Njirimara Anụ ahụ na Kemịkalụ nke Halogens: Nleba Anya nke Ọma na Ihe Ndị Dị na Otu 17
Halogens bụ otu ihe dị na Group 17 nke tebụl periodic, nke nwere fluorine (F), chlorine (Cl), bromine (Br), iodine (I), astatine (At), na n'oge na-adịbeghị anya, tenesine (Ts). Dịka ihe ndị na-abụghị ọla, halogens nwere ihe pụrụ iche nke anụ ahụ na kemịkalụ nke na-eme ka ha dị oke mkpa na ngwa kemịkalụ dị iche iche na ụlọ ọrụ mmepụta ihe. N'isiokwu a, anyị ga-atụle ihe ndị bụ anụ ahụ na kemịkalụ nke halogens n'ụzọ zuru ezu.
Njirimara Anụ Ahụ nke Halogens
1. Ọnọdụ nkebi na okpomọkụ ụlọ
Fluorine na chlorine dị ka gas n'ime ụlọ okpomọkụ, ebe bromine bụ mmiri mmiri na-acha ọbara ọbara na-acha aja aja. Iodine bụ ihe siri ike na-acha anụnụ anụnụ-acha odo odo nke na-agbanwe agbanwe n'ime ihe pụrụ iche. Astatine dị ụkọ dịkwa ka ihe siri ike, mana ọ naghị eguzosi ike ma na-agbanwe agbanwe. Ụdị tenesine nke e ji aka mee enweghị ihe ọ bụla a maara n'ahụ ya n'ihi na ọ dị ụkọ.
2. Agba
Halogen ọ bụla nwere agba pụrụ iche n'ụdị ya dị iche iche. Gaseous fluorine bụ odo odo na-acha ọcha, gasous chlorine bụ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-acha odo odo, mmiri mmiri bromine bụ ọbara ọbara aja aja, na siri ike iodine na-egosipụta agba odo odo na-acha anụnụ anụnụ. Agba ndị a na-esi na mmịpụta nke ìhè na ogologo ebili mmiri kpọmkwem nke mmegharị nke elektrọn na atọm halogen kpatara.
3. Ọdụ eletriki na nke okpomọkụ
N'ozuzu, halogen anaghị egosi ezigbo ike eletriki n'ihi na ha abụghị ọla. Agbanyeghị, ha nwere ike ịbụ ndị na-eduzi ike na-adịghị ike n'ụdị molekul agbazere agbaze ma ọ bụ gas ionized. Halogen nwekwara obere ike okpomọkụ, na-eme ka ọnọdụ ha sie ike dị ka ezigbo ihe mkpuchi.
4. Ebe Mgbaze na Ebe Mmiri
E nwere ihe na-adọrọ mmasị na ebe agbaze na isi mmiri nke halogens nwere ọnụọgụ atọm na-abawanye. Isi mmiri na isi mmiri nke halogens na-abawanye site na fluorine gaa na iodine. Nke a bụ n'ihi ike nke ike mgbasa London (ike mgbasa) na-abawanye na nha atọm na ọnụọgụ elektrọn.
Njirimara Kemịkal nke Halogens
1. Mmeghachi omume
A maara na halogens nwere nnukwu mmeghachi omume, fluorine bụ ihe kacha emeghachi omume n'ìgwè a. Mmeghachi omume halogen na-ebelata site na fluorine gaa na iodine. Mmeghachi omume dị elu a bụ n'ihi njikọ elektrọn ha dị elu; halogens na-enweta elektrọn iji mepụta ion monovalent na-adịghị mma (anions). Fluorine, nke dị n'elu otu ahụ, nwere ike njikọ siri ike, na-eme ka ọ na-emeghachi omume n'ọnọdụ niile.
2. Nhazi Nnu
Okwu ahụ bụ "halogen" sitere n'okwu Grik nke pụtara imepụta nnu. Nke a bụ n'ihi na halogen na-emeghachi omume ngwa ngwa na ọla iji mepụta nnu. Ihe atụ a na-ahụkarị bụ sodium chloride (NaCl), nnu tebụl nkịtị. Mgbe chlorine na-emeghachi omume na sodium:
2Na + Cl₂ → 2NaCl.
3. Ngụkọta na Mbelata Oxidation
Halogens nwere ike ịrụ ọrụ dị ka ihe na-eme ka oxidation sie ike. Ha na-anabata elektrọn na mmeghachi omume kemịkalụ, si otú a na-ebelata ọnụọgụ oxidation nke ha ma na-eme ka ihe ndị ọzọ dị ndụ dị iche iche. Mmeghachi omume redox ndị a dịgasị iche iche, dabere na ọnọdụ na ụdị ihe mejupụtara ya.
4. Ngwakọta Interhalogen
Halogens nwekwara ike imeghachi omume n'etiti onwe ha iji mepụta ihe ndị dị n'etiti halogen. Dịka ọmụmaatụ, chlorine nwere ike imeghachi omume na fluorine iji mepụta chlorofluorine (ClF), yana ọtụtụ ihe ndị ọzọ dị ka bromine chlorite (BrCl) na iodine pentafluoride (IF₇), na-egosi ụdịdị na mgbagwoju anya nke mmeghachi omume ha.
5. Mkpụrụ ndụ Diatomic
N'ọnọdụ ebumpụta ụwa ha, halogens dị ka molekul diatomic kwụsiri ike. Dịka ọmụmaatụ, fluorine dị ka F₂, chlorine dị ka Cl₂, bromine dị ka Br₂, na iodine dị ka I₂. Nkwụsi ike nke molekul diatomic ndị a na-emetụta ihe dị iche iche, gụnyere mmeghachi omume ha na ike njikọ.
6. Mmeghachi omume na Hydrogen
Halogens nwere ike imeghachi omume na hydrogen iji mepụta asịd halide dịka hydrogen fluoride (HF), hydrogen chloride (HCl), hydrogen bromide (HBr), na hydrogen iodide (HI).
H₂ + Cl₂ → 2HCl.
Asịd halide ndị a nwere ihe ndị siri ike dịka acid ma e wezụga hydrogen fluoride nke na-adịghị ike n'ihi njikọ hydrogen siri ike dị na mmiri.
7. Nsí
Ọtụtụ halogen na-egbu egbu ma dịkwa ize ndụ. Dịka ọmụmaatụ, fluorine na chlorine bụ gas na-egbu egbu nke nwere ike ibute nnukwu mgbakasị ahụ na mmebi akpa ume ma ọ bụrụ na e kuo ya. Bromine na iodine na-egbu egbu nke ukwuu ma nwee ike ibute nsí dị oke njọ ma ọ bụrụ na e loo ya ma ọ bụ metụ akpụkpọ ahụ zuru oke aka.
Ngwa nke Halogen na Ndụ Kwa Ụbọchị
Ịdị ọcha mmiri
A na-eji Chlorine eme ihe n'ọtụtụ ebe n'ime mmiri iji gbuo nje bacteria na nje ndị ọzọ. Chlorination bụ usoro a na-ejikarị eme ihe n'ịgwọ mmiri obodo iji hụ na mmiri ọṅụṅụ dị nchebe.
Ụlọ ọrụ ọgwụ
Ọtụtụ ụlọ ọrụ ọgwụ na-eji ihe ndị dị ka halogen. Dịka ọmụmaatụ, hydrogen fluoride bụ ihe na-ebute ụzọ n'imepụta ụfọdụ ọgwụ mgbu fluoride. Iodine bụ ọgwụ nje a na-ejikarị eme ihe n'ọgwụgwọ ọnya.
Ụlọ Ọrụ Akwụkwọ na Akwa
A na-eji ihe ndị dị na chlorine na chlorine eme ihe n'ịchacha akwụkwọ na ákwà. Usoro a na-enyere aka ịmepụta ngwaahịa na-egbuke egbuke ma dị ọcha, ọ bụ ezie na a na-eme mgbalị iji belata ojiji ya n'ihi nchegbu gburugburu ebe obibi.
Ọgwụ nje na ọgwụ nje
Ọtụtụ ọgwụ nje na ọgwụ nje nwere chlorine ma ọ bụ bromine. Ha dị irè n'igbu ụmụ ahụhụ na nje ndị na-akpata ọrịa, ọ bụ ezie na ha nwere ike ibute nsogbu ahụike gburugburu ebe obibi na nke mmadụ ogologo oge.
Ngwa Ndị Ọzọ Akpọmkpọ
Ụlọ ọrụ mmepụta ihe analog, semiconductor, agba ígwè, na ụlọ ọrụ kemịkalụ ndị ọzọ na-ejikwa halogen n'ụdị dị iche iche iji melite arụmọrụ na ịdị irè nke ngwaahịa na usoro ha. Fluorine bụ akụkụ dị mkpa nke mmepụta Teflon, a na-ejikwa ihe ndị ọzọ dabere na fluorine na gas refrigerant.
Mmechi
Halogens bụ otu ihe dị mkpa nke nwere mmetụta dị ukwuu na kemistri, ụlọ ọrụ mmepụta ihe, na ndụ kwa ụbọchị. Site na njirimara anụ ahụ na kemịkalụ dị egwu - site na mmeghachi omume dị elu ruo na mmepụta nke ọtụtụ ihe dị mkpa - halogens abụghị naanị isiokwu na-adọrọ mmasị maka ọmụmụ kemịkalụ kamakwa ọ na-arụ ọrụ dị mkpa n'ọtụtụ ojiji bara uru. Ịghọtakwu ihe ndị dị na halogens nwere ike imepe ụzọ maka ihe ọhụrụ na ngwọta na-adịgide adịgide n'ọtụtụ ubi.
