Iji usoro Fujita tụọ oke ifufe site na iji usoro Fujita tụọ ike ya
Oké ifufe na-apụtakarị na mberede, na-agagharị ngwa ngwa, ma na-ahapụ mmebi yiri ka ọ na-enweghị usoro n'elu ala. Agbanyeghị, maka ndị ọkachamara n'ihe gbasara ihu igwe na ndị nchọpụta ọdachi, ụdị mmebi ahụ nwere ozi dị mkpa: otú ifufe si sie ike, ogologo oge oké ifufe ahụ dịruru, na ihe egwu nke ihe yiri ya ime ọzọ. Otu n'ime ụzọ a maara nke ọma iji tụọ ike oké ifufe bụ Fujita Scale, usoro nhazi nke na-enye ọkwa ike nke oké ifufe dabere na mmebi ha kpatara.
Kedu ihe bụ Fujita Scale?
Dr. Tetsuya "Ted" Fujita, ọkà mmụta sayensị nke ikuku, onye tinyere aka nke ukwuu n'ọmụmụ oké ifufe, webatara Fujita Scale (F-Scale) na 1971. Echiche bụ́ isi dị mfe mana ọ dị ọhụrụ: ebe ọ bụ na ọ siri ike ịtụ ọsọ ifufe oké ifufe ozugbo (karịsịa n'oge ahụ), a pụrụ ịtụle ike nke oké ifufe site n'ụzọ mmebi ọ hapụrụ.
Usoro Fujita kewara oké ifufe n'ọtụtụ ụdị, site na F0 (nke kachasị ike) ruo F5 (nke kacha njọ). Ụdị nke ọ bụla kwekọrọ na ọtụtụ atụmatụ ọsọ ifufe na ọkwa mmebi a na-ahụkarị n'ụlọ, osisi, ụgbọala, na akụrụngwa.
Gịnị mere e ji atụ oke ifufe site na mmebi?
N'adịghị ka oké ifufe cyclonic buru ibu (dịka ajọ ifufe) nke a pụrụ iji satịlaịtị na nha ifufe ndị ọzọ na-enyocha, oké ifufe ndị a bụ:
1. Obere nha na mpaghara dị oke nso, yabụ ihe nlele ifufe anaghị adị mma n'ụzọ oké ifufe ahụ si aga.
2. Ọ na-adịte aka (nkeji ole na ole ruo nkeji iri), yabụ windo nha ahụ dị warara nke ukwuu.
3. Inwe oke mgbanwe ifufe n'ime iri mita, ọ na-eme ka otu ebe nha ezughị iji kọwaa ihe niile.
N'ihi ya, inyocha oke ifufe site na mmebi abụrụla ụzọ bara uru. Ndị otu nyocha na-eleta ebe ihe mere mgbe ihe merenụ gasịrị, na-ahazi ụzọ oké ifufe ahụ si aga, na-edekọ mmebi ahụ, wee na-eme atụmatụ ike ya dabere na ihe ngosi kwesịrị ekwesị.
Ụdị dị na Fujita Scale (F0–F5)
N'okpuru ebe a bụ nkọwa zuru ezu nke ụdị Fujita Scale, yana ihe atụ nke mmebi ndị a na-ejikọkarị. Ọ dị mkpa ịmara na ọnụọgụ ọsọ ifufe dị na nha a bụ atụmatụ, ọ bụghị nha kpọmkwem.
1. F0 – Mmebi pere mpe
Oké ifufe F0 na-akpata obere mmebi: alaka ndị gbawara agbawa, obere osisi ole na ole dara ada, bọọdụ mkpọsa mebiri emebi, ma ọ bụ taịlị ụlọ na-efe efe. Mmebi nke ụlọ ndị na-adịghị arụ ọrụ nke ọma nwere ike ịdị oke njọ, mana ọ na-abụkarị naanị na mpụta ụlọ ahụ.
2. F1 - Mmebi dị oke ala
Ụdị a nwere ike ịkwatu ọtụtụ osisi, wepụ ụgbọala ndị na-adịghị mfe, ma mebie elu ụlọ nke ukwuu. Enwere ike ịgbawa ọnụ ụzọ ụlọ ebe a na-adọba ụgbọala, windo nwere ike ịgbawa, ụlọ ndị na-adịgide adịgide nwekwara ike imebi nnukwu ihe.
3. F2 - Mmebi dị oke njọ
Oké ifufe F2 nwere ike ịkwatu nnukwu ụlọ, daa ụlọ ndị na-adịghị ike n'usoro, ma kụrie nnukwu osisi. A pụrụ ịkwatu ụgbọala ma ọ bụ kwatuo ha n'ụkwụ. A pụrụ iwepụ akụrụngwa dịka eriri ọkụ eletrik, nke na-ebutekarị nsogbu ọkụ eletrik.
4. F3 - Mmebi dị oke njọ
Na F3, mmebi ahụ na-aghọ ihe dị oke njọ: mgbidi ụlọ nwere ike ịda, enwere ike ibuli ma ọ bụ kwapụ ụgbọala dị arọ, ụlọ azụmahịa nwekwara ike imebi ihe owuwu. Ụzọ mmebi ahụ na-apụta ìhè nke ọma, osisi ndị ahụ na-adị ka "a kụrisịrị akụri" ma dọkpụrụ ihe ndị dị n'ebe dị anya.
5. F4 - Mmebi dị oke njọ
Ụdị F4 na-ezo aka na nnukwu mbibi. Ụlọ ndị e wuru nke ọma nwere ike ịda, na-ahapụ naanị etiti ma ọ bụ ntọala. A pụrụ ịtụfu ụgbọala n'ebe dị anya, ihe ndị buru ibu nwekwara ike ịghọ ihe mgbochi dị ize ndụ. N'ebe ndị mmadụ bi na ya, mmetụta ahụ nwere ike iyi nnukwu mpaghara mgbe ọdachi gasịrị.
6. F5 – Mmebi dị oke njọ
F5 bụ ọkwa kachasị elu na Fujita Scale. Oké ifufe dị na ngalaba a nwere ike "ihichapụ" ụlọ siri ike ruo na ntọala ha, bulie ụgbọala dị arọ, ma mebie ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe ọ bụla dị n'ụzọ ha. F5 adịghị ụkọ, mana mgbe ha mere, ihe ga-esi na ya pụta na ndụ na akụrụngwa dị oke mkpa.
Kedu ka esi eme usoro nyocha Fujita Scale?
A na-eme nyocha nha Fujita mgbe emechara ihe omume (nyocha mgbe ihe omume gasịrị). N'ozuzu, usoro ndị a gụnyere:
1. Nnyocha ubi
Ndị otu ahụ gara ebe ahụ iji hụ etu mmebi ahụ si mee n'onwe ha. Ha dekọrọ ebe osisi ndị dara ada si aga, ebe ihe ndị ahụ gbawara agbawa, na ụdị mmebi ụlọ ndị ahụ mere.
2. Ịsepụta eserese ụzọ oké ifufe si aga
A na-anakọta ozi iji chọpụta ogologo ụzọ ahụ, obosara ụzọ ahụ, na mgbanwe ike ya n'oge njem oké ifufe ahụ. Oké ifufe nwere ike ime ka ọ sie ike ma mee ka ọ ghara ịdị ike ugboro ugboro.
3. Nyocha nke ụdị ụlọ na ịdị mma nke ihe owuwu
Nke a dị mkpa n'ihi na ụlọ ndị na-erughị ụkpụrụ nwere ike imebi nke ukwuu ọbụlagodi site na obere ifufe. N'aka nke ọzọ, ụlọ ndị siri ike nke ukwuu nwere ike iguzogide oke ifufe.
4. Akwụkwọ anya na teknụzụ nkwado
E jiri foto, vidiyo, onyonyo drone, na data radar ihu igwe mezue nyocha ahụ. Ọ bụ ezie na nha Fujita dabere na mmebi, data ihu igwe na-enyere aka ịkwado ọnọdụ oké ifufe ahụ.
5. Mkpebi nke ọkwa ikpeazụ
Dabere na ihe ngosi mmebi kachasị agbanwe agbanwe na nke kachasị aza ajụjụ, otu ahụ nyere otu F.
Uru nke Fujita Scale
Ọnụọgụ Fujita nwere ọtụtụ uru ndị mere ka e jiri ya mee ihe ogologo oge ma ka mara ya nke ọma:
– Ọ bara uru mgbe ọ na-esiri ike ịtụ ikuku kpọmkwem.
– Dabere na ihe akaebe dị adị, ya bụ mmetụta dị n'elu.
– Ọ dị mfe nghọta nye ọha na eze, n'ihi na ọ na-ejikọta ọnụọgụgụ otu na ọkwa mmebi a na-ahụ anya.
Ọnụọgụ a na-enyekwa aka na ọnụọgụgụ ọdachi: ọnụọgụgụ oké ifufe siri ike na-eme n'otu afọ, mpaghara ndị na-enwekarị oké ifufe, na otu usoro ihe egwu si agbanwe ka oge na-aga.
Mmachi nke Fujita Scale
Ọ bụ ezie na ọ bara uru, Fujita Scale nwekwara oke mgbochi dị mkpa:
– Dabere na ọnụnọ nke ihe ahụ
Ọ bụrụ na oké ifufe agafee n'ebe mepere emepe (ubi ma ọ bụ oke ọhịa), mmebi ụlọ na-ebelata, ya mere o nwere ike isi ike ịchọpụta ike ya.
– Ọdịmma ụlọ na-emetụta ya
Ụlọ abụọ yiri otu nwere ike inwe àgwà nhazi dị iche iche. Mmebi dị oke njọ apụtaghị na ifufe dị oke elu.
- Oke ọsọ ifufe dị ihe dị ka
Ọnụọgụ ifufe dị na nha a anaghị adabara nha nke oge a mgbe niile.
N'ihi nke a, ọtụtụ mba na ụlọ ọrụ ihu igwe emepụtala ụdị nkọwa zuru ezu karị, dịka Enhanced Fujita Scale (EF-Scale), nke na-eji ihe ngosi mmebi karịa ma na-emeziwanye mmekọrịta dị n'etiti mmebi na ọsọ ifufe. Agbanyeghị, n'ihe gbasara agụmakwụkwọ na akụkọ ihe mere eme, Fujita Scale ka bụ ihe dị mkpa e ji amata.
Gịnị mere nha a ji dị mkpa maka mbelata ọdachi?
Ịkọwa oke ifufe abụghị naanị maka ịkpọ oke ifufe ahụ aha. Data ike na-enyere aka:
– Nhazi oghere na ụkpụrụ ụlọ, ọkachasị n'ebe ifufe na-efesi ike.
– Nkwadebe nke maapụ ihe egwu na ọnọdụ nzaghachi mberede.
– Kụziere ọha mmadụ gbasara ọkwa ihe egwu na usoro nchekwa onwe.
– Nyochaa usoro ịdọ aka ná ntị n'oge, dịka ọmụmaatụ ma ịdọ aka ná ntị ọ dị ngwa maka oké ifufe siri ike.
Site n'ịmara ugboro ole oké ifufe siri ike (F3–F5) na-eme, gọọmentị na obodo nwere ike ikpebi ihe ndị kacha mkpa itinye ego: iwu ụlọ ebe obibi, ime ka ụlọ sie ike, ịhazi waya eletriki, na ọbụna ọzụzụ maka ịkwaga ebe obibi.
Penutup
Usoro Fujita bụ ihe dị mkpa n'ịghọta na ịtụ oke ifufe. Site n'inyocha oke mmebi fọdụrụ, ọ na-enye ndị ọkà mmụta sayensị ohere ịchịkọta ihe ndekọ akụkọ ihe mere eme ma tụọ ike ifufe mgbe enweghị nha kpọmkwem. N'agbanyeghị oke ya - nke metụtara mgbanwe dị na mma ụlọ na nnweta ihe dị n'ụzọ oké ifufe - Usoro Fujita ka dị mkpa dị ka ngwa nkwukọrịta ihe egwu na ntọala maka nyocha ọdachi. N'ikpeazụ, ka anyị na-atụ oke ifufe ka mma, otú ahụ ka anyị nwere ike ịkwadebe iji belata mmetụta ha na ndị mmadụ na gburugburu ebe obibi.
