Ọdịiche dị n'etiti Nkume Igneous Intrusive na nke Extrusive
Nkume Igneous bụ ụdị nkume e ji mee ka magma ma ọ bụ lava jụọ oyi ma mee ka ọ dị jụụ. A na-ekewa nkume ndị a n'ime ụdị abụọ dị mkpa dabere na ebe ha na-ajụ oyi: nkume igneous na-abanye n'ime na nkume igneous na-apụ apụ. Ha abụọ nwere njirimara dị iche iche, usoro nhazi, na ọdịdị. Isiokwu a ga-enyocha ọdịiche dị n'etiti nkume igneous na-abanye n'ime na nkume extrusive iji nye nghọta zuru oke nke ihe onwunwe na njirimara ha.
Nkume Igneous Na-abanye n'ime
Nkọwa na Nhazi
Nkume ndị na-abanye n'ime mmiri, nke a makwaara dị ka nkume plutonic, na-etolite site na oyi nke magma nke dị n'ime mmiri ụwa. Ebe ọ bụ na usoro oyi na-adịghị nwayọ, kristal mineral dị na nkume ndị a nwere oge zuru oke iji too. Magma a na-abanye na mgbawa ma ọ bụ mpaghara adịghị ike n'ime mmiri ụwa wee sie ike n'ebe ahụ.
Ihe atụ nke Nkume Ndị Na-abanye n'ime Mmiri
Ihe atụ nke nkume ndị na-abanye n'ime mmiri gụnyere granite, diorite, na gabbro. Granite bụ otu n'ime nkume ndị a kacha mara amara n'ụdị a. A na-ejikarị quartz, feldspar, na mica mee granite, a makwaara ya maka nnukwu mkpụrụ ya siri ike.
Udidi na Nhazi
N'ihi usoro kristal ji nwayọọ nwayọọ na-apụta, nkume ndị na-abanye n'ime ahụ nwere ọdịdị nke phaneritic, nke pụtara na kristal ndị a buru ibu nke na anya na-ahụ ha. Nkume ndị a na-ejikọkwa ọnụ ma sie ike karịa n'ihi ogologo oge ọ na-ewe iji mepụta njikọ mineral siri ike.
Ọnọdụ Ala
A na-ahụkarị nkume ndị na-abanye n'ime mmiri n'okpuru ụwa n'ime omimi dị ukwuu, na-emesịa na-arịgo n'elu ala site na usoro tectonic na mbuze. Ugwu na ebe ndị a na-arụ ọrụ dị elu na ala bụ ebe a na-ahụkarị nkume ndị na-abanye n'ime mmiri.
Nkume Igneous na-apụta
Nkọwa na Nhazi
Nkume ndị na-esi n'elu ala pụta, ma ọ bụ nkume mgbawa ugwu, na-etolite site na oyi nke lava nke na-eru n'elu ụwa. N'adịghị ka nkume ndị na-abanye n'ime ala, lava na-ajụ oyi ngwa ngwa, yabụ kristal ndị na-etolite na-adịkarị obere ma ọ bụ ọbụna dị ka iko.
Ihe atụ nke Nkume Extrusive
Ihe atụ nke nkume igneous ndị na-apụ apụ gụnyere basalt, andesite, na rhyolite. Basalt bụ nkume mgbawa ugwu kachasị ewu ewu ma na-abụkarị isi awọ ojii ma ọ bụ ọchịchịrị. Andesite na rhyolite na-adịkarị mfe karịa ma nwee ihe mejupụtara kemịkalụ bara ụba na silica.
Udidi na Nhazi
Nkume ndị na-apụta n'èzí na-enwekarị udidi aphanitic, nke pụtara na kristal ndị ahụ dị obere nke na ọ na-esiri ike ịhụ na-enweghị microscope. Ụfọdụ nkume ndị na-apụta n'èzí nwekwara ike inwe udidi iko ma ọ bụ vitreous, dị ka obsidian. Udidi ọzọ a na-ahụkarị bụ vesicular, ebe nkume ahụ nwere oghere ndị sitere na gas ndị a nwụchiri n'oge oyi nke lava.
Ọnọdụ Ala
A na-ahụ nkume ndị na-apụta n'èzí gburugburu ebe ugwu mgbawa na-arụ ọrụ ma ọ bụ nke mbụ, dịka n'ugwu ugwu mgbawa ma ọ bụ ala lava. N'ihi na ha na-etolite n'elu, a na-ahụkarị nkume ndị a n'ime akwa ma ọ bụ mmiri lava siri ike.
Isi ihe dị iche n'etiti nkume Igneous Intrusive na Extrusive
Ebe Nhazi
Isi ihe dị iche n'etiti nkume ndị na-abanye n'ime na nkume ndị na-apụ apụ bụ ebe ha nọ. Nkume ndị na-abanye n'ime na-etolite n'okpuru elu ụwa, ebe nkume ndị na-apụ apụ na-etolite n'elu ụwa ma ọ bụ nso ya.
Usoro Jụụ
Usoro oyi nwayọ nke magma n'ime nkume ndị na-abanye n'ime mmiri na-enye ohere ịmepụta nnukwu kristal, ebe oyi ngwa ngwa nke lava n'ime nkume ndị na-apụta na-emepụta obere kristal ma ọ bụ na-emepụta ihe owuwu dị ka iko.
Udidi
Nkume ndị na-abanye n'ime mmiri nwere udidi nke na-enweghị ihe ọ bụla, nke nwere nnukwu kristal a na-ahụ anya, ebe nkume ndị na-apụ apụ na-enwekarị udidi aphanitic nwere obere kristal ma ọ bụ udidi iko. Ụfọdụ nkume ndị na-apụ apụ nwekwara ike inwe udidi vesicular n'ihi gas a na-ejide.
Ọdịnaya na Agba nke mineral
Njupụta nke mineral na agba ya nwekwara ike ịdị iche n'etiti nkume ndị na-abanye n'ime na nkume ndị na-apụ apụ, ọ bụ ezie na ha nwere otu ihe mejupụtara kemịkalụ. Dịka ọmụmaatụ, granite, nkume na-abanye n'ime, na rhyolite, nkume na-apụ apụ, ha abụọ nwere nnukwu ọdịnaya silica, mana granite na-adịkarị nkọ ebe rhyolite na-adị mma karịa.
Jiri
A na-eji ọtụtụ nkume ndị na-abanye n'ime ụlọ ọrụ owuwu ihe owuwu n'ihi ike na ogologo oge ha. Dịka ọmụmaatụ, a na-ejikarị granite emepụta ihe oyiyi, ụlọ, na okporo ụzọ. A na-eji nkume ndị na-apụ apụ dị ka basalt eme ihe dị ka ihe a na-agbakọta n'iwu ụzọ na dị ka ihe eji arụ ụlọ n'ụdị brik ma ọ bụ slabs.
Mmetụta Na Gburugburu Ebe Obibi
A na-ejikọkarị nkume ndị na-apụta n'èzí na ọrụ mgbawa ugwu nke nwere ike inwe mmetụta dị ukwuu na gburugburu ebe obibi, dị ka mgbawa ugwu mgbawa nke na-ewepụta lava, gas, na ntụ ugwu mgbawa. N'ụzọ dị iche, a naghị ahụ ihe omume nke na-emepụta nkume ndị na-abanye n'ime mmiri anya n'elu ma na-enwe mmetụta ogologo oge site na usoro ala dị ka mbuze na elu.
Mmechi
N'ịghọta nkume ndị na-adịghị mma, ọ dị mkpa ịmata ọdịiche dị n'etiti nkume ndị na-abanye n'ime na nkume ndị na-apụ apụ. Nkume ndị na-abanye n'ime na-esi na oyi nke magma dị n'okpuru elu ụwa apụta ma nwee kristal buru ibu nwere udidi siri ike, ebe nkume ndị na-apụ apụ na-esi na oyi nke lava dị n'elu ụwa apụta ma nwee obere kristal ma ọ bụ udidi iko. Ụdị nkume abụọ a na-arụ ọrụ dị mkpa na okirikiri nkume ma na-enye nghọta bara uru banyere usoro ala na-eme n'ime na n'elu ụwa. Site na ọmụmụ ihe zuru oke nke ha abụọ, anyị nwere ike ịghọta nke ọma usoro nke Ụwa na usoro ndị na-akpụ elu ya.
