Sayensị Fizik na Sayensị Ihe Owuwu
Pendahuluan
Fizik bụ ngalaba sayensị nke na-amụ ihe gbasara ihe onwunwe na ihe ndị dị na eluigwe na ala. N'ihe gbasara sayensị ihe owuwu, fizik na-arụ ọrụ dị oke mkpa. Ịghọta ụkpụrụ nke fizik na-enyere ndị injinia na ndị na-ese ụkpụrụ ụlọ aka imepụta ma wuo ihe owuwu dị nchebe, dị irè, na nke na-adịgide adịgide. Isiokwu a ga-atụle otu esi etinye ụkpụrụ nke fizik n'ọrụ na sayensị ihe owuwu, site na mekaniki na thermodynamics ruo na ihe onwunwe.
Usoro ihe eji arụ ọrụ
Iwu na Ojiji Newton n'Ọrụ Ụlọ
Otu n'ime ụkpụrụ ndị dị mkpa gbasara fiziki na sayensị ihe owuwu bụ iwu Newton. Iwu mbụ nke Newton na-ekwu maka inertia, nke pụtara na ihe ga-anọgide na-ezu ike ma ọ bụ na-agagharị otu otu n'ahịrị kwụ ọtọ ma ọ bụrụ na ike mpụga emee ya. N'iwu ụlọ, nke a pụtara na a ga-emerịrị ihe owuwu iji nagide ibu mpụga dịka ifufe, ala ọma jijiji, ma ọ bụ ibu ndị ọzọ na-agbanwe agbanwe.
Iwu nke abụọ nke Newton kwuru na ọsọ nke ihe dị ka ike e tinyere n'ime ya hà nhata ma dịkwa nhata n'ụzọ megidere oke ya (F = ma). N'ihe gbasara ụlọ, ndị injinia ihe owuwu na-eji iwu a emepụta ihe owuwu dịka ogwe osisi, ogidi, na ntọala iji guzogide ike ndị na-arụ ọrụ na ha. Dịka ọmụmaatụ, mgbe a na-emepụta àkwà mmiri, ọ dị mkpa ịtụle ike dị iche iche dịka ibu ụgbọala, ifufe, na ala ọma jijiji, ma hụ na ihe owuwu ahụ nwere ike iguzogide ike ndị a na-ada ada.
Iwu Nchekwa Ike
Iwu nchekwa ike na-ekwu na ike agaghị emepụta ma ọ bụ bibie; enwere ike ịgbanwe ya naanị site n'otu ụdị gaa na nke ọzọ. Na sayensị ihe owuwu, a na-etinye ụkpụrụ a n'ọrụ n'ọtụtụ ụzọ, dịka inyocha arụmọrụ okpomọkụ nke ụlọ na sistemụ ikpo ọkụ na oyi. Dịka ọmụmaatụ, na nhazi nke ụlọ ndị na-eji ike eme ihe (ụlọ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ), ndị injinia na-eji ụkpụrụ nchekwa ike eme ihe iji mee ka ojiji ike dịkwuo mma, dịka ọmụmaatụ site na iji ezigbo mkpuchi okpomọkụ iji belata mfu okpomọkụ ma ọ bụ iji panel anyanwụ gbanwee ike anyanwụ ka ọ bụrụ ọkụ eletrik.
Thermodynamics na ihe owuwu ụlọ
Nduzi, Nduzi, na Radiation
Thermodynamics bụ ngalaba nke fiziki nke na-amụ mmekọrịta dị n'etiti okpomọkụ, ike, na ọrụ. N'ihe gbasara ụlọ, thermodynamics dị oke mkpa na nhazi nke sistemụ HVAC (kpo oku, ikuku, na oyi) na nhọrọ nke ihe owuwu.
Ụzọ atọ bụ isi nke nnyefe okpomọkụ bụ conduction, convection, na radieshon. Conduction bụ mbufe okpomọkụ site na ihe, ọ dịkwa oke mkpa mgbe a na-atụle mkpuchi ụlọ. Dịka ọmụmaatụ, a na-eji ihe mkpuchi dị ka ajị anụ iko ma ọ bụ polystyrene iji belata mbufe okpomọkụ site na mgbidi na elu ụlọ.
Ntugharị bụ mbufe okpomọkụ site na mmegharị nke mmiri mmiri, nke na-abụkarị ikuku. N'ọnọdụ a, ikuku ikuku kwesịrị ekwesị nwere ike inye aka chịkwaa okpomọkụ dị n'ime ụlọ site n'ikwe ka ikuku na-aga nke ọma. Ọ dịkwa mkpa ka ikuku na-aga nke ọma iji gbochie nsogbu dịka mmiri mmiri na ebu, nke nwere ike imebi ihe owuwu ụlọ.
Radiation bụ mbufe ike okpomọkụ n'ụdị ebili mmiri elektrọnik. Dịka ọmụmaatụ, windo nwere iko dị gịrịgịrị nwere ike iji belata okpomọkụ sitere na anwụ ma ka na-ekwe ka ìhè eke bata. A maara teknụzụ a dị ka iko Low-E (Low Emissivity).
Iwu nke Abụọ nke Thermodynamics
Iwu nke abụọ nke thermodynamics na-ekwu na mbufe okpomọkụ na-eme site na mpaghara okpomọkụ dị elu ruo na mpaghara okpomọkụ dị ala, ọ bụghịkwa ụzọ ọzọ. N'ihe gbasara ụlọ, a na-eji iwu a, dịka ọmụmaatụ, emepụta usoro mkpuchi dị irè. Site n'ịghọta otu esi enyefe okpomọkụ, ndị injinia nwere ike imepụta ihe owuwu ndị na-ebelata mfu okpomọkụ n'oge oyi ma gbochie oke okpomọkụ n'oge ọkọchị.
Njirimara Ihe
Nrụgide na Nrụgide
Mgbe ihe dị n'okpuru ike, ọ na-agbanwe ọdịdị ya, ma ọ bụ na-agbanwe agbanwe. Nrụgide na nrụgide bụ isi echiche n'ịghọta otu ihe si akpa àgwà n'okpuru ibu. Nrụgide bụ ike nke mpaghara otu ọ bụla na-arụ ọrụ na ihe, ebe nrụgide bụ mgbanwe nke ihe na-enweta n'ihi nrụgide ahụ.
Ihe ọ bụla nwere oke nrụgide kpọmkwem, nke, ọ bụrụ na agafee ya, ga-akpata mmebi na-adịgide adịgide ma ọ bụ ọbụna mgbawa. N'ihe owuwu, ọ dị mkpa ịhọrọ ihe ndị nwere ike iguzogide nrụgide a tụrụ anya ya na-enweghị ọdịda. Dịka ọmụmaatụ, a na-ejikarị ígwè arụ ọrụ n'iwu ụlọ n'ihi ike nrụgide ya dị elu, ebe simenti na-aka mma n'iguzogide nrụgide nrụgide.
Modulu nke Elasticity
Modulu nke mgbanwe, nke a makwaara dị ka modulus Young, bụ ihe e ji atụ ihe siri ike. Ọ na-egosi etu ihe ga-esi gbanwee agbanwe mgbe a rụsiri ya ike. Ihe nwere modulus dị elu nke mgbanwe, dị ka ígwè, agaghị enwe mgbanwe dị ala karịa ihe nwere modulus dị ala nke mgbanwe, dị ka osisi, n'otu ọkwa nrụgide ahụ. Ịghọta modulus nke mgbanwe dị mkpa na nhazi ihe owuwu iji hụ na ihe ejiri mee ihe ga-arụ ọrụ dịka e zubere ya.
Ike na Nkwụsi Ike Ihe
Echiche ọzọ dị mkpa gbasara physics na sayensị ihe bụ ike na ogologo oge nke ihe. Ike ihe nwere ike ịmịkọrọ tupu ọ daa bụ ihe dị mkpa maka ogologo oge ya. A na-ewere ihe owuwu nke nwere ike ịmịkọrọ nnukwu ike tupu ọ gbawaa ka ihe siri ike ma dịkwa nchebe. Dịka ọmụmaatụ, ígwè nwere ikike ịmịkọrọ ike dị elu, nke na-eme ka ọ dabara nke ọma maka ihe owuwu ndị ga-eguzogide ibu dị ike, dị ka àkwà mmiri ma ọ bụ ụlọ ndị dị ogologo.
Mmiri mmiri dị na owuwu
Mmiri Ọgba aghara
Mmiri na-agbanwe agbanwe bụ ngalaba nke fiziki nke na-amụ mmegharị nke mmiri (mmiri na gas) na ike ndị na-arụ ọrụ na ha. N'ihe gbasara ụlọ, nke a dị mkpa, dịka ọmụmaatụ, n'imepụta sistemu mmiri na sistemu HVAC. Ụkpụrụ Bernoulli, nke na-ekwu na mmụba ọsọ mmiri na-eso mbelata nrụgide, na-ejikarị eme ihe na nhazi sistemu ikuku iji hụ na ikuku na-agafe nke ọma.
Mmiri na Mmiri Mmiri nke Ụlọ
Hydrostatics bụ ọmụmụ mmiri mmiri n'oge ezumike. Ụkpụrụ ndị bụ isi nke hydrostatics, dị ka nrụgide hydrostatic, dị oke mkpa n'ịmepụta ihe owuwu mmiri na-adịghị egbochi mmiri. Dịka ọmụmaatụ, mgbe a na-emepụta ntọala n'okpuru tebụl mmiri, ndị injinia ga-atụle nrụgide mmiri na-arụ ọrụ na ihe owuwu ahụ ma hụ na ihe ndị e ji mee ihe nwere ike iguzogide nrụgide a na-enweghị mmiri mmiri.
Penutup
Fizik na-arụ ọrụ dị oke mkpa na sayensị ihe owuwu ụlọ. Ịghọta ụkpụrụ ndị bụ isi nke fizik anaghị enyere aka n'ịmepụta ihe owuwu dị nchebe ma dị irè kamakwa n'ịhọrọ ihe kwesịrị ekwesị maka ojiji dị iche iche. Site na usoro nke ihe ruo na thermodynamics na fluid dynamics, itinye fizik n'ọrụ owuwu ọgbara ọhụrụ na-eme ka ụlọ ndị ga-abịa n'ọdịnihu sie ike, na-adịgide adịgide, ma dịkwa mma maka gburugburu ebe obibi. Site na mmepe teknụzụ na nyocha na-aga n'ihu, anyị nwere ike ịtụ anya itinye ụkpụrụ fizik ọhụrụ n'ụwa owuwu n'ọdịnihu.
