụrụ na nhazigharị na chaatị ụgbọ mmiri
1. Sistemụ Ọnọdụ Ụwa (GPS)
GPS agbanweela ụzọ njem ụgbọ mmiri site n'inye ọnọdụ ziri ezi nke ukwuu. Iji GPS na eserese ụgbọ mmiri na-enye ndị ọrụ ụgbọ mmiri ohere ịchọpụta ebe ha nọ nke ọma ma hazie atụmatụ nke ọma.
2. Sistemụ Ozi Obodo (GIS)
GIS na-enye ikpo okwu maka ijikọ ọtụtụ data ala, na-enye ohere maka nyocha na nhazi ụzọ dị irè karị. Enwere ike ijikọta data Hydrographic, Meteorological, na logistics na chaatị ụgbọ mmiri dijitalụ iji mepụta atụmatụ kacha mma.
3. Rada na AIS
Rada na-enyere aka ịchọpụta ihe ndị dị gburugburu ụgbọ mmiri nke nwere ike ọ gaghị apụta ìhè na chaatị ma ọ bụ n'ọnọdụ adịghị mma. AIS (Sistemụ Nchọpụta Akpaaka) na-enye ohere ka e nwee nkwurịta okwu n'etiti ụgbọ mmiri ma na-enye ozi ozugbo gbasara ọnọdụ ha na mmegharị ha, nke dị mkpa maka igbochi nsụkọ.
Mmechi
Njem eserese ụgbọ mmiri bụ njikọta nke sayensị, nkà, na teknụzụ. Ịghọta ụkpụrụ ndị bụ isi nke njem eserese ụgbọ mmiri gụnyere ihe karịrị naanị ikike ịgụ maapụ; ọ gụnyekwara iji teknụzụ ọgbara ọhụrụ, ịtụ anya ihe ndị dị n'èzí, na ịhazi ụzọ ụgbọ mmiri dị nchebe ma dị irè. Site na nkà kwesịrị ekwesị, njem ụgbọ mmiri nwere ike ịdị nchebe ma buru amụma karịa, na-ebelata ihe egwu nke ihe mberede ma na-abawanye arụmọrụ mbupu.
