Ịghọta Echiche Njikọta na Ndụmọdụ
Pendahuluan
Echiche njikọ, nke a na-akpọkarị ozizi njikọ, bụ ozizi uche nke na-amụ mmekọrịta mmetụta uche nke na-etolite n'etiti ụmụ mmadụ, karịsịa njikọ e kere n'oge nwata na ndị nne na nna ma ọ bụ ndị na-elekọta ha. John Bowlby, onye Britain bụ ọkachamara n'ọrịa uche, bụ onye bụ isi n'azụ mmepe nke ozizi a. Bowlby kwuru na njikọ mmetụta uche siri ike na onye na-elekọta onye bụ isi nwere mmetụta dị ukwuu na mmepe mmetụta uche na mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Isiokwu a ga-akọwa ozizi njikọ na ojiji ya na ndụmọdụ ọgbara ọhụrụ.
Isi ihe dị mkpa nke ozizi mgbakwunye
N'ụzọ bụ isi, ozizi njikọ na-elekwasị anya n'otú mmekọrịta mmadụ na ibe ya si emetụta mmepe uche na mmetụta uche. John Bowlby kọwara na ụmụaka nwere mmụọ ebumpụta ụwa iji mepụta njikọ mmetụta uche na ndị na-elekọta ha, nke na-achọ ịkwalite ndụ. Dabere na ihe ndị o hụrụ, Bowlby chọpụtara ụdị njikọ dị iche iche nwere ike ịmepụta: njikọ siri ike, njikọ izere, njikọ ambivalent, na njikọ a na-ahazighị ahazi.
1. Mgbakwunye echekwara:
Ụmụaka ndị nwere njikọ siri ike na-enwe obi iru ala ma nwee obi iru ala mgbe onye na-elekọta ha nọ nso, ha na-egosikwa mwute mgbe a hapụrụ ha mana ha na-ebelata ngwa ngwa mgbe onye na-elekọta ha lọtara. Nke a bụ ihe ịrịba ama na nwatakịrị ahụ na-etolite ntụkwasị obi bụ isi na onye na-elekọta ya ga-alọghachi ma gboo mkpa ha.
2. Njikọta Ndị Na-ezere:
Ụmụaka ndị na-enwe mmasị izere ihe ndị na-adịghị mma anaghị enwe mmetụta dị ukwuu mgbe onye na-elekọta ha na-apụ ma ọ bụ lọta. Ha na-ezere onye na-elekọta ha, nke na-egosi na ha anaghị atụ anya ka onye na-elekọta ha nye ha nkasi obi mgbe niile.
3. Njikọta Ambivalent:
Ụmụaka ndị nwere njikọ chiri anya na-enwe nnukwu iwe mgbe ha kewapụrụ onwe ha na ndị na-elekọta ha mana ha na-ajụkwa nkasi obi na ọkụ mgbe onye na-elekọta ha lọtara. Nke a na-egosi enweghị obi ike na nwatakịrị ahụ ga-emezu ihe ha chọrọ mgbe niile.
4. Njikọta Na-anaghị ahazi:
Ụmụaka ndị nwere njikọ na-adịghị mma na-egosipụta àgwà na-adịghị mma ma ọ bụ nke na-agbagwoju anya n'ime mmekọrịta ha na ndị na-elekọta ha. Nke a nwere ike igosipụta omume ndị na-elekọta ha ma ọ bụ omume ụjọ na-atụghị anya ya.
Ọrụ nke Echiche Njikọta na Ndụmọdụ
N'inye ndụmọdụ, ozizi njikọ na-enyere ndị ndụmọdụ aka ịghọta nke ọma mmalite nke nsogbu mmetụta uche na mmekọrịta nke ndị ahịa. Dịka ọmụmaatụ, onye na-egosipụta ụdị njikọ na-ezere nwere ike inwe akụkọ ihe mere eme nke inwe mmetụta nke enweghị ntụkwasị obi gbasara ndị na-elekọta ya ma ọ bụ ndị gbara ya gburugburu. Lee ụfọdụ akụkụ nke otu esi eji ozizi a na ndụmọdụ:
1. Ịmata Ụkpụrụ Mmekọrịta:
Ndị ndụmọdụ nwere ike ịmata ụdị mmekọrịta ndị ahịa site n'ịchọpụta ụdị mmekọrịta ha site na nwata. Nke a na-enyere ndị ndụmọdụ aka ịghọta otu ndị ahịa si ewuli ma nọgide na-enwe mmekọrịta mgbe ha toro eto.
2. Mee ka nchekwa mmetụta uche dịkwuo mma:
N'ọnọdụ ụfọdụ, isi ihe mgbaru ọsọ nke ndụmọdụ bụ inyere ndị ahịa aka ịzụlite mmekọrịta siri ike, ọbụna ruo mgbe ha toro eto. Nke a gụnyere ịmepụta mmekọrịta dị nchebe, ntụkwasị obi, na nke na-adịgide adịgide.
3. Ntinye aka dabere na mgbakwunye:
Ụfọdụ ụzọ e si emeso psychotherapy, dịka ọgwụgwọ ezinụlọ dabere na njikọ (ABFT) ma ọ bụ ọgwụgwọ mmepe Dyadic (DDP), dabere na ozizi njikọ. Ụzọ ndị a na-achọ idozi usoro njikọ na-adịghị mma ma wulite mmekọrịta ka mma.
Ihe Nlereanya na Ojiji Ha n'Ọgwụgwọ
Ka anyị tụlee ihe atụ nke otu onye ahịa aha ya bụ Maria, onye dị afọ iri atọ nke na-achọ ndụmọdụ maka nchekasị na enweghị ntụkwasị obi na mmekọrịta onwe onye ya. Ọ na-esiri ya ike ịtụkwasị onye òtù ya obi ma na-apụkarị mgbe ọ chere na a naghị emezu mmetụta uche ya nke ọma.
Mgbe oge ole na ole nke mbụ gasịrị, onye ndụmọdụ ahụ chọpụtara na Maria gosipụtara ụdị ịhụnanya na-ezere ihe. Site na nwata, Maria tolitere na nne na-arụsi ọrụ ike ma na-anọkarịghị. Ahụmịhe a kpụziri echiche Maria na ịgakwuru ndị ọzọ na ịtụ anya ihe ha ga-eme adịghị mma.
N'ọgwụgwọ ahụ, onye ndụmọdụ ahụ jiri usoro ọgwụgwọ dabere na njikọ aka nyere Maria aka ịtụgharị uche n'ahụmịhe nwata ya ma gbanwee echiche ya gbasara ntụkwasị obi na mmekọrịta chiri anya. Onye ndụmọdụ ahụ nyere Maria ohere dị mma iji gosipụta mmetụta ya n'atụghị egwu ịhapụ ya ma ọ bụ nleghara anya. Nwayọọ nwayọọ, Maria malitere inwe ahụ iru ala karịa na mmekọrịta chiri anya ya ma mụta na ọ bụghị mmadụ niile na-achọ imechu ya ihu ma ọ bụ gbahapụ ya.
Mkpa nke Igodo Nchekwa na Ọgwụgwọ
Njikọ siri ike n'etiti onye ndụmọdụ na onye ahịa bụ isi ihe dị mkpa maka ọgwụgwọ na-aga nke ọma dabere na ozizi njikọta. Ndị ndụmọdụ na-enye ohere nchekwa, nzaghachi, na ntụkwasị obi na-emepụta ọnọdụ dị mma maka uto mmetụta uche nke ndị ahịa. Nke a na-enye ndị ahịa ohere inyocha mmetụta ha nke ọma ma merie ụkpụrụ njikọ na-adịghị mma ha mepụtara.
Mmechi
Echiche njikọ na-arụ ọrụ dị oke mkpa n'ịghọta mmetụta uche na mmekọrịta dị n'okpuru nsogbu uche dị iche iche. Site n'ịghọta ụdị njikọ dị iche iche na otu ha si etolite, ndị ndụmọdụ nwere ike inye aka kpọmkwem na nke dị irè karị. Ihe atụ nke ojiji nke echiche ahụ na ndụmọdụ, dịka ikpe Maria, na-egosi otu ụzọ dabere na njikọ nwere ike isi nyere ndị mmadụ aka ịmepụta mmekọrịta dị mma na nke dị nchebe karị.
N'ozuzu, ozizi njikọ na-enye usoro dị ike maka ịghọta otu ahụmịhe mbụ na ndị na-elekọta anyị si achịkwa mmekọrịta anyị n'ọdịnihu. Ya mere, ozizi a abụghị naanị maka mmepe ụmụaka kamakwa maka mgbake mmetụta uche na uto n'oge ndụ mmadụ.
