Uru nke Ịghọta Okirikiri Mmiri na Ihu Igwe
Usoro mmiri bụ usoro nke na-ebuga mmiri site n'elu ụwa gaa na ikuku ma laghachi azụ. Usoro a gụnyere ịpụ apụ, ide mmiri, imepụta ígwé ojii, mmiri ozuzo (mmiri ozuzo, snow, ma ọ bụ akụ mmiri ozuzo), ịbanye n'ime ala, na ịgbaba n'ime osimiri na oké osimiri. Na mmụta ihu igwe, ịghọta usoro mmiri abụghị naanị ihe ọmụma bụ isi, kama ọ bụ ntọala dị mkpa maka ịkọwa ihu igwe, ịkọ amụma mmiri ozuzo, ịmụ banyere nhazi ígwé ojii, na ịtụle ihe egwu nke ọdachi hydrometeorological. Lee uru ndị bụ isi nke ịghọta usoro mmiri na meteorology, yana ihe kpatara echiche a ji dị mkpa na ndụ kwa ụbọchị.
1. Na-enyere aka ịkọwa ihe na-eme na mgbanwe ihu igwe
A na-akpụzi ihu igwe site na mmekọrịta nke ihe dị iche iche dị na mbara igwe dịka okpomọkụ, nrụgide ikuku, ifufe, na iru mmiri. Usoro mmiri dị n'etiti mmekọrịta ndị a n'ihi na uzu mmiri bụ ihe dị mkpa na mbara igwe. Mgbe mmiri si n'oké osimiri, ọdọ mmiri, osimiri, ma ọ bụ ala mmiri pụta, uzu mmiri na-agbakwụnye iru mmiri na ikuku. Oke iru mmiri a na-emetụta nhazi igwe ojii, ohere nke mmiri ozuzo, na njirimara kwa ụbọchị nke ihu igwe.
Dịka ọmụmaatụ, n'ụbọchị ọkụ, uzuoku na-amụba. Ọ bụrụ na ikuku dị mmiri mmiri ma usoro ibuli elu emee (dịka ikpo ọkụ elu nke na-eme ka ikuku rịa elu), uzuoku mmiri ga-ajụ oyi ma gbakọta iji mepụta igwe ojii. Usoro a nwere ike ime ka mmiri ozuzo ehihie buru ibu a na-ahụkarị na mpaghara okpomọkụ. Ịghọta usoro nke usoro ndị a na-eme ka mgbanwe ihu igwe yie ihe ezi uche dị na ya, ọ bụghị naanị "ígwé ojii karịa mmiri ozuzo," kama ọ bụ usoro ihe kpatara ya na mmetụta ya nke enwere ike inyocha.
2. Ime ka amụma mmiri ozuzo na ike ya dịkwuo mma
Otu n'ime ihe ịma aka kachasị ukwuu na mmụta ihu igwe bụ ịkọ mgbe na ebe mmiri ga-ezo, otú ọ ga-adị arọ, na ogologo oge ọ ga-adịru. Mmiri ozuzo nwere njikọ chiri anya na ọnụọgụ mmiri ozuzo dị, usoro nke ígwé ojii, na ọnọdụ ikuku nke na-akwado mkpụkọ mmiri na uto mmiri.
Site n'ịghọta usoro mmiri, ndị ọkà mmụta ihu igwe nwere ike inyocha ihe dị mkpa dịka:
– Isi iyi nke uzuoku mmiri (oké osimiri na-ekpo ọkụ, ebe mmiri dị mmiri mmiri, ahịhịa dị oke ọnụ),
- Ọnụego uzuoku (nke okpomọkụ, ifufe, na radieshon anyanwụ na-emetụta),
- Usoro nke ide mmiri na imepụta igwe ojii,
– Ohere mmiri ozuzo ka ígwé ojii na-etolite ma na-ejupụta.
Mgbe a na-enyocha data nlele dịka iru mmiri dị nso, okpomọkụ ebe igirigi, na paramita igwe ojii n'ime usoro okirikiri mmiri, amụma mmiri ozuzo na-aghọ ihe ziri ezi karị. Nke a dị oke mkpa maka ịdọ aka ná ntị mbụ maka oke mmiri ozuzo, idei mmiri, na ala ọma jijiji.
3. Ịghọta Ọdịdị Igwe Ojii na Ihe Ndị Dị Mkpa n'Ihu Igwe
Igwe ojii abụghị naanị "nchịkọta uzuoku," kama ọ bụ nchịkọta nke ntapụ mmiri ma ọ bụ kristal ice nke e ji condensation na condensation nuclei (ntakịrị ihe dị ka uzuzu ma ọ bụ nnu) mepụta. Usoro a na-eme mgbe ikuku mmiri dị mmiri na-ebili ma jụọ oyi ruo n'ókè zuru ezu. Usoro mmiri na-akọwa otu uzuoku mmiri si aghọ igwe ojii na otu igwe ojii si aghọ mmiri ozuzo.
Nghọta a na-enyekwa aka ịkọwa ihe dị iche iche gbasara ihu igwe dịka:
- Igirigi, nke na-eme mgbe mmiri ozuzo mere nso n'elu,
– Igirigi, n'ihi na elu ya jụrụ oyi n'abalị,
- Igwe ojii Cumulonimbus, nke na-akpalite oké ifufe,
– Mmiri ozuzo nke na-ezo n'okwu, mgbe ugwu na-amanye ikuku mmiri.
Ụdị ígwé ojii na ihe ọ bụla na-akọ akụkọ dị iche iche gbasara okirikiri mmiri. Maka ndị ọkachamara n'ihe gbasara ihu igwe, ikike ịchọpụta usoro kachasị dị oke mkpa maka nyocha ihu igwe ọrụ.
4. Kọwaa mmekọrịta dị n'etiti okpomọkụ, iru mmiri, na ike ikuku
Ọ bụghị naanị na mmiri na-agagharị, kamakwa ike. Mgbe mmiri na-ekupụ, ọ na-amịkọrọ okpomọkụ sitere na gburugburu ebe obibi (okpomọkụ zoro ezo). Mgbe uzu mmiri na-agbakọta ghọọ igwe ojii ma ọ bụ mmiri ozuzo, a na-ewepụta okpomọkụ zoro ezo n'ime ikuku. Ike a na-ewepụta nwere ike ime ka mmụba mmiri sikwuo ike, kwalite uto igwe ojii, ma mee ka ohere nke oké ifufe dịkwuo elu.
Ọ bụ ya mere mpaghara ndị nwere oke mmiri mmiri na ikuku ọkụ na-enwekarị oké ifufe convective. Ndị ọkà mmụta ihu igwe na-eji nghọta nke okpomọkụ zoro ezo enyocha ike nke ígwé ojii oké ifufe, àmụ̀mà, na oke mmiri ozuzo. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, okirikiri mmiri bụ "injin ike" zoro ezo nke na-akwali ọtụtụ mgbanwe ikuku.
5. Ịkwado Ịdọ Aka Ná Ntị Mbụ Banyere Ọdachi Mmiri Meteorological
Idei mmiri, idei mmiri ọkụ, oké ọkọchị, na mbuze ala na-abụkarị n'ihi enweghị nguzozi na okirikiri mmiri. Dịka ọmụmaatụ, oke mmiri ozuzo na-eme n'oge dị mkpirikpi nwere ike ibute idei mmiri ọkụ, ọkachasị ma ọ bụrụ na ikike ịbanye n'ala dị ala. N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na mmiri ọkụ dị elu ma mmiri ozuzo dị ala ruo ogologo oge, ọkọchị nwere ike ime.
Na usoro ihu igwe e ji mee ihe, nghọta nke usoro mmiri na-enyere aka maka:
- Chọpụta oge mmiri ozuzo na-ezo nke ọma,
- Nyochaa oke ala na oke mmiri nwere ike ịpụta,
- Nyochaa ihe egwu nke ụkọ mmiri ozuzo site na nlele nke mmiri ozuzo na evapotranspiration,
- Na-akwado sistemụ ịdọ aka ná ntị mbụ dabere na data ihu igwe na mmiri.
Site na ozi a, gọọmentị na obodo nwere ike ime ihe mgbochi ngwa ngwa, dịka ịkwadebe mmiri mmiri, ịhazi usoro ịkụ ihe, ma ọ bụ ịbawanye njikere n'ebe ndị na-adịghị ike.
6. Ime ka akụrụngwa mmiri na njikwa ọrụ ugbo sikwuo ike
Ọmụmụ ihe gbasara ihu igwe na-arụ ọrụ dị mkpa n'ọrụ ugbo na njikwa mmiri. Mkpebi gbasara mgbe a ga-akụ ihe, mgbe a ga-ewe ihe ubi, na otu esi ejikwa ịgba mmiri na-adabere nke ukwuu n'ụdị mmiri ozuzo na ọnọdụ ikuku. Usoro mmiri na-ejikọta mmiri ozuzo, nnweta mmiri dị n'ime ala, mmiri mmiri, na uzuoku sitere n'elu na osisi (evapotranspiration).
Ọ bụrụ na ndị ọrụ ugbo aghọta usoro mmiri, ha nwere ike ime nke a ngwa ngwa:
– Hazie usoro ịkụ ihe ka ọ dabara na oge mmiri ozuzo,
– Chekwaa mmiri ịgba mmiri mgbe ikuku na-ekupụ mmiri nke ọma,
- Tụọ anya na ọrịa osisi na-ebutekarị mgbe iru mmiri dị elu,
– Belata mfu n'ihi nsogbu ihu igwe.
Maka ndị na-ahụ maka ebe a na-echekwa mmiri na sistemụ mmiri, amụma mmiri ozuzo na nghọta nke mmiri dị n'elu dịkwa mkpa iji hazie mkpa mmiri, zere ụkọ, na ibelata ihe egwu nke oke mmiri ozuzo.
7. Bụrụ ihe ndabere maka nghọta nke mgbanwe ihu igwe
Mgbanwe ihu igwe na-emetụta usoro mmiri zuru ụwa ọnụ. Okpomọkụ na-arị elu nwere ike ime ka uzuoku ghara ịpụta ìhè, gbanwee usoro mmiri ozuzo, mee ka oge ọkọchị dị ogologo n'ebe ụfọdụ, ma mee ka oke mmiri ozuzo dị ukwuu dịkwuo elu n'ebe ndị ọzọ. Ikuku na-ekpo ọkụ nwere ike ijide uzuoku mmiri karịa, na-eme ka ohere maka nnukwu mmiri ozuzo dịkwuo elu mgbe ọnọdụ dị mma dị.
N'ọmụmụ ihe gbasara ihu igwe na ihu igwe, usoro mmiri dị mkpa maka ịkọwa ihe ndị dị ka:
- Mgbanwe oge,
– Mmiri ozuzo na-aga n'ihu n'enweghị usoro,
- Mmụba nke ihe ndị dị oke njọ na-eme,
- Mmetụta dị na nnweta mmiri na gburugburu ebe obibi.
Site n'ịghọta usoro mmiri, ndị mmadụ na-enwekwu ike ịghọta ihe kpatara idei mmiri na oké ọkọchị ji eme n'otu ebe, nakwa ihe mere mgbanwe ihu igwe ji kwesị iwere mmiri dị ka ihe kacha mkpa.
8. Ime ka ọgụgụ na nchekwa ọha na eze ka mma
Uru ọzọ a na-elegharakarị anya bụ mmụba nke ọgụgụ isi na ihu igwe. Mgbe ndị mmadụ ghọtara usoro mmiri, ha na-aghọta okwu ihu igwe dị ka iru mmiri, ebe igirigi na-ezo, ma ọ bụ ohere mmiri ozuzo. Nke a dị oke mkpa maka nchekwa ọha, ọkachasị mgbe ihu igwe siri ike.
Dịka ọmụmaatụ, ịghọta na ígwé ojii gbara ọchịchịrị nwere ike igosi na oké mmiri ozuzo na-enyere ndị mmadụ aka ime mkpebi ngwa ngwa: chọọ nchekwa, zere ebe mepere emepe, ịkwụsịtụ ọrụ oké osimiri, ma ọ bụ mara na enwere ike inwe nnukwu mmiri ozuzo.
Mmechi
Ịghọta usoro mmiri na mbara igwe na-enye ọtụtụ uru, site n'ịkọwa mgbanwe ihu igwe na ime ka amụma mmiri zoo nke ọma ruo n'ịghọta nhazi igwe ojii na ịkwado ịdọ aka ná ntị ọdachi mbụ. Usoro mmiri na-arụkwa ọrụ dị mkpa na njikwa mmiri na ọrụ ugbo, na-enye ntọala dị mkpa maka nghọta mgbanwe ihu igwe na mmetụta ya. N'ihi na mmiri bụ isi ihe na-akpụzi ihu igwe ma na-akwalite ike ikuku, ịmụ usoro mmiri pụtara ịghọta isi ihe dị na mgbanwe ihu igwe. Site na ihe ọmụma a, mkpebi kwa ụbọchị - ma n'ọkwa nke onye ọ bụla ma na nke iwu - nwere ike ịbụ ihe ọmụma karịa, nchekwa, ma na-adịgide adịgide.
