Ntuziaka Nlekọta Ndị Nọọsụ maka Ndị Ọrịa Nwere Asthma
Pendahuluan
Ọrịa ụkwara ume ọkụ bụ ọrịa mkpali na-adịghị ala ala nke akụkụ iku ume nke a na-akpọ bronchial hyperreactivity na ibelata akụkụ iku ume, nke a na-agbanwekarị. Ọnọdụ a nwere ike ibute iku ume mkpụmkpụ, iku ume, ụkwara, na mkpọchi obi. Enwere ike ibute mwakpo ụkwara ume ọkụ site na ihe dị iche iche, dị ka ihe nfụkasị ahụ, ọrịa iku ume, mmetọ ikuku, oke mmega ahụ, nrụgide, ma ọ bụ ikpughe anwụrụ sịga. N'ọrụ nọọsụ, nlekọta ndị nọọsụ maka ndị nwere ụkwara ume ọkụ na-elekwasị anya n'ịnọgide na-enwe ikike ikuku, imeziwanye mgbanwe gas, igbochi nsogbu, na ịkụziri ndị ọrịa banyere ijikwa onwe ha nke ọrịa ahụ.
Nyocha Ndị Nọọsụ
Nnyocha bụ ntọala dị mkpa maka ịmepụta ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị. N'ime ndị ọrịa ụkwara ume ọkụ, ndị nọọsụ kwesịrị ime nyocha zuru oke nke onwe na nke ebumnuche:
1. Data nkeonwe
– Nsogbu ndị bụ isi: iku ume mkpụmkpụ, ụkwara (ọtụtụ mgbe n'abalị ma ọ bụ n'isi ụtụtụ), ịsụ ude, obi ịtachi.
– Akụkọ ihe mere eme nke mwakpo ndị gara aga: ugboro ole, oge, ihe na-akpalite ya, ojiji ihe na-ekuru ume, akụkọ ihe mere eme nke ụlọ ọgwụ/ER.
– Ihe ndị na-akpali ya: uzuzu, ntutu anụmanụ, ikuku oyi, mmega ahụ, ihe na-esi ísì ụtọ, anwụrụ sịga, nrụgide.
- Akụkọ ihe mere eme nke allergies na ọrịa ndị na-eso ya: rhinitis nfụkasị ahụ, sinusitis, eczema, GERD.
– Nrubeisi n'ọgwụ: ma a na-eji ihe njikwa (dịka ọmụmaatụ corticosteroids e kuuru n'ikuku) mgbe niile.
– Ihe omume kwa ụbọchị: obere ọrụ, nsogbu ụra n'ihi ụkwara/mkpụmkpụ iku ume.
2. Data Ebumnuche
- Ihe ịrịba ama dị mkpa: mmụba nke iku ume, tachycardia, ọbara mgbali elu, okpomọkụ.
– Nleba anya anụ ahụ: iji akwara iku ume agbakwunyere, mweghachi mgbidi obi, ọnọdụ tripod.
– Ịwakpo akpa ume: iku ume, mgbe ụfọdụ iku ume adịghị ike ma ọ bụrụ na e nwere nnukwu mwakpo ("obi dị jụụ").
– Oke ikuku oxygen (SpO₂) na ihe ịrịba ama nke hypoxia: enweghị ike izu ike, cyanosis, mbelata uche.
– Nnyocha ndị na-akwado ya ma ọ bụrụ na ọ dị: Peak Expiratory Flow (PEF), ABG, X-ray obi, spirometry.
Nnyocha ahụ gụnyekwara akụkụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, n'ihi na nchekasị nwere ike ime ka mgbaàmà ka njọ ma belata irè nke ọgwụgwọ.
Nchọpụta Nọọsụ A Na-ahụkarị
Dabere na data nyocha, ọtụtụ nchọpụta nọọsụ nke na-apụtakarị na ndị ọrịa asthma gụnyere:
1. Mwepụ ikuku na-adịghị mma metụtara bronchospasm na mmụba mmepụta mucous.
2. Usoro iku ume na-adịghị mma metụtara mmụba nke iguzogide ikuku na ike ọgwụgwụ akwara iku ume.
3. Nsogbu mgbanwe gas metụtara enweghị nguzozi nke ikuku na-efe efe.
4. Nchekasị metụtara mkpụmkpụ ume, egwu mwakpo, ma ọ bụ ihe ndị mere n'oge gara aga.
5. Enweghị ihe ọmụma gbasara njikwa ụkwara ume ọkụ, ojiji ihe na-ekuru ume, na izere ihe na-akpalite ọrịa.
6. Enweghị ndidi n'ọrụ metụtara enweghị nguzozi n'etiti ikuku oxygen na ọchịchọ.
A na-ekpebi ihe ndị dị mkpa gbasara nchọpụta ọrịa site na ọkwa dị mkpa, ọkachasị n'ihe gbasara ikuku na mgbanwe gas.
Atụmatụ na Ebumnuche Ndị Nọọsụ
E mepụtara ebumnuche nlekọta nọọsụ maka ndị ọrịa ụkwara ume ọkụ kpọmkwem ma tụọ ya, dịka ọmụmaatụ:
– Onye ọrịa ahụ na-egosi ikike ikuku nwere RR n'ime oke nkịtị, mbelata iku ume, yana ụkwara dị irè.
– Njupụta oxygen ≥ 94% (ma ọ bụ dịka ebumnuche ahụike si dị) na ahụghị ihe ịrịba ama nke hypoxia.
– Ndị ọrịa nwere ike iji ihe na-eku ume site na usoro kwesịrị ekwesị.
– Ndị ọrịa nwere ike ịchọpụta ihe na-akpata ụkwara ume ọkụ na ụzọ mgbochi.
– Mbelata nchekasị na-apụta ìhè site n'ịdị jụụ na inwe ike ịgbaso ntuziaka.
Ntinye Aka na Echiche Ndị Nọọsụ
Ihe ndị a bụ ụzọ ndị nọọsụ nwere ike isi na-emeso ndị ọrịa ụkwara ume ọkụ, ma n'ọnọdụ dị oke njọ ma n'ọnọdụ kwụsiri ike.
1. Ịnọgide na-enwe ikike ikuku
Ntinye aka:
– Debe onye ọrịa ahụ n'ọnọdụ ọkara Fowler ma ọ bụ Fowler dị elu iji mee ka akpa ume gbasaa nke ọma.
- Na-eme ka ụda ume na-ada ụda mgbe ụfọdụ ma na-enyocha maka nsogbu iku ume.
– Kụzie usoro iku ume egbugbere ọnụ na-enweghị isi na iku ume diaphragmatic.
– Gbaa mbọ hụ na ị na-akwa ụkwara nke ọma ma na-enye mmiri mmiri nke ọma ma ọ bụrụ na enweghị ihe mgbochi ọ bụla.
– Mmekọ aka n'inye bronchodilators (dịka salbutamol) na corticosteroids dịka mmemme ahụike si dị.
Ọdịiche:
Usoro nhazi na iku ume na-enyere aka belata ọrụ iku ume ma melite ikuku. Ihe ndị na-eme ka bronchodilators belata bronchospasm, ebe corticosteroids na-ebelata mbufụt.
2. Mee ka Mgbanwe Gas ka mma
Ntinye aka:
– Na-enyocha SpO₂ mgbe niile ma ọ bụ mgbe ụfọdụ, ma na-elele ihe ịrịba ama nke hypoxia.
- Mmekọrita n'inye oxygen dịka ihe ngosi na ebumnuche saturation si dị.
– Lelee maka ihe ịrịba ama nke mwakpo dị oke njọ: iku ume ngwa ngwa, "obi dị jụụ", enweghị uche, cyanosis.
- Ọ bụrụ na ọ dị, lelee PEF iji chọpụta oke mgbochi na nzaghachi nye ọgwụgwọ.
Ọdịiche:
Nlekọta anya nke ọma na-egbochi nchọpụta oge maka nsogbu iku ume. PEF na-enyere aka inyocha oke mbelata nke ikuku ikuku.
3. Na-ebelata nchekasị ma na-eme ka nkasi obi dịkwuo elu
Ntinye aka:
– Nye ebe dị jụụ, belata ihe mkpali ndị na-akpali ụjọ.
– Soro onye ọrịa ahụ, jiri nkwurịta okwu ọgwụgwọ, ma kọwaa ihe ndị e mere.
– Kụzie ntụrụndụ dị mfe dịka iku ume a na-achịkwa ma ọ bụ onyonyo dị mkpirikpi a na-eduzi.
Ọdịiche:
Nchekasị na-eme ka ihe ndị dị mkpa maka ikuku oxygen dịkwuo elu ma na-eme ka ụra ghara ịgwụ ike. Nkwado mmetụta uche na-enyere ndị ọrịa aka inwe mmetụta nke ịkwado onwe ha na ịchịkwa ihe.
4. Agụmakwụkwọ gbasara Njikwa ụkwara ume ọkụ na Mgbochi Nlaghachi
Ntinye aka:
– Kụzie ihe dị iche n'etiti ọgwụ ndị na-ebelata ihe mgbu na ọgwụ ndị na-achịkwa ihe mgbu.
– Mee usoro ziri ezi maka iji ihe na-eku ume, gụnyere oghere ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa.
– Kụzie atụmatụ ihe gbasara ụkwara ume ọkụ: mgbe a ga-eji ihe na-eku ume, mgbe a ga-aga ebe a na-ahụ maka ahụike.
– Mmụta gbasara njikwa gburugburu ebe obibi: belata uzuzu, zere anwụrụ sịga, ikuku dị mma, na-asa akwa akwa mgbe niile, na-ezere isi ísì siri ike.
– A na-atụ aro ka a gbaa ọgwụ mgbochi dịka akwadoro (dịka ọmụmaatụ influenza) iji belata ohere nke ibute ọrịa.
Ọdịiche:
Ijikwa ụkwara ume ọkụ ogologo oge dabere nke ukwuu n'otú e si agbaso iwu na mmụta. Usoro inhalation na-ezighi ezi bụ ihe na-akpatakarị ọdịda ọgwụgwọ.
5. Ọrụ na Njikwa Ike
Ntinye aka:
– Nyere ndị ọrịa aka ịhazi ihe omume ha n'oge ezumike zuru oke.
– Chọpụta ihe omume ndị na-akpali iku ume mkpụmkpụ ma hazie atụmatụ mgbochi (ọgwụ a ga-eji kpoo ahụ ọkụ, ọgwụ tupu mmega ahụ ma ọ bụrụ na dọkịta nyere gị ya).
– Lelee mmeghachi omume ọrụ: RR, obi mgbawa, nkụchi, na SpO₂.
Ọdịiche:
Nchịkwa ike na-ebelata ike ọgwụgwụ iku ume ma na-egbochi mmekpa ahụ n'ihi oke nrụgide.
Mmejuputa na Ọnọdụ Mwakpo Asthma Dị Oke
N'oge mwakpo dị oke njọ, ihe kacha mkpa bụ Ikuku, Iku ume, na Mgbasa (ABC). Ndị nọọsụ ga-enwerịrị ike n'ịchọpụta ma meghachi omume ngwa ngwa, gụnyere ijikọ aka na inye bronchodilators nebulized na oxygen, yana ileba anya nke ọma maka ihe ịrịba ama nke mmebi. Ọ bụrụ na onye ọrịa ahụ egosi ihe ịrịba ama nke ọdịda iku ume (ọkwa mbenata nke mmụọ, hypercapnia, ma ọ bụ obi dị jụụ), mee ka nlekọta ahụ dịkwuo mma ozugbo dịka usoro ụlọ ọgwụ si dị.
Nyocha Ndị Nọọsụ
A na-eme nnyocha iji hụ na e mezuru ihe mgbaru ọsọ na iji chọpụta irè nke ọgwụgwọ. Ihe ngosi nyocha maka ndị ọrịa ụkwara ume ọkụ gụnyere:
– RR na-ebelata ma usoro iku ume na-aghọ ihe nkịtị.
– Mbelata iku ume, ụkwara dị irè karị, mbelata ihe ndị na-amịpụta ihe.
– SpO₂ kwụsiri ike n'ime ihe mgbaru ọsọ ahụ na-enweghị nsogbu iku ume.
– Onye ọrịa ahụ nwere ike igosi usoro iku ume ziri ezi.
– Ndị ọrịa nwere ike ikwu maka ihe na-akpata ụkwara ume ọkụ na ihe ndị ha ga-eme mgbe ihe mgbaàmà pụtara.
– Nchegbu na-ebelata, onye ọrịa ahụ na-adịkwa ka onye ahụ nwere ahụ iru ala karịa.
Ọ bụrụ na e mezubeghị ihe mgbaru ọsọ ahụ, nọọsụ kwesịrị ịtụleghachi ihe ndị na-akpali ya, ịgbaso usoro ọgwụgwọ ahụ, usoro ojiji nke inhaler, na nsogbu ndị nwere ike ime ma ọ bụ nchọpụta ndị ọzọ.
Penutup
Nlekọta ndị nọọsụ maka ndị nwere ụkwara ume ọkụ chọrọ nkà nyocha ngwa ngwa na nke zuru oke, itinye ihe kacha mkpa, na mmekorita dị irè na ndị otu ahụike. Isi ihe dị mkpa bụ ịnọgide na-enwe ikike ikuku patent, imeziwanye mgbanwe gas, ibelata nchekasị, na ime ka agụmakwụkwọ ndị ọrịa sie ike iji mee ka njikwa onwe onye nke ụkwara ume ọkụ. Site na usoro zuru oke nke gụnyere agụmakwụkwọ anụ ahụ, uche, na ahụike, ndị nọọsụ na-arụ ọrụ dị mkpa n'ibelata ugboro ugboro nke nlọghachi azụ na imeziwanye ndụ nke ndị ọrịa ụkwara ume ọkụ.
