Isi ihe dị mkpa n'ịgbakọ oge njem ụgbọ mmiri
Ịgbakọ oge njem ụgbọ mmiri bụ akụkụ dị mkpa nke mbupu, ma maka mkpa ọrụ kwa ụbọchị, atụmatụ nhazi, na nchekwa njem. Ịmara oge njem a tụrụ anya ya na-enye ndị ọrụ ụgbọ mmiri ohere ịhazi usoro njem na mbata, tụọ aro oriri mmanụ, ijikwa mgbanwe ndị ọrụ, ma tụọ anya igbu oge n'ihi ihu igwe ma ọ bụ ọnọdụ dị ugbu a. Isiokwu a na-atụle ihe ndị bụ isi bara uru nke ịgbakọ oge njem ụgbọ mmiri, site na echiche nke ọsọ na anya ruo na ihe ndozi ubi nke na-emetụtakarị nsonaazụ mgbakọ.
1. Isi Echiche: Anya, Ọsọ, na Oge
Ihe ndabere maka ịgbakọ oge njem ụgbọ mmiri na-ezo aka na mmekọrịta dị mfe:
Oge = Anya / Ọsọ
Agbanyeghị, n'ime mbupu, a chọrọ ka a ghọta nkeji ndị ahụ nke ọma. A na-egosipụtakarị anya dị n'oké osimiri na maịlụ ụgbọ mmiri (NM), ebe a na-egosipụta ọsọ ụgbọ mmiri na knots (kn).
– 1 eriri = 1 maịlụ ụgbọ mmiri kwa elekere (1 NM/awa)
– Maịlụ ụgbọ mmiri 1 = mita 1.852 = kilomita 1,852
N'ụzọ dị otu a, ọ bụrụ na e gosipụta anya na NM na ọsọ na knots, a ga-egosipụta oge ahụ na akpaghị aka na awa. Nke a na-eme ka ngụkọ dị mfe na-enweghị ịtụgharị gaa na kilomita.
Ihe atụ dị mfe:
Ọ bụrụ na ụgbọ mmiri ahụ na-aga ebe dị anya nke 120 NM na ọsọ nke 12 kn, mgbe ahụ:
– Oge = 120 / 12 = awa iri
A na-akpọ ngụkọ a atụmatụ oge njem dabere na ọsọ gafere mmiri (ọsọ ụgbọ mmiri ahụ ma e jiri ya tụnyere mmiri) ma ọ bụrụ na ọ naghị eburu iyi n'uche, ma ọ bụ dabere na ọsọ n'elu ala (ọsọ metụtara elu ụwa) ma ọ bụrụ na ọ gụnyere mmetụta nke iyi.
2. Ịghọta Ọsọ Ụgbọ Mmiri: STW na SOG
N'ọrụ ịnyagharị, e nwere okwu ọsọ abụọ a na-ejikarị eme ihe:
1. Ọsọ ọsọ site na mmiri (STW)
Ọsọ ụgbọ mmiri ma e jiri ya tụnyere oke mmiri. A na-ejikarị osisi (ọkwa ọsọ) atụ ya.
2. Ọsọ n'elu ala (SOG)
Ọsọ ụgbọ mmiri ahụ ma e jiri ya tụnyere ala. A na-enweta ya site na GPS.
Isi ihe dị iche n'etiti ha abụọ bụ na mmiri na-asọ asọ n'oké osimiri. Ọ bụrụ na ụgbọ mmiri na-agagharị na mmiri na kn iri na abụọ (STW) mana ọkụ na-asọ asọ n'ime kn abụọ, mgbe ahụ ọsọ ya na ala (SOG) bụ kn iri na anọ. N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na ọkụ na-asọ asọ n'ime kn abụọ megide ala, SOG na-agbada ruo kn iri.
N'ihe gbasara atụmatụ njem, SOG dị mkpa karịa n'ihi na oge mbata na-adabere n'otú ụgbọ mmiri si aga n'ụwa, ọ bụghị n'ime mmiri.
3. Mmetụta nke Ugbu a na Otu esi edozi ya
Ọwara mmiri nwere ike ime ka njem dị ngwa ma ọ bụ belata ọsọ ya. N'ikwu ya n'ụzọ dị mfe:
SOG = ọsọ STW ± ugbu a (ihe dị n'akụkụ ụzọ ahụ)
Ọ dị mkpa ịmara na ọkụ eletrik nwere ntụziaka; ọ bụrụ na ntụziaka ugbu a abụghị otu ihe ahụ kpọmkwem ma ọ bụ ihe megidere ya, naanị ihe dị ugbu a n'akụkụ ụzọ ahụ na-emetụta SOG.
Ebe:
– STW nke ụgbọ mmiri ahụ: 13 kn
– Ọsọ ọsọ nke ụzọ ahụ kpọmkwem: 1,5 kn
– SOG ≈ 14,5 kn
Ọ bụrụ na anya dị 200 NM, oge ahụ bụ:
– 200 / 14,5 ≈ 13,79 awa (≈ awa 13 nkeji 47)
Maka mkpa ọrụ ngwa ngwa, ụzọ a zuru oke. Maka nhazi ka mma, a na-ekewa ọkụ eletrik n'ime akụkụ ụzọ, ebe ike ugbu a nwere ike ịdị iche dabere na ebe na oge (ebili mmiri, oge, obere mmiri, wdg).
4. Gbanwee Awa ka ọ bụrụ Nkeji na Usoro Oge
Nsonaazụ mgbakọ na mwepụ na-abụkarị n'ime awa iri. Iji gbanwee ya ka ọ bụrụ awa na nkeji:
- Were akụkụ awa ahụ dị ka awa
– A na-amụba akụkụ desimali site na 60 iji nweta nkeji.
Ebe:
13,79 ngbo
– Awa = 13
– Nkeji = 0,79 × 60 = 47,4 ≈ nkeji 47
Ya mere ≈ awa 13 nkeji iri anọ na asaa
N'oge mbupu, izi ezi ruo nkeji na-ezukarị maka atụmatụ ETA (Atụmatụ Oge Ọbịbịa), mana n'ọrụ ụfọdụ dịka ịgafe ụgbọ mmiri ma ọ bụ usoro oge ọdụ ụgbọ mmiri na-arụsi ọrụ ike, enwere ike ime ngụkọ zuru ezu site n'iburu n'uche mmegharị ụgbọ mmiri na-abanye na mpụga.
5. Ihe Ndị Bara Uru Na-emetụta Oge Njem
Usoro oge = anya/ọsọ bụ ihe dị mkpa, mana n'ọhịa ahụ, e nwere ọtụtụ ihe na-agbanwe ọsọ dị irè:
a) Ọnọdụ Ihu Igwe na Ebili Mmiri
Ifufe siri ike na ebili mmiri dị elu na-eme ka ụgbọ mmiri ghara iguzogide, na-eme ka ọsọ ha ghara ịdị. Ụgbọ mmiri, karịsịa ụgbọ mmiri ndị njem ma ọ bụ obere ụgbọ mmiri, nwere ike ibelata ọsọ maka nchekwa na nkasi obi. N'ọnọdụ ụfọdụ, ịgbanwe ụzọ iji zere ihu igwe ọjọọ na-emekwa ka anya njem dịkwuo elu.
b) Mmetụta Ifufe na Ndọgharị
Ifufe nwere ike ime ka ụgbọ mmiri si n'ụzọ ahụ pụọ (n'ụzọ dị mfe). Ọ bụ ezie na sistemụ ịnyagharị nwere ike idozi ụzọ ịnyagharị, mgbe ụfọdụ ndozi ndị a nwere ike ibute ụzọ dị ogologo ma ọ bụ mbelata na ọsọ dị irè.
c) Ọnọdụ injin na ibu ya
Ụgbọ mmiri juputara na ibu, nke nwere ihe e ji achọ mma nke ọma, ma ọ bụ akụkụ ahụ mebiri emebi ga-adị arọ ma na-adọkpụ karịa. Ihe si na ya pụta: mbelata ọsọ ma ọ bụ mmụba oriri mmanụ iji nọgide na-enwe otu ọsọ ahụ.
d) Mmachi okporo ụzọ na ọsọ
N'ebe ọdụ ụgbọ mmiri, ọwa mmiri dị warara, ma ọ bụ ebe nwere iwu ụfọdụ (dịka ọmụmaatụ, iji belata nsogbu ebili mmiri n'ụsọ oké osimiri), ụgbọ mmiri aghaghị ibelata ọsọ. Na mgbakwunye, ụgbọ mmiri nwere ike ịchọ ichere oge ha tupu ha akwụsị ma ọ bụ chere onye na-anya ụgbọelu.
e) Mgbanwe na Ịdọkpụ na Ịtọghe Ụzọ
Oge njem abụghị naanị "n'oké osimiri." E nwere oge ọzọ maka:
– Nkwadebe maka ọpụpụ
- Ịhapụ ọrụ
– Wepụ ọwa ọdụ ụgbọ mmiri
– Na-eche ụgbọ mmiri onye na-anya ụgbọelu/ụgbọ mmiri na-adọkpụ
- Banye n'ime oghere ahụ, tụgharịa, ma gbadaa azụ
N'ime atụmatụ, a na-etinyekarị ihe omume a dị ka oge nchekwa ma ọ bụ oge nchekwa, dịka ọmụmaatụ nkeji 30-120 dabere na ọdụ ụgbọ mmiri na ụdị ụgbọ mmiri ahụ.
6. Ụzọ Ndị Bara Uru Iji Gbakọọ Oge Njem A Na-eme Atụmatụ
Lee ụfọdụ usoro dị mfe a na-ejikarị eme atụmatụ:
1. Chọpụta ebe ọpụpụ na ebe njedebe
Jiri chaatị ụgbọ mmiri ma ọ bụ sistemụ ECDIS tụọ anya NM.
2. Kewaa ụzọ ahụ n'ime akụkụ (ọ bụrụ na ịchọrọ mana akwadoro ya)
Dịka ọmụmaatụ kwa akụkụ 20–50 NM, ọkachasị ma ọ bụrụ na ọkụ eletrik agbanwee.
3. Chọpụta ọsọ a tụrụ anya ya
Enwere ike ịdabere na ọsọ ọrụ nke ụgbọ mmiri ahụ ma ọ bụ oke ọrụ ya.
4. Ndozi nke mmetụta dị ugbu a
Jiri ike eme atụmatụ; mepụta SOG kwa nkebi.
5. Gbakọọ oge ọ bụla nkebi ahụ wee gbakọọ ya.
6. Tinye oge mmegharị na nchekwa
Dịka ọmụmaatụ "+1 awa" maka ọdụ ụgbọ mmiri jupụtara ma ọ bụ oge ihu igwe na-adịghị mma.
Ụzọ a na-emepụta atụmatụ ETA nke dị irè karịa otu mgbakọ na mwepụ.
7. Ihe atụ nke Ngụkọta Dị Mfe na Buffer
Ọmụmaatụ:
– Ogologo ụzọ: 180 NM
– Ọsọ ụgbọ mmiri (STW): 12 kn
– Ọkụ nkezi megide: 1 kn
- Oge mmegharị ọdụ ụgbọ mmiri: 1 awa
Ya mere:
– SOG = 12 – 1 = 11 kn
– Oge ịkwọ ụgbọ mmiri = 180 / 11 = awa 16,36
– 0,36 × 60 ≈ nkeji 21,6 → nkeji 22
Ya mere, oge ịkwọ ụgbọ mmiri ≈ awa 16 nkeji 22
Tinye mmegharị otu awa → Awa iri na asaa nkeji iri abụọ na abụọ
Site na nsonaazụ ndị a, ndị ọrụ nwere ike ịkọ oge mbata, hazie ndị ọrụ, ma hazie nkwukọrịta na ọdụ ụgbọ mmiri ebe a na-aga.
8. Mmechi
Ngụkọta oge njem ụgbọ mmiri dabere na usoro dị mfe nke oge = anya / ọsọ, yana nkeji mbupu nkịtị nke NM na knots. Agbanyeghị, iji mee ka atụmatụ ahụ dị mma, mgbakọ kwesịrị ịtụle ihe ndị dị n'ọhịa dị ka ugbu a (SOG vs. STW), ihu igwe, ọnọdụ ụgbọ mmiri, iwu okporo ụzọ, na oge nhazi ọdụ ụgbọ mmiri. Site na usoro nhazi - ịtụ anya anya, ikpebi ọsọ imewe, idozi maka ugbu a, ịgbakọ kwa akụkụ, na ịgbakwunye ihe nchekwa - atụmatụ njem na-aghọ ihe ziri ezi karị, ọrụ ụgbọ mmiri nwekwara ike ịgba ọsọ nke ọma na n'enweghị nsogbu.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike itinye tebụl mgbanwe NM–km, ihe atụ nke mgbakọta dabere na ngalaba ụzọ, ma ọ bụ ndebiri dị mfe (Excel/Google Sheets) iji gbakọọ ETA na akpaghị aka.
