Otu esi achọpụta ebe mmetọ mmiri dị n'ime ala si abịa
Mmiri dị n'ime ala bụ otu n'ime isi iyi mmiri kacha mkpa maka ndụ kwa ụbọchị, ọkachasị maka obodo ndị na-adabere na olulu mmiri maka ịṅụ ihe ọṅụṅụ, isi nri, ịsa ahụ, na ịgba mmiri. Agbanyeghị, ịdị mma nke ala mmiri anaghị adị mma mgbe niile. Mmetọ mmiri dị n'ime ala nwere ike ime n'enweghị nchekwube, ọ na-esiri ike ịchọpụta, a na-amatakwa ya naanị mgbe mmetụta ahụike ma ọ bụ mmebi gburugburu ebe obibi gasịrị. Ya mere, ikike ịchọpụta ebe mmetọ mmiri si apụta bụ isi ihe dị mkpa maka njikwa ezubere iche, ọ bụghị naanị "ịgwọ ihe mgbaàmà ndị ahụ."
Lee ntuziaka zuru oke maka otu esi achọpụta ebe mmetọ mmiri si apụta—site n'ịmata ihe ịrịba ama ndị a, ịchịkọta ozi ubi, ime nnwale, ruo n'ịchọpụta ebe mmetọ ahụ si apụta n'usoro.
1. Ịghọta Ihe Mmetọ Mmiri Dị n'ime Ala Bụ na Ihe Mere Isi Iyi Ya Ji Dị Mkpa
Mmetọ mmiri dị n'ime ala na-eme mgbe ihe ndị na-emerụ ahụ banyere n'ime ala wee ruo n'ime ọdọ mmiri (akwa mmiri na-ebu). Isi mmalite nke mmetọ nwere ike ịgụnye ihe omume ezinụlọ, ọrụ ugbo, ụlọ ọrụ mmepụta ihe, na ọnọdụ ala eke. Ịchọpụta ebe o si bịa dị mkpa n'ihi na:
1. Ngwọta ya dabere na ihe kpatara ya: Mmiri na-esi isi nwere ike ịbụ nje bacteria, ihe mkpofu ụlọ, ma ọ bụ kemịkalụ ụfọdụ - usoro ọgwụgwọ dị iche iche.
2. Gbochie mmetọ na-eme ugboro ugboro: Ọ bụrụ na ewepụghị isi iyi ya, mmetọ ga-anọgide na-abịa ọbụlagodi na e mechara nzacha mmiri ahụ.
3. Kwado usoro iwu ma ọ bụ amụma: Ọ bụrụ na e nwere ihe ngosi nke mmetọ ụlọ ọrụ mmepụta ihe, a chọrọ ihe akaebe sayensị.
4. Na-echebe ahụike: Ihe ndị na-emerụ ahụ dịka nitrates, E. coli, ma ọ bụ ígwè dị arọ na-etinye ahụ n'ihe ize ndụ dị ukwuu.
2. Mata ihe mgbaàmà na ihe ịrịba ama mbụ nke mmetọ
Nzọụkwụ mbụ bụ ịhụ mgbanwe n'olulu mmiri ma ọ bụ mmiri mmiri. Ụfọdụ ihe ịrịba ama ndị a na-ahụkarị bụ:
- Isi na-esi ísì ọjọọ (dị ka nsị mmiri, sọlfọ, kemịkalụ)
- Mgbanwe agba (odo, aja aja, ojii)
- Ụtọ dị iche (ilu, nnu, ọla)
- Mbelata ma ọ bụ mkpụcha n'elu ite, ọkpọkọ, ma ọ bụ bathtubs
- itching, mgbakasị ahụ ma ọ bụ nsogbu nri mgbe e risịrị ya
– Mgbanwe oge: dịka ọmụmaatụ, mmiri na-aka njọ n'oge mmiri ozuzo (na-egosi na mmiri na-asọpụta n'elu olulu mmiri)
Ihe mgbaàmà ndị a ezughi oke iji kwado ebe o si bịa, mana ha na-enyere aka belata echiche mbụ ahụ.
3. Ịmepụta Ihe Omume Gbasara Isi Mmiri
Iji chọpụta ebe mmetọ si apụta, ịkwesịrị ịdepụta ọnọdụ gburugburu ebe obibi gbara olulu mmiri ma ọ bụ ebe mmiri na-abata. Depụta ihe omume dị n'ime radius kpọmkwem, dị ka mita 50-500, dabere na njupụta nke mpaghara ahụ na ụzọ mmiri si aga.
Lezienụ anya na ihe ndị a nwere ike ịkpata mmetọ:
– Tankị septic/ụlọ mposi nke dị oke nso na olulu mmiri ahụ
- Ọwa mmiri mkpofu ụlọ
– Ebe a na-azụ anụmanụ na nchịkọta nsị
– Ala ọrụ ugbo nwere fatịlaịza na ọgwụ nje
– Ọgbakọ ọrụ, ọdụ mmanụ ụgbọala, ebe a na-echekwa mmanụ ụgbọala (ihe ize ndụ nke hydrocarbon)
– Ụlọ ọrụ nta/nnukwu (ihe mkpofu kemịkalụ, ọla dị arọ)
– Ebe mkpofu ihe na-ezighi ezi ma ọ bụ TPA
– Ala e ji ihe ndị dị n’ime ala ma ọ bụ ala jupụtara n’ihe ndị dị n’ime ala (nwere ike ịkpalite arsenic, iron, manganese)
Tinyere ebe ala dị, marakwa ebe elu na mkpọda ala dị. Ọtụtụ ihe ndị na-emerụ emerụ na-esi n'ala dị elu gaa n'ala ala na-asọpụta.
4. Lelee ọnọdụ ọrụ nke olulu mmiri ahụ
Ọtụtụ mgbe, mmetọ anaghị esi n'ihe ndị dị n'èzí buru ibu, kama ọ na-esi n'ihe owuwu olulu mmiri adịghị mma apụta. Nnyocha gụnyere:
– Omimi nke olulu mmiri: olulu mmiri ndị dị obere na-enwe ike ibute mmetọ karịa olulu mmiri ndị dị n'elu.
– Egbugbere ọnụ na mkpuchi: ha emechiela nke ọma ma ọ bụ mepere emepe?
– Mgbaaka/mkpọchi simenti: è nwere mgbawa ọ bụla ga-ekwe ka mmiri dị n'elu bata?
– Anya dị anya site na tankị septic: ọ kacha mma ịgbaso ụkpụrụ mpaghara, a na-atụkarị aro ka ọ dịkarịa ala mita 10-15 ma ọ bụ karịa dabere na ọnọdụ ala.
– Mmiri mmiri gbara olulu mmiri gburugburu: mmiri guzo ọtọ na mmiri ozuzo na-asọga n'olulu mmiri na-eme ka ohere nke mmetọ dịkwuo elu.
Ọ bụrụ na mmiri olulu mmiri emebie mgbe mmiri zoro nke ukwuu, o nwere ike na mmetọ abatala n'elu ala n'ihi nsogbu owuwu ma ọ bụ ịdị ọcha dị nso.
5. Mee Nnwale Ogo Mmiri Ezubere Iche
Nnwale ụlọ nyocha dị mkpa iji chọpụta ụdị ihe na-emetọ ihe, nke na-eduga na isi iyi ya. A ga-eme nnwale ahụ na paramita ndị a:
a. Ule Bayọlọjik
– E. coli na mkpokọta coliform
– Ihe ngosi siri ike nke mmetọ nsị sitere na tankị septic, ụlọ mposi, ihe mkpofu ụlọ, ma ọ bụ nsị anụ ụlọ.
b. Nnwale Kemịkalụ Isi
- pH, TDS, ike
– Na-enyere aka ịhụ ọdịdị mmiri na mgbanwe ndị sitere na ọrụ mmadụ ma ọ bụ nke ala.
– Nitrate/Nitrite na Ammonia
– A na-ejikọkarị oke nitrate na fatịlaịza ọrụ ugbo ma ọ bụ nsị nke tankị septic.
c. Ọla dị arọ
– Iron (Fe), Manganese (Mn) nwere ike isite n'ọnọdụ ebumpụta ụwa pụta, mana ihe omume na-emetụtakwa ha.
– Lead (Pb), Cadmium (Cd), Mercury (Hg), Arsenic (As)
– Karịa ebe a na-emepụta ihe, igwu ala, batrị, agba, ma ọ bụ ụfọdụ nkume.
d. Ngwakọta Organic na Hydrocarbons
– BTEX (benzene, toluene, ethylbenzene, xylene) ma ọ bụ TPH
– Ọtụtụ mgbe, ọ na-emetụta nsị mmanụ ụgbọala, ebe a na-ere mmanụ ụgbọala, ebe a na-arụ ọrụ, tankị dị n'okpuru ala.
Site na nsonaazụ ule ahụ, ị nwere ike ijikọ "mkpịsị aka" nke ihe na-emetọ ihe na ebe o nwere ike isi malite.
6. Tụlee ọtụtụ isi ihe atụ na oge nchịkọta
Otu n'ime ụzọ kachasị dị irè isi chọpụta ebe isi iyi ya bụ ịme nnwale n'ọtụtụ ebe:
1. A na-enyo enyo olulu mmiri (isi)
2. Olulu mmiri agbataobi dị n'akụkụ mmiri nke mmiri dị n'okpuru ala
3. Olulu mmiri dị nso n'ala ala
4. Ọ bụrụ na o kwere mee, nwalee mmiri dị n'elu ala (olulu mmiri, obere osimiri) dị nso.
E wezụga ebe ị nọ, see foto n'oge dị iche iche:
– Oge mmiri ozuzo vs oge ọkọchị
– Mgbe mmiri ozuzo siri ike gasịrị
– Ụtụtụ na ehihie (ọ bụrụ na ihe na-agbanwe agbanwe)
Ọ bụrụ na naanị otu olulu mmiri ruru unyi, o yikarịrị ka isi iyi ya ga-abụ nke obodo (tankị septic dị nso, ebe a na-ewu olulu mmiri). Ọ bụrụ na ọtụtụ olulu mmiri dị n'otu ebe ahụ ruru unyi, isi iyi ya nwere ike gbasaa karịa (ebe a na-ekpofu ihe, ụlọ ọrụ mmepụta ihe, ọrụ ugbo siri ike).
7. Nyocha nke Ụzọ Mmiri Si Eru n'Ala (Simple Hydrogeology)
Mmiri dị n'ala na-asọ site na mgbanwe nrụgide na ọdịdị ala. Maka ụzọ dị mfe:
– Chọpụta ebe dị elu na nke dị ala gburugburu olulu mmiri ahụ.
– Lee ebe mmiri/olulu mmiri si aga (ọtụtụ mgbe n'otu ụzọ ahụ mmiri dị omimi na-asọpụta).
– Ọ bụrụ na ọ dị, lelee maapụ hydrogeological ma ọ bụ gakwuru ngalaba/ọkachamara.
N'ọnọdụ ndị siri ike, ndị ọkachamara nwere ike ịme ihe nlereanya nke mmiri dị n'ime ala ma mee ihe nlele nke ihe ruru unyi iji chọpụta "ebe" ihe ruru unyi si abịa.
8. Chọpụta Akụkọ Ihe Mere Eme nke Mgbanwe Gburugburu Ebe Obibi na Ihe Omume
Ebe mmetọ na-emetụta ihe omume ụfọdụ, dịka ọmụmaatụ:
– Mmepe ụlọ ọhụrụ (agbakwunyere tankị septik)
– Mmepe nke ala ọrụ ugbo siri ike
- Mgbapụta tankị mmanụ ọkụ
– Mgbanwe na usoro mkpofu ihe mkpofu ụlọ ọrụ mmepụta ihe
- Mgbanwe nke drainage ma ọ bụ drainage
Ajụjụ ọnụ ndị bi na ya na ndekọ oge ihe mere eme na-enyere aka ijikọ oge nsogbu malitere na mgbanwe na ihe omume dị nso.
9. Isi mmalite na ikpebi ihe omume
Ozugbo anakọtara data ahụ, chịkọta isi mmalite ndị a dabere na usoro ndị a:
– E. coli dị elu + olulu mmiri dị omimi + nso tankị septic/ụlọ mposi → isi iyi ebe obibi/nsị
– Oke nitrate + mpaghara ọrụ ugbo → fatịlaịza/mmiri mmiri ma ọ bụ tankị septic
– Achọpụtara TPH/BTEX + nso ụlọ ọrụ/ọdụ mmanụ/tankị → mmiri hydrocarbon na-agbapụta
– Ọkwa dị elu nke ụfọdụ ọla dị arọ + nso ụlọ ọrụ/ngwuputa → ihe mkpofu ụlọ ọrụ mmepụta ihe/ngwuputa
– Fe/Mn dị elu mana ọ dịghị ize ndụ maka nje bacteria → o nwere ike ịbụ na ọ dị n'okike (ọ chọrọ nzacha, ọ bụghị naanị ọgwụ nje)
Ihe ndị a nwere ike ịgụnye ịrụzi olulu mmiri, ịkwaga olulu mmiri, ọgwụgwọ mmiri (nzacha, ikuku, carbon a na-arụ ọrụ, RO), ịrụzi tankị septic, njikwa ihe mkpofu, na ịkọ akụkọ nye ụlọ ọrụ ndị dị mkpa.
Penutup
Ịchọpụta ebe mmetọ mmiri si apụta chọrọ njikọta nke ihe ndị a na-ahụ n'ọhịa, ịdepụta ihe ndị gbara ya gburugburu, inyocha owuwu olulu mmiri, na nnwale ụlọ nyocha ziri ezi. Ka usoro ndị a si dị mfe karị—karịsịa site n'ịtụnyere ọtụtụ ihe atụ na ịghọta ebe mmiri si apụta—otú ahụ ka ohere ịchọta ezigbo isi iyi mmetọ ahụ si apụta ga-adị ukwuu. N'ụzọ dị otu a, ihe ngwọta a na-anabata agaghị eme ka mmiri ahụ yie "ihe doro anya" kamakwa ọ ga-adịkwa mma ma na-adịgide adịgide n'oge dị anya.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike inyere gị aka ịmepụta ụdị teknụzụ ka mma nke akụkọ a (yana ụkpụrụ anya nke tankị septic, ụkpụrụ ịdị mma, na usoro nyocha) ma ọ bụ ụdị dị mfe maka agụmakwụkwọ ọha.
