Mgbaàmà na Ọgwụgwọ nke Panleukopenia na Cats
Ọrịa panleukopenia nke nwamba bụ otu n'ime ọrịa nje kachasị njọ ma na-egbu egbu, ọkachasị n'ime ụmụ nwamba. A na-akpọkarị ya feline panleukopenia (FPV) ma ọ bụ "feline distemper." Ọ bụ nje virus nke na-efe efe nke ukwuu, nke na-adịgide adịgide na gburugburu ebe obibi nke nwere ike ịgbasa ngwa ngwa n'ebe nwere ọtụtụ nwamba, dịka ebe obibi, ụlọ ahịa anụ ụlọ, ma ọ bụ ụlọ nwere ọtụtụ nwamba. Ịghọta ihe mgbaàmà, ụzọ mbufe, na ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị dị oke mkpa iji mee ka ohere nwamba gị ịgbake ma gbochie mbufe.
Gịnị bụ ọrịa Panleukopenia?
Okwu ahụ bụ "panleukopenia" na-ezo aka na mbelata dị ukwuu na mkpụrụ ndụ ọbara ọcha (leukocytes). Nje FPV na-awakpo mkpụrụ ndụ ngwa ngwa, ọkachasị n'ime ụmị ọkpụkpụ, akụkụ afọ, na, n'ọnọdụ ụfọdụ, nwa ebu n'afọ ma ọ bụ nwa pusi dị obere. Ebe ọ bụ na mkpụrụ ndụ ọbara ọcha na-arụ ọrụ dị mkpa na sistemu ahụ ji alụso ọrịa ọgụ, mbelata na leukocytes na-eme ka nwamba nwee ike ibute ọrịa nke abụọ. Ọ bụ ya mere panleukopenia ji egbukarị ma ọ bụrụ na e gbuo oge ọgwụgwọ.
Ụzọ Mbufe na Ihe Ndị Na-akpata Ihe Ize Ndụ
A na-ebute ọrịa Panleukopenia site na nsụ, ịgbọ agbọ, mmamịrị, ọnụ mmiri, ma ọ bụ ihe ndị ruru unyi dịka akpa nri, igbe mkpofu, aka mmadụ, akpụkpọ ụkwụ, akwa ákwà, igbe, na ngwaọrụ nlekọta ahụ. Ọrịa a na-eguzogide ọgwụ nke ukwuu; ọ nwere ike ịdị ndụ ruo ọtụtụ izu ruo ọnwa n'ebe obibi, ọkachasị ma ọ bụrụ na e meghị ya nke ọma.
Nwamba kacha nọrọ n'ihe ize ndụ bụ:
– Nwamba (ọnwa 2–6) nke ọgwụ mgbochi ha emechabeghị.
– Pusi ndị a na-agbabeghị ọgwụ mgbochi ma ọlị.
– Nwamba nwere obere ihe mgbochi ọrịa, nri na-adịghị mma, ma ọ bụ nrụgide.
– Nwamba bi n'ebe pusi jupụtara na mmadụ.
E kwesịrị ịmara na ụmụ mmadụ anaghị ebute ọrịa panleukopenia, mana ha nwere ike ịghọ "ndị na-ebu" nje ahụ site n'aka ma ọ bụ uwe ha mgbe ha metụrụ pusi na-arịa ọrịa ma ọ bụ ebe ruru unyi aka.
Ihe mgbaàmà nke panleukopenia na nwamba
Ihe mgbaàmà nke panleukopenia nwere ike ịpụta na mberede ma ka njọ ngwa ngwa. Oge mmalite ọrịa ahụ na-abụkarị ụbọchị 2-10 ka ekpughechara ya. Ihe mgbaàmà ndị a na-ahụkarị gụnyere:
1. Ahụ ọkụ na adịghị ike dị elu
Pusi ahụ na-adị ka onye na-adịghị ike nke ukwuu, onye na-anaghị arụ ọrụ nke ọma, onye na-ezokarị ezo, ma na-anaghị aza ajụjụ. Ahụ ọkụ ahụ nwere ike ịdị elu n'oge ọrịa ahụ, mana n'oge ndị na-abịa, okpomọkụ ahụ nwere ike ịda (hypothermia), nke bụ ihe ịrịba ama nke ọnọdụ dị oke njọ.
2. Mbelata agụụ na nkụchi ahụ
Pusi ahụ jụrụ iri nri ma ọ bụ ịṅụ ihe ọṅụṅụ. Ịgbọ agbọ na afọ ọsịsa nwere ike ibute nkụchi mmiri ngwa ngwa. Ihe ịrịba ama nke nkụchi mmiri gụnyere chịngọm kpọrọ nkụ, anya gbawara agbawa, akpụkpọ ahụ na-adịghị agbagharị agbawa, na iku ume na-adịghị ike.
3. Ịgbọ agbọ ugboro ugboro
Ịgbọ agbọ nwere ike ịbụ nri, mmiri doro anya, ma ọ bụ odo odo-akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ. Ịgbọ agbọ mgbe niile nwere ike ime ka ọnọdụ pusi ka njọ ngwa ngwa n'ihi mmiri mmiri na mfu electrolyte.
4. Afọ ọsịsa Dị Oke (Mgbe ụfọdụ Ọbara)
Afọ ọsịsa na-afụkarị ụfụ, na-agba mmiri, a pụkwara ịgwakọta ya na ọbara. Nke a na-eme n'ihi na nje virus ahụ na-emebi mgbidi eriri afọ, na-akpata nnukwu mbufụt na ntapụ nke obere arịa ọbara.
5. Mgbu Afọ na Ọnọdụ Ịkpata
Ụfọdụ pusi yiri ka ha na-enwe ihe mgbu: ije ije nwayọ nwayọ, ịnọdụ ala n'elu, ma ọ bụ ahụ erughị ala mgbe e metụrụ afọ ha aka. Ndị ọzọ na-anọgide na-eme ụda mgbu.
6. Mbelata nke mkpụrụ ndụ ọbara ọcha
N'ọgwụgwọ, a na-ahụkarị ọrịa panleukopenia site na leukopenia achọpụtara site na nyocha ọbara. Nke a abụghị ihe mgbaàmà a na-ahụ anya, mana ọ dị oke mkpa n'ịchọpụta na inyocha ihe kpatara ya.
7. Ihe mgbaàmà dị n'ahụ ụmụ nwamba dị obere
Ọ bụrụ na nne ahụ ebute ọrịa n'oge afọ ime, nwa pusi nwere ike ịmụ nwa nwere nsogbu akwara ozi dịka cerebellar ataxia (ịga ije na-adịghị mma, ịma jijiji, na enweghị nhazi zuru oke). Ọnọdụ a anaghị egbu mmadụ mgbe niile, mana ọ na-adịgide adịgide.
Ọ bụghị pusi niile na-egosipụta ihe mgbaàmà niile dị n'elu. N'ọnọdụ ụfọdụ, pusi nwere ike iyi onye na-anaghị eri nri nke ọma ma na-aka njọ na mberede. Ya mere, ọ bụrụ na pusi, ọkachasị pusi, na-agbọ agbọ/afọ ọsịsa ma na-eme ka ike gwụ ya, ọ kacha mma ịtụle ihe mberede ma buru ya gaa hụ dọkịta anụmanụ ozugbo.
Nchọpụta nke Panleukopenia
Ndị dọkịta anụmanụ na-achọpụtakarị ọrịa panleukopenia site na njikọta nke:
– Akụkọ ihe mere eme (anaghị agba ọgwụ mgbochi, ịkpọtụrụ nwamba/ebe obibi ndị ọzọ).
- Nnyocha anụ ahụ (mkpọnwụ ahụ, ahụ ọkụ, ọnọdụ adịghị ike).
– Nnyocha ọbara zuru oke (CBC): na-achọ ọgwụgwọ leukopenia siri ike.
– Nnwale ngwa ngwa nke parvo antigen (mgbe ụfọdụ site na iji ngwa yiri ule parvo nkịta). Nsonaazụ nwere ike ịba uru, mana enwere ike ịnweta nsonaazụ ụgha-negative ma ọ bụ nke ụgha-positive, yabụ nkọwa dọkịta ka dị mkpa.
– Ule ndị ọzọ dịka ule kemistri ọbara iji nyochaa electrolytes, shuga dị n'ọbara, na ọrụ akụkụ ahụ.
Ọgwụgwọ Panleukopenia na nwamba
Enweghị ọgwụ ọ bụla nke na-egbu nje panleukopenia ozugbo. Ọgwụgwọ ahụ lekwasịrị anya na nlekọta nkwado: idobe mmiri mmiri, igbochi ọrịa nke abụọ, ijikwa ọgbụgbọ/afọ ọsịsa, na ịkwado ahụ ruo mgbe sistemu ahụ ji alụso ọrịa ọgụ nwere ike imeri nje ahụ.
1. Ịga ụlọ ọgwụ na ọgwụgwọ mmiri mmiri (IV)
Ọtụtụ mgbe, a chọrọ ụlọ ọgwụ n'ihi na mmiri agwụla na enweghị ike ịhazigharị elektrọl nwere ike ibute ọnwụ. Mmiri ọgwụ intraven na-enyere aka:
– Dochie mmiri ndị furu efu.
– Na-eme ka ọbara mgbali elu sie ike.
- Mbelata nguzozi nke electrolyte (sodium, potassium, chloride).
– N'ọnọdụ ụfọdụ, ndị dọkịta na-enyekwa dextrose ma ọ bụrụ na shuga dị n'ọbara dị ala, ọkachasị n'ime nwa pusi.
2. Ọgwụ mgbochi ịgbọ agbọ na nchekwa afọ
Ọgwụ mgbochi ọrịa na-enyere aka ịkwụsị ịgbọ agbọ ka pusi gị wee nweta nri na mmiri mmiri. Dọkịta gị nwere ike ịnye ọgwụ iji belata ọgbụgbọ na nchekwa afọ/eriri afọ ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa.
3. Ọgwụ nje iji gbochie ọrịa nke abụọ
Ọ bụ ezie na ihe kpatara ya bụ nje virus, ọgwụ nje na-adịkarị mkpa n'ihi na mgbidi eriri afọ mebiri emebi, ọnụọgụ mkpụrụ ndụ ọbara ọcha na-ebelata nke ukwuu. Nje bacteria nwere ike ịbanye n'ọbara ma kpatara sepsis. Dọkịta anụmanụ na-ekpebi nhọrọ ọgwụ nje dabere na ọnọdụ na ihe egwu dị na ya.
4. Nkwado Nri
Nri dị oke mkpa maka mgbake. Ọ bụrụ na pusi gị achọghị iri nri, dọkịta gị nwere ike ịtụle:
– A na-achịkwa inye nri mmiri dị mfe ịgbari mgbe a gbọchara ya.
– Inye nri enyere aka (na ngwaọrụ pụrụ iche) ma ọ bụrụ na ọ dị mma.
– N'ọnọdụ ụfọdụ, a na-etinye ọkpọkọ nri iji hụ na e mezuru oriri kalori.
5. Ịkpọ ọkụ na Nlekọta siri ike
A chọrọ ka nwamba ndị nwere hypothermia kpoo ọkụ. A na-enyocha okpomọkụ, mmiri mmiri, ọnụego iku ume, na ibu ha mgbe niile. Nwamba ndị a na-achọkarị nlekọta siri ike karị n'ihi na ọnọdụ ha nwere ike ịgbanwe ngwa ngwa.
6. Nwepụ nkewa siri ike
Ebe ọ bụ na ọ na-efe efe nke ukwuu, a ga-ekewapụ nwamba ndị na-arịa ọrịa n'ebe nwamba ndị ọzọ nọ. Jiri ihe dị iche iche (igbe mkpofu, efere nri, blanket). Ndị na-elekọta ndị agadi kwesịrị ịsa aka ha ma gbanwee uwe ha mgbe ha metụrụ aka.
7. Ọgwụ nje na gburugburu ebe obibi
Nje FPV na-eguzogide ọtụtụ ọgwụ nje. N'ozuzu, a na-eji bleach agwakọtara ya dịka ndụmọdụ si dị ma tinye ya n'elu ebe dị mma maka ịcha ọcha. A ga-ebu ụzọ hichaa ebe ahụ site na ihe ndị dị ndụ, n'ihi na nsị ma ọ bụ ịgbọ agbọ nwere ike ibelata irè nke ịcha ọcha. Maka ihe ndị nwere oghere dị ka ákwà na kapeeti, nhicha na-esi ike karị ma na-achọkarị ọgwụgwọ pụrụ iche ma ọ bụ nnọchi.
> Ihe dị mkpa: usoro ịgbaze ọgwụ ahụ na ụzọ e si eji ọgwụ nje ahụ eme ihe kwesịrị ịgbaso ntuziaka ma ọ bụ ntuziaka ngwaahịa nke dọkịta anụmanụ iji hụ na ọ dị mma maka nwamba na ụmụ mmadụ.
Nlekọta Ụlọ: Ihe Ị Nwere Ike Ime na Ihe Ị Na-agaghị Emeli
Ọ bụrụ na anụmanụ anụmanụ ekwe ka a na-elekọta ndị ọrịa na-anaghị eleta anya (ọ na-abụkarị n'ọnọdụ dị nro ma ọ bụ mgbe emechara ka ọ kwụsie ike), onye nwe ya nwere ike inye aka site na:
– Hụ na pusi ahụ na-aṅụ ihe ọṅụṅụ ma na-eri nri dịka e nyere ya ntụziaka.
– Nye ọgwụ n'usoro na usoro kwesịrị ekwesị.
– Mee ka pusi ahụ dị ọkụ, dị jụụ, ma ghara inwe nchekasị.
– Jiri uwe aka hichaa ọgbụgbọ/afọ ọsịsa, wee jiri ọgwụ nje hichaa ya.
Ihe ndị a ga-ezere:
– Ịmanye nwamba inye ya nri mgbe ọ ka na-agbọ agbọ nke ukwuu.
– Inye ọgwụ mmadụ n'enweghị ọgwụ dọkịta nyere ya.
– Ikwe ka nwamba metụ nwamba ndị ọzọ aka.
Ọ bụrụ na ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị dị ka ịgbọ agbọ mgbe niile, ịjụ ịṅụ mmanya, ihe ọdịdọ, adịghị ike dị ukwuu, chịngọm na-acha ọcha, ma ọ bụ iku ume ngwa ngwa apụta, laghachi na dọkịta anụmanụ ozugbo.
Mgbochi: Ọgwụ mgbochi na njikwa gburugburu ebe obibi
Mgbochi kachasị mma nke panleukopenia bụ ịgba ọgwụ mgbochi. A na-enyekarị nwamba ọgwụ mgbochi njikọta (gụnyere FPV) site na ihe dị ka izu 6-8, wee soro ya na-enye ndị na-akwalite ahụ ike mgbe niile dịka usoro ọgwụgwọ anụmanụ si dị ruo mgbe usoro ahụ ga-agwụ. Nwamba ndị toro eto nke a na-agbabeghị ọgwụ mgbochi chọrọkwa mmemme ọgwụ mgbochi mbụ na ihe ndị na-akwalite ahụ ike.
E wezụga ọgwụ mgbochi ọrịa:
– Kpọọ nwamba ọhụrụ n'ime ụlọ maka opekata mpe ụbọchị 10-14.
– Debe igbe mkpofu na ebe iri nri dị ọcha.
– Zere ka nwamba a na-agbaghị ọgwụ mgbochi nwee ebe dị oke ize ndụ metụ aka.
– Hụ na nri dị mma na obere nrụgide.
Penutup
Ọrịa Panleukopenia bụ ọrịa dị oke ize ndụ, mana enwere ike ime ka ohere nke ịlanarị dịkwuo mma site na ọgwụgwọ ngwa ngwa na nke siri ike. Chọpụta ihe mgbaàmà dịka ịgbọ agbọ, afọ ọsịsa siri ike, ahụ ọkụ, ike ọgwụgwụ, na ịjụ iri nri - ọkachasị na nwamba ndị na-agbabeghị ọgwụ mgbochi zuru oke. Ọgwụgwọ mbụ gụnyere ntapụ IV, njikwa ịgbọ agbọ, ọgwụ nje iji gbochie ọrịa nke abụọ, nkwado nri, na ikewapụ onwe na nje bacteria siri ike. N'ikpeazụ, ịgba ọgwụ mgbochi na ịdị ọcha gburugburu ebe obibi ka bụ isi ihe dị mkpa iji chebe nwamba site na ọrịa a na-egbu egbu.
