Ihe dị iche n'etiti ụrọ na ala ájá
Ala bụ otu n'ime ihe ndị kacha mkpa ná ndụ, ebe ọ bụ na ọ na-eje ozi dị ka ihe ọkụkụ na-eto eto, ebe obibi maka ihe ndị dị ndụ, ma na-akwado ọrụ dị iche iche nke mmadụ dịka ọrụ ugbo na owuwu ụlọ. N'ime ụdị ala dị iche iche, abụọ n'ime ihe ndị a na-ekwukarị bụ ala ụrọ na ájá. Ha abụọ nwere njirimara dị iche iche, gụnyere udidi, ikike idobe mmiri, ọdịnaya nri, na ojiji. Ịghọta ọdịiche dị n'etiti ụrọ na ala ájá ga-enyere anyị aka ikpebi ụzọ kwesịrị ekwesị isi kụọ ihe, họrọ osisi kwesịrị ekwesị, ma zere nsogbu dị ka ụkọ mmiri ma ọ bụ oke mmiri.
1. Nkọwa na Nhazi Isi
Ụrọ bụ ala nwere obere obere ihe. Mkpụrụ ụrọ nwere dayameta nke na-erughị 0,002 mm. N'ihi obere nha ha, mkpụrụ ndị a na-arapara n'ahụ ibe ha ngwa ngwa ma na-etolite nnukwu ihe owuwu. Ala ụrọ na-abụkarị ọgaranya na ụfọdụ mineral, elu ya na-enwekwa ike ijikọ mmiri na ihe ndị na-edozi ahụ nke ọma.
Ka ọ dị ugbu a, ájá nwere obere ihe ndị buru ibu, ihe dị ka 0,05–2 mm. Mkpụrụ ájá na-adịkarị n'ebe dị anya, na-eme ka ájá ghara ịdị nro ma dị obere. Ihe mejupụtara ya na-eme ka ájá dị mfe maka mmiri na ikuku ịgafe, mana ọ na-esiri ike idobe mmiri na ihe ndị na-edozi ahụ.
2. Udidi na Mmetụ aka
Ihe dị iche kachasị mfe ịmata bụ n'ụdị ya.
– Ụrọ na-adị nro, na-arapara mgbe mmiri dị, ọ dịkwa mfe ịkpụzi. Ọ bụrụ na ị were ụrọ dị mmiri ma gwakọta ya, ọ ga-agbakọta ọnụ ma jide ọdịdị ya.
– Ala ájá na-adị ka ihe siri ike ma "dị nro." Mgbe a mịkọrọ ya, ọ naghị agbakọta nke ọma ma na-agbawa ngwa ngwa. Ọbụna mgbe mmiri dị, ala ájá ka na-adị mfe ịkpụ ma sie ike ịkpụzi.
Ọdịdị a abụghị naanị ihe dị iche na mmetụta uche, kamakwa ọ na-ekpebi ọtụtụ ihe ndị ọzọ dị na anụ ahụ nke ala ahụ.
3. Ike Nchekwa Mmiri (Ike Nchekwa Mmiri)
Otu n'ime ihe dị iche dị mkpa n'etiti ụrọ na ájá bụ ikike idobe mmiri.
– Ụrọ nwere obere oghere (micropores), nke na-eme ka mmiri sie ike ịpụ. N'ihi ya, ụrọ nwere ike idobe mmiri ruo ogologo oge. Nke a nwere ike ịba uru n'oge ọkọchị, ebe ọ na-eme ka ala dị mmiri mmiri. Agbanyeghị, nsogbu ya bụ na ụrọ na-agba mmiri ma ọ bụrụ na mmiri anaghị agbapụta nke ọma.
– Ala ájá nwere nnukwu oghere (macropores), nke na-eme ka mmiri na-amịkọrọ ngwa ngwa ma na-asọpụta. Ala ájá anaghị enweta mmiri nke ọma mana ọ na-akpọnwụ ngwa ngwa. N'ebe ọkụ, osisi ndị dị n'ala ájá na-achọkarị ịgbara mmiri ugboro ugboro n'ihi na mmiri anaghị ejide mmiri ruo ogologo oge.
4. Mmiri na ikuku (Mgbasa ikuku)
Mmiri mmiri bụ ikike nke ala iji wụpụ mmiri, ebe ikuku bụ ikike nke ala iji chekwaa ma wụpụ ikuku maka mgbọrọgwụ na obere nje.
– Ala ájá na-aka mma n'ịwapụ mmiri na ikuku. Oghere buru ibu dị n'etiti ihe ndị ahụ na-eme ka mgbọrọgwụ na-eku ume nke ọma ma na-egbochi mmiri ịbata.
– Ala ụrọ anaghị enwe ikuku dị mma n'ihi ihe ndị e ji kpuchie ha nke ọma. Mgbe mmiri ruru, ụrọ nwere ike ịchakọta nke ọma ma rapara, nke na-eme ka mgbọrọgwụ ghara ịbanye ma gbochie ikuku oxygen. Agbanyeghị, site na mgbanwe kwesịrị ekwesị (dịka ọmụmaatụ, itinye ihe ndị dị ndụ), enwere ike imeziwanye nhazi ala ụrọ.
5. Ọmụmụ na ikike ijigide ihe oriri
Ọ bụghị naanị na ihe ndị na-edozi ahụ na-ekpebi otú ala si enwe ike ịmụ nwa, kamakwa otú ala si echekwa ha ka ha ghara ịla n'iyi ngwa ngwa.
– Ala ụrọ na-eme ka ọ baa ụba n'ihi na obere ihe ndị dị na ya nwere ikike ijikọ ihe oriri dị elu (ikike mgbanwe cation). Ihe ndị dị ka potassium, calcium, na magnesium na-adị mfe idobe, nke na-eme ka osisi nwee ike ịnweta ha ruo ogologo oge.
– A na-ewerekarị ala ájá dị ka ala na-adịghị eme nri nke ọma n'okike. Ebe ọ bụ na mmiri na-asọpụta ngwa ngwa, a na-enweta mmiri mmiri ngwa ngwa maka ihe ndị na-edozi ahụ. Ọ bụ ya mere ala ájá ji achọkarị fatịlaịza ugboro ugboro na ọnụego a na-achịkwa nke ọma, yana mgbakwunye nke compost ma ọ bụ nsị iji chekwaa ihe ndị na-edozi ahụ.
6. Mfe Nhazi na Ihe Ize Ndụ nke Mmekọ
Site n'echiche nke ọrụ ugbo ma ọ bụ ọrụ ubi, ịkọ ala bụ ihe dị mkpa.
– Ala ájá dị mfe iji kpụọ ma ọ bụ rụọ ọrụ n'ihi na ọ naghị arapara arapara ma ọ naghị agbakọta ngwa ngwa. Agbanyeghị, ifufe na-emebikwa ala ájá ngwa ngwa n'ihi na mkpụrụ ya dị mfe ma dịkwa nro.
– Ala ụrọ na-esi ike ịrụ ọrụ na ya, ọkachasị mgbe ọ dị oke mmiri (na-arapara arapara) ma ọ bụ kpọrọ nkụ (na-esi ike ma na-agbawa agbawa). Ala ụrọ na-adị mfe ịkpakọ ma ọ bụrụ na a zọọ ya ụkwụ ugboro ugboro ma ọ bụ jiri ya mee ihe dị arọ, nke nwere ike igbochi uto mgbọrọgwụ.
7. Ọdịmma maka Osisi
Ọdịiche ndị a dị na njirimara na-emetụta ụdị osisi ndị kwesịrị ekwesị.
– Osisi ndị na-enwe mmasị na mmiri ma nwee ike ịdị ndụ n'ala dị arọ na-adịkarị mma maka ala ụrọ, dịka ọmụmaatụ osikapa (nwere usoro osikapa paddy), ụdị akwụkwọ nri ụfọdụ, na osisi ndị chọrọ mmiri siri ike.
– Osisi ndị chọrọ ezigbo mmiri ozuzo ma ghara ịnagide mgbọrọgwụ mmiri gbawara agbawa dabara adaba maka ala ájá, dịka ọmụmaatụ watermelon, melon, ahụekere, na ọtụtụ osisi ubi ndị na-anaghị anabata mmiri gabiga ókè.
Agbanyeghị, n'ọrụ, ọtụtụ ala nwere ngwakọta (dịka ọmụmaatụ loam) nke bụ ngwakọta zuru oke nke ájá, ájá, na ụrọ.
8. Ojiji na Ọrụ Owuwu na Ihe Ndị Na-abụghị Ọrụ Ugbo
E wezụga ọrụ ugbo, ụrọ na ájá dịkwa iche n'otú e si eji ha arụ ụlọ.
– A na-ejikarị ụrọ eme ihe dị ka ihe e ji arụ brik, taịlị ụlọ, seramiiki, na ihe ndị chọrọ ihe onwunwe plastik mgbe e kpụrụ ha.
– Ala ájá bụ ihe dị mkpa na ngwakọta simenti na ihe owuwu ụlọ, a na-ejikwa ya eme ihe maka ihe ndị e ji ekpuchi ájá n'ihi na ọ dị mfe ịkpakọba n'ụzọ teknụzụ ma nwee ezigbo mmiri mmiri.
9. Otu esi eme ka ala ụrọ na ájá ka mma
A pụrụ imeziwanye ha abụọ n'ụzọ dị iche iche.
A. Imeziwanye ala ụrọ
– Tinye ihe ndị dị ndụ dịka compost, nri ndị toro eto, ma ọ bụ humus iji mee ka nhazi ahụ ka mma.
– Mee akwa na ọwa mmiri ka mmiri ghara ịpụ apụ.
– Zere ịrụ ọrụ n'ala mgbe mmiri dị oke n'ime ya n'ihi na nke a nwere ike imebi ihe owuwu ahụ ma mee ka ọ dị obere.
B. Ime ka ájá dị mma
– Tinye compost, nsị, ma ọ bụ biochar iji mee ka ikike nchekwa mmiri na ihe oriri dịkwuo elu.
– Jiri mulch mee ka mmiri ghara ịpụ apụ.
– Jiri nwayọ nwayọ mee fatịlaịza ka ihe ndị na-edozi ahụ ghara ịcha ngwa ngwa.
Mmechi
Ala ụrọ na ájá nwere ọdịiche dị iche iche: ala ụrọ mara mma na-ejigide mmiri na ihe oriri nke ọma, mana ọ naghị enwe mmiri mmiri nke ọma ma na-agbakọta nke ọma. Ala ájá mara mma nwere mmiri mmiri na ikuku dị mma, mana ọ na-akpọnwụ ngwa ngwa ma na-efunahụ ihe oriri ngwa ngwa. Nhọrọ osisi, usoro ịkọ ihe, na atụmatụ imeziwanye ala kwesịrị ka ahazi ya ka ọ dabara na njirimara nke ọ bụla. Ịghọta ọdịiche ndị a nwere ike inyere anyị aka ijikwa ala anyị nke ọma, mee ka ihe ọkụkụ na-amịpụta nke ọma, ma jiri ala ahụ mee ihe nke ọma.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike inyere gị aka itinye tebụl ntụnyere, nnwale dị mfe n'ụlọ iji chọpụta ụdị ala gị, ma ọ bụ ndụmọdụ maka osisi kacha mma maka ụdị ala ọ bụla dịka ihu igwe mpaghara gị si dị.
