Nlekọta Nlekọta Ndị Na-amụ Nwa n'Ọrịa Ọrịa Shuga nke Ụdị nke Mbụ
Pendahuluan
Ọrịa shuga nke ụdị nke mbụ (T1DM) bụ ọrịa na-adịghị ala ala nke na-eme ka pancreas ghara imepụta insulin zuru oke. Ọnọdụ a na-amalitekarị na nwata ma ọ bụ ntorobịa, mana ọtụtụ ụmụ nwanyị nwere T1DM nwere ike ịtụrụ ime na ịmụ nwa n'enweghị nsogbu site na nlekọta kwesịrị ekwesị maka ịmụ nwa. N'ihe gbasara ịmụ nwa, T1DM bụ ọnọdụ dị oke egwu n'ihi na ọ nwere ike imetụta ahụike nke nne na nwa ebu n'afọ, ma n'oge ime, ịmụ nwa, na mgbe a mụsịrị nwa. Ya mere, ndị inyom na-amụ nwa na-arụ ọrụ dị oke mkpa na nchọpụta mbụ, nlekota, agụmakwụkwọ, mmekorita ọkachamara n'etiti ndị ọzọ, na nkwado mmekọrịta mmadụ na ibe ya iji nweta ebumnuche njikwa glycemic na igbochi nsogbu.
Echiche Ndị Dị Mkpa Banyere Ọrịa Shuga Ụdị nke Mbụ n'oge Afọ Ime
A na-amata ọrịa shuga ụdị nke mbụ site na enweghị insulin zuru oke, nke chọrọ ọgwụgwọ insulin ogologo ndụ. N'oge afọ ime, mgbanwe homonụ na ọkwa nke lactogen placenta mmadụ (hPL), progesterone, cortisol, na hormone uto placenta nwere ike ime ka iguzogide insulin dịkwuo elu, ọkachasị na trimester nke abụọ na nke atọ. N'ihi ya, mkpa insulin nwere ike ịgbanwe: ha na-ebelatakarị na trimester mbụ n'ihi ọgbụgbọ na agbọ agbọ na mmụba nke mmetụta insulin, mana ọ na-abawanye nke ukwuu na trimester ndị sochirinụ. Ọkwa glucose a na-achịkwaghị achịkwa nwere ike ịbawanye ohere nke nsogbu dịka oke hypoglycemia, ketoacidosis nke diabetic (DKA), preeclampsia, ọrịa, polyhydramnios, ịmụ nwa tupu oge eruo, na nsogbu nwa ebu n'afọ dị ka macrosomia, hypoglycemia nwa amụrụ ọhụrụ, na nsogbu iku ume.
Ebumnuche nke Njikwa Nlekọta Ndị Na-alụbeghị Nwa
Isi ihe mgbaru ọsọ nke nlekọta ụmụ nwanyị nwere ọrịa shuga nke ụdị nke mbụ bụ ịnọgide na-enwe ọkwa glucose dị mma n'ọbara, igbochi nsogbu ndị siri ike na ndị na-adịghị ala ala, hụ na nwa ebu n'afọ na-eto nke ọma, na ịkwadebe maka ọmụmụ nwa na oge ọmụmụ nwa. Ọzọkwa, nlekọta bụ iji melite nnabata nke ọgwụgwọ insulin, nri, mmega ahụ kwesịrị ekwesị, na ikike nne nwere ịchọpụta ihe ịrịba ama dị ize ndụ dịka hypoglycemia na ketoacidosis.
Nyocha nke Ndị Na-amụ Nwa
Nnyocha zuru oke nke ụmụ nwanyị dị ime nwere ụdị ọrịa shuga mellitus nke 1 (DM) dị oke mkpa. Ndị inyom na-amụ ime kwesịrị ịchịkọta data gbasara akụkọ ahụike ha (oge DM, usoro insulin, ugboro ole hypoglycemia na-apụta, akụkọ ihe mere eme nke DKA), nsogbu (nephropathy, retinopathy, neuropathy), akụkọ ihe mere eme nke ịmụ nwa (ime ọpụpụ, ịmụ nwa tupu oge eruo, nwa buru ibu), na àgwà ndụ (nri, mmega ahụ, ịgbaso nyocha). Nnyocha ahụ kwesịrị ịgụnye ọbara mgbali elu, ibu arọ, ọnọdụ mmiri mmiri, ihe ịrịba ama nke ọrịa, na nyocha ọmụmụ nwa kwesịrị ekwesị maka afọ ime.
Tinyere nke ahụ, inyocha onwe onye nke glucose dị n'ọbara (SMBG) dị oke mkpa. Ndị inyom na-amụ ime kwesịrị inyocha ma nne ahụ ọ na-eme nnwale ahụ nke ọma, ugboro ole, na usoro nsonaazụ ya (ọnụọgụ ibu ọnụ/mgbe nri gasịrị, mgbanwe, ma ọ bụ hypoglycemia n'abalị). A kwesịkwara inyocha data ụlọ nyocha dịka HbA1c, ọrụ akụrụ, na ule mmamịrị (proteinuria, ketonuria) na mmekorita ya na dọkịta. A na-eme nlekota nwa ebu n'afọ site n'ịtụle ogologo isi akpanwa, mmegharị nwa ebu n'afọ, na ntụnye aka maka ultrasound serial iji chọpụta uto, olu mmiri mmiri amniotic, na ọnọdụ placental.
Nchọpụta/Ịchọpụta Nsogbu Ndị Dị n'Ime Nwa
Nsogbu ndị nne nwere ọrịa shuga nke ụdị nke mbụ na-enwekarị n'ime ụmụ nwanyị nwere: ihe ize ndụ nke enweghị nguzozi glucose n'ọbara, ihe ize ndụ nke preeclampsia, ihe ize ndụ nke ibute ọrịa (karịsịa akụkụ mmamịrị), ihe ize ndụ nke polyhydramnios, na ihe ize ndụ nke mmachi uto nwa ebu n'afọ (macrosomia ma ọ bụ mmachi uto n'ọnọdụ nsogbu akwara). N'ihe gbasara uche, ndị nne nwere ike inwe nchekasị gbasara nchekwa nwa ebu n'afọ, ibu arọ nke ọgwụgwọ insulin, na egwu hypoglycemia. Ndị inyom na-ele ime kwesịrị ịchọpụta ihe ndị na-akpata ya dị ka usoro iri nri na-adịghị mma, usoro insulin na-ezighi ezi, ma ọ bụ enweghị nkwado ezinụlọ.
Nhazi Nlekọta Ndị Na-eme Nwa Ogbo
Atụmatụ nlekọta na-elekwasị anya na nlekota siri ike, agụmakwụkwọ, na mmekorita. Ụfọdụ akụkụ dị mkpa nke atụmatụ gụnyere:
1. Njikwa glycemic ezubere iche
Ndị inyom na-eme ime na-enyere aka hụ na ndị nne ghọtara ihe ndị ọrụ ahụike tụrụ aro maka shuga, mkpa ọ dị iri nri mgbe niile, na oge a ga-enye insulin. Ịkụziri ụmụaka banyere ojiji insulin, usoro ịgba ọgwụ, nchekwa insulin, na ebe a na-agba ọgwụ ahụ n'otu n'otu dịkwa mkpa.
2. Nri na agụmakwụkwọ ụdị ndụ
A ga-emesi ike nri nwere carbohydrate a na-achịkwa, nha nri kwesịrị ekwesị, na usoro nri nkịtị. Ndị inyom na-amụ ime nwere ike iduzi ndị nne n'ịmepụta atụmatụ nri dị mfe, nke dabara adaba na omenala na akụ na ụba. A pụrụ ịgba ume ka e mee mmega ahụ dị mfe ruo nke dị mfe ma ọ bụrụ na enweghị ihe mgbochi ime ime.
3. Mgbochi na nchọpụta nke nsogbu
A ga-akọwa atụmatụ maka inyocha ọbara mgbali elu, ihe ịrịba ama nke preeclampsia (isi ọwụwa siri ike, ọhụụ na-adịghị mma, edema), ihe ịrịba ama nke hypoglycemia (ịma jijiji, ọsụsọ, isi ọwụwa), na ihe ịrịba ama nke DKA (ịgbọ agbọ na ịgbọ agbọ, mgbu afọ, iku ume ngwa ngwa, iku ume ketone). E kwesịkwara ịkụziri nne ahụ mgbe ọ ga-achọ enyemaka ahụike ozugbo.
4. Nleba anya n'otú nwa ebu n'afọ si eto na otú o si adị mma
Ndị inyom na-eme ime na-eme ka nleta ANC na-aga n'ihu ugboro ugboro. A na-eme mmekorita maka nyocha ultrasound nke usoro, nyocha mmiri mmiri amniotic, na nnwale ahụike nwa ebu n'afọ dịka ule na-abụghị nrụgide (NST) dịka egosiri.
5. Nkwadebe maka ịmụ nwa
Ọ dị mkpa ka a hazie ọmụmụ nwa ahụ, na-eburu n'uche ọnọdụ nke nne na nwa ebu n'afọ. Ndị inyom na-eme ime na-arụkọ ọrụ na ndị dọkịta iji chọpụta oge na ụzọ a ga-esi mụọ nwa, ọkachasị ma ọ bụrụ na macrosomia, preeclampsia, ma ọ bụ nsogbu ndị ọzọ dị. Atụmatụ gụnyere nkwadebe maka ụmụ amụrụ ọhụrụ, ebe ọ bụ na ụmụ ọhụrụ nwere ike inwe hypoglycemia mgbe a mụsịrị nwa.
Mmejuputa Nlekọta Ndị Na-alụ Nwaanyị
N'oge usoro a, onye na-ele ime anya na-enyocha ihe ịrịba ama dị mkpa, nsonaazụ SMBG, na mkpesa nne ahụ. A na-enye ndụmọdụ ugboro ugboro iji hụ na nne ahụ na-agbaso ọgwụgwọ insulin na nri. Ọ bụrụ na nne ahụ enwee hypoglycemia, onye na-ele ime anya kwesịrị inye enyemaka mbụ dịka ikike ya si dị, dị ka inye isi iyi glucose ngwa ngwa ma ọ bụrụ na nne ahụ maara ihe, na ịnyefe ya ma ọ bụrụ na ọnọdụ ahụ dị njọ ma ọ bụ ma ọ bụrụ na uche adịghị mma.
N'oge ịmụ nwa, ọ dị mkpa ka a na-enyocha shuga ugboro ugboro n'ihi na usoro ọmụmụ nwa nwere ike imetụta mkpa insulin. Ụfọdụ usoro na-eji mmiri insulin na-agbapụta na glucose n'ụlọ ọgwụ, yabụ ndị inyom na-amụ nwa ga-aghọta ụkpụrụ na ihe ịrịba ama nke hypoglycemia/hyperglycemia n'oge ịmụ nwa. A na-enyocha obi obi nwa ebu n'afọ (FHR) nke ọma iji chọpụta nsogbu nwa ebu n'afọ.
Nnyocha
Nyocha a gụnyere ma a na-emezu ihe mgbaru ọsọ njikwa glycemic, ma nne ahụ ghọtara ma nwee ike ijikwa onwe ya, yana ma enwere ihe ịrịba ama ọ bụla nke nsogbu. Nyocha ahụ gụnyekwara nsonaazụ nlekota nwa ebu n'afọ, mmụba ibu nne, ọbara mgbali elu, na ịgbaso nleta nlekọta tupu ọmụmụ nwa. Ọ bụrụ na achọpụta nsogbu dịka njikwa glycemic adịghị mma ma ọ bụ ihe ịrịba ama nke preeclampsia, a ga-agbanwe atụmatụ nlekọta ahụ ma malite ntugharị.
Nlekọta Mgbe A Mụrụ Nwa na Ịmụ Nwa
Oge ọmụmụ nwa maka ndị nne nwere ụdị shuga nke mbụ chọkwara nlebara anya pụrụ iche. Mgbe amụchara nwa, iguzogide insulin na-ebelata, yabụ mkpa insulin na-ebelata nke ukwuu. Ndị nne kwesịrị ileba anya na shuga dị n'ọbara ha iji gbochie hypoglycemia, ọkachasị n'oge a na-enye nwa ara, nke nwere ike ibelata ọkwa glucose. A ka na-atụ aro inye nwa ara n'ihi uru ya maka ma nne ma nwa, mana ndị nne kwesịrị ịnọgide na-eri kalori zuru oke na usoro nri dị mma.
Ụmụaka ndị nne nwere ụdị shuga nke mbụ mụrụ nọ n'ihe ize ndụ nke hypoglycemia, nke chọrọ ka ndị otu amụrụ ọhụrụ nyochaa shuga dị n'ọbara ha. Ndị inyom na-amụ ime na-arụ ọrụ n'ịkwado mmalite inye nwa ara n'oge, na-akụziri ndị nne ihe ịrịba ama nke hypoglycemia n'oge nwa ọhụrụ (ike ọgwụgwụ, nsogbu inye nwa ara, na ihe ndọda), na ịhụ na a na-enyocha ha mgbe a gbapụrụ ha.
Mmekọrịta na Ntuziaka
Nlekọta ọrịa shuga ụdị nke mbụ n'oge ime agaghị abụ naanị site n'aka ndị inyom na-amụ nwa. Mmekọrịta ya na ndị ọkachamara n'ihe gbasara ịmụ nwa na ndị ọkachamara n'ọrịa ụmụ nwanyị, ndị ọkachamara n'ihe gbasara ime ime/endocrine, ndị ọkachamara n'ihe gbasara nri, na ndị otu ụmụ amụrụ ọhụrụ dị oke mkpa. Ndị inyom na-amụ nwa na-arụ ọrụ dị ka onye na-ejikọ aka, na-ahụ na nlekọta na-aga n'ihu, na-agbaso iwu nne, na nhazi oge maka ndị na-eso ụzọ ma ọ bụrụ na nsogbu abịa.
Mmechi
Nlekọta nlekọta ndị na-alụ di ma ọ bụ nwunye maka ọrịa shuga nke ụdị nke mbụ chọrọ usoro zuru oke nke gụnyere nyocha siri ike, nlekota glycemic, agụmakwụkwọ na-aga n'ihu, nchọpụta nsogbu, na mmekorita ọkachamara. Site na nlekọta ndị na-alụ di ma ọ bụ nwunye nke a haziri ahazi ma na-agbanwe agbanwe, ụmụ nwanyị nwere ọrịa shuga nke ụdị nke mbụ nwere ohere ka ukwuu nke afọ ime dị mma, ịmụ nwa n'enweghị nsogbu, na ịmụ nwa n'ọnọdụ kacha mma. Ọrụ nke ndị na-alụ di ma ọ bụ nwunye dị oke mkpa dịka onye na-enyere nne aka na nlekọta kwa ụbọchị, inye agụmakwụkwọ, na ịhụ na nchekwa nke nne na nwa ebu n'afọ site na nlekota na ntụnye aka kwesịrị ekwesị.
