Okwu Dị Mkpa na Sayensị Mbupu
N'ụwa nke mbupu, a na-eji okwu teknụzụ dị iche iche akọwa akụkụ ndị metụtara ịnya ụgbọ mmiri, ịnyagharị, na ọrụ ụgbọ mmiri. Ma ị bụ ọkachamara n'ịkwọ ụgbọ mmiri ma ọ bụ onye mbido, ịghọta okwu ndị a dị mkpa iji hụ na nchekwa na arụmọrụ n'oké osimiri. Isiokwu a ga-enyocha ụfọdụ n'ime okwu ndị a na-ejikarị eme ihe iji nye nghọta bụ isi maka onye ọ bụla nwere mmasị n'ịkwọ ụgbọ mmiri.
Abaft na n'azụ
'Abaft' bụ okwu e ji akọwa ihe dị n'azụ karịa ebe kpọmkwem dị n'ụgbọ mmiri. Dịka ọmụmaatụ, "abaft the gil" pụtara ihe dị n'azụ osisi ụgbọ mmiri ahụ. Ka ọ dịgodị, 'aft' na-ezo aka n'azụ ma ọ bụ azụ ụgbọ mmiri ahụ. Ịmara ọnọdụ ndị a dị oke mkpa maka ịnyagharị na nkwukọrịta n'ime ụgbọ mmiri ahụ.
doo
Okwu ahụ bụ 'beam' na-ezo aka n'obosara kachasị nke ụgbọ mmiri, nke a tụrụ n'ebe kachasị obosara ya, nke na-abụkarị n'etiti ụgbọ mmiri. Nke a dị mkpa maka ịchọpụta nkwụsi ike na ikike ibu ụgbọ mmiri. Na mgbakwunye, n'ịnyagharị, 'n'elu ogwe' ma ọ bụ 'n'ihu nke ogwe' na-ekpebi ọnọdụ ihe ma ọ bụ ụgbọ mmiri ndị ọzọ metụtara ụgbọ mmiri gị.
Ụta na Ụta
'Akụ' ahụ na-ezo aka n'ihu ụgbọ mmiri ahụ, nke a makwaara dị ka ihe mgbochi. 'Akụ' ahụ na-ezo aka n'azụ ụgbọ mmiri ahụ, nke a makwaara dị ka ihe mgbochi. Ịmara banyere ụta na azụ dị mkpa nye ndị ọrụ ụgbọ mmiri, karịsịa n'ịhazi na ime ọtụtụ ọrụ ụgbọ mmiri.
Ọdụ ụgbọ mmiri na Starboard
A na-eji okwu ndị bụ́ 'ọdụ ụgbọ mmiri' na 'starboard' kama 'aka ekpe' na 'aka nri' n'ụgbọ mmiri iji zere mgbagwoju anya. 'Ọdụ ụgbọ mmiri' pụtara akụkụ aka ekpe nke ụgbọ mmiri mgbe ọ na-eche ihu n'ihu (ụda), ebe 'starboard' pụtara akụkụ aka nri. Nke a dị oke mkpa maka ịchọpụta ebe ụgbọ mmiri na-aga na maka ịkparịta ụka n'oké osimiri.
Rudder na okpu agha
Ụgbọala bụ ihe e ji eduzi ụgbọ mmiri n'azụ ụgbọ mmiri ma jiri ya eduzi ụgbọ mmiri ahụ. Ụgbọala bụ wiil ma ọ bụ ngwaọrụ e ji achịkwa ebe ụgbọ mmiri na-aga. Njikwa okpu agha bụ nkà dị mkpa onye ọ bụla na-akwọ ụgbọ mmiri kwesịrị ịmụta.
Draft na Freeboard
'Draft' bụ anya kwụ ọtọ dị n'etiti eriri mmiri na akụkụ kachasị omimi nke ụgbọ mmiri ahụ. Nke a dị mkpa maka ịchọpụta omimi nke ụgbọ mmiri ahụ, nke na-emetụta ịnyagharị n'enweghị nsogbu. 'Freeboard' bụ anya kwụ ọtọ site na eriri mmiri ruo na oche elu. Okwu abụọ a na-arụ ọrụ n'ịchọpụta nkwụsi ike na nchekwa nke ụgbọ mmiri ahụ.
Ballast
'Ballast' na-ezo aka n'ihe ndị dị ka mmiri, ájá, ma ọ bụ ígwè, nke e tinyere n'ala ụgbọ mmiri iji mee ka ọ kwụsie ike. Ụgbọ mmiri na-ejupụta ma ọ bụ na-awụpụ tankị ballast iji nọgide na-enwe nguzozi na ibuli elu mgbe ha na-ebu ma ọ bụ na-ebupụ ibu.
Ncha
'Knot' bụ nkeji ọsọ eji eme njem ụgbọ mmiri, hà nhata otu maịlụ ụgbọ mmiri kwa elekere (otu klot = 1,852 km/h). A na-atụkarị ọsọ ụgbọ mmiri na klot, okwu a bụkwa ihe dị mkpa n'ọtụtụ akụkụ nke njem na atụmatụ njem.
Isi na Ibu
'Ihu' bụ ebe ụgbọ mmiri na-eche ihu, nke a na-atụkarị n'ogo site n'ebe ugwu. 'Ihu' bụ ebe ụgbọ mmiri ahụ na-aga, nke a tụrụ site n'ebe ugwu ma ọ bụ site n'ụgbọ mmiri ahụ n'onwe ya. Ịghọta ebe ụgbọ mmiri ahụ na-aga dị mkpa maka ịnya ụzọ na nhazi ụzọ.
Maịlụ Nautical
Maịlụ ụgbọ mmiri bụ nkeji ogologo ya na otu nkeji arc nke meridian, nke dị ihe dị ka kilomita 1,852. A na-ejikarị otu a eme ihe n'oké osimiri na ụgbọelu n'ihi na ọ ziri ezi maka ịtụ anya dị anya n'elu ụwa, ebe ọ bụ na ọ dị gburugburu.
Latitude na Longitude
Latitude bụ ahịrị echiche nke gbara Ụwa gburugburu nke dị n'akụkụ ụwa nke yiri equator, nke a na-eji ekpebi ntụziaka ugwu-ndịda. Longitude bụ ahịrị echiche nke na-ejikọta ogwe ugwu na ndịda, nke a na-eji ekpebi ntụziaka ọwụwa anyanwụ-ọdịda anyanwụ. Site na iji njikọta nke latitude na longitude, enwere ike ikpebi ọnọdụ ụgbọ mmiri n'oké osimiri nke ọma.
Windward na Leeward
'Ifufe' na-ezo aka n'ebe ifufe si efe, ebe 'leward' ma ọ bụ 'downwind' na-ezo aka n'ebe ifufe dị. Ịmara okwu ndị a bara uru n'ịnya ụgbọ mmiri na n'ịghọta mmegharị na ntụgharị nke ụgbọ mmiri megide ifufe.
Ngụkọ nwụrụ anwụ
Ịgụta ihe nwụrụ anwụ bụ ụzọ e si ahazi ụgbọ mmiri nke na-agbakọ ọnọdụ ụgbọ mmiri site na iji ọsọ, ntụziaka, oge, na anya e dekọrọ, na-adabereghị na nlele anya nke eluigwe ma ọ bụ ala ozugbo. Nke a bụ usoro dị mkpa n'ịkwọ ụgbọ mmiri tupu teknụzụ GPS abịa.
Fathom
Fathom bụ otu ogologo e ji atụ omimi mmiri, nke hà nhata ụkwụ isii ma ọ bụ ihe dị ka mita 1,8288. Echiche a dị mkpa n'ịchọpụta omimi mmiri dị mma maka ịkwọ ụgbọ mmiri na izere ihe egwu dị n'oké osimiri.
ụbọchị
'Datum' bụ ebe ntụaka ma ọ bụ elu e ji eme ihe dịka ntọala maka nha na eserese na ịnyagharị. Chaatị ụgbọ mmiri na-adaberekarị na data kpọmkwem, nke na-eme ka o doo anya na nha ụgbọ mmiri ziri ezi na nha nha.
N’okpuru
'A na-aga n'ihu' pụtara ụgbọ mmiri na-aga n'ihu, ma ọ bụ n'okpuru mmetụta nke ifufe ma ọ bụ injin, ma ọ bụ site na ọkụ eletrik. Okwu a gụnyekwara mgbe ọ na-adịghị ejikọta ya, na-ada, ma ọ bụ na-ejikọta ya na ọdụ ụgbọ mmiri.
Akpịrị
Keel bụ ogwe osisi dị ogologo nke na-agba site n'ọnụ ruo n'azụ ụgbọ mmiri n'ala ụgbọ mmiri, na-eje ozi dị ka isi ihe owuwu ụgbọ mmiri ahụ. Ọ na-enye ụgbọ mmiri nkwụsi ike na ike dị mkpa, ọkachasị n'oké osimiri.
Ịkwụsị na Ịtachi
Ịdọkpụ ụgbọ mmiri bụ ụzọ e si agbagharị ụta ụgbọ mmiri ahụ megide ifufe iji mee ka ọ gaa ebe ọ chọrọ. N'aka nke ọzọ, ịtụgharị ụgbọ mmiri bụ ụzọ e si agbagharị ụgbọ mmiri nke gụnyere ịkwọ ụgbọ mmiri megide ifufe. A na-ejikarị usoro abụọ a eme ihe n'ịkwọ ụgbọ mmiri iji mee ka ọsọ na njikwa ya dịkwuo elu.
mmechi
Ịghọta okwu ndị dị mkpa maka ụgbọ mmiri bụ nzọụkwụ mbụ dị mkpa iji bụrụ onye ọkwọ ụgbọ mmiri nwere nkà. Okwu ndị dị ka abaft, beam, bow, stern, port, starboard, rudder, helm, draft, freeboard, na ọtụtụ ndị ọzọ abụghị naanị na-enye ntọala nke ihe ọmụma kamakwa na-enyere gị aka ikwurịta okwu nke ọma na nke ọma.
Ihe ọmụma a dị mkpa ga-abara uru ọ bụghị naanị maka ndị na-arụ ọrụ n'ọrụ ụgbọ mmiri kamakwa maka ndị nwere mmasị ịmụtakwu gbasara ụwa nke ụgbọ mmiri. Dịka onye ọkwọ ụgbọ mmiri, ihe ọmụma na ahụmịhe gị n'ịghọta na itinye okwu ndị a n'ọrụ nwere ike imetụta nchekwa na ihe ịga nke ọma nke njem gị n'oké osimiri ozugbo. N'inwe nghọta siri ike nke okwu mmiri, ị ga-adị njikere iche ihe ịma aka na njem n'elu mmiri ihu.
