Schopenhauer na Nkà Ihe Ọmụma nke Uche
Arthur Schopenhauer (1788–1860) bụ otu n'ime ndị ọkà ihe ọmụma kacha mkpa na narị afọ nke 19. Echiche ya metụtara ọtụtụ ngalaba dị iche iche nke ukwuu, site na nkà ihe ọmụma na nkà mmụta uche ruo na nka na akwụkwọ. Otu n'ime echiche dị mkpa na nkà ihe ọmụma ya bụ echiche nke "uche," nke na-eje ozi dị ka ntọala na etiti nke ozizi metaphysical ya niile. Isiokwu a ga-enyocha nkà ihe ọmụma Schopenhauer nke uche, echiche ndị bụ isi ya, na mmetụta ya na echiche nke oge a.
Akụkọ Ndụ Mkpirikpi
A mụrụ Arthur Schopenhauer na Febụwarị 22, 1788, na Danzig (nke bụ ugbu a Gdańsk, Poland). Nna ya bụ onye ahịa bara ọgaranya, ebe nne ya bụ onye edemede a ma ama. Agụmakwụkwọ ya n'oge mbụ lekwasịrị anya n'ịgbaso nzọụkwụ nna ya n'ụwa azụmaahịa, mana mgbe nna ya nwụsịrị, Schopenhauer lekwasịrị anya karịa n'ọmụmụ ihe agụmakwụkwọ, karịsịa nkà ihe ọmụma.
Ọ gụrụ akwụkwọ na ọtụtụ mahadum ndị a ma ama na Jamanị, gụnyere Mahadum Göttingen na Mahadum Berlin. N'ebe ahụ, ọ mụrụ ọrụ Immanuel Kant, nke nyere ntọala dị mkpa maka echiche metaphysical ya. Na 1818, Schopenhauer bipụtara ọrụ ya kacha ama ama, "Die Welt als Wille und Vorstellung" (Ụwa dị ka Uche na Nnọchiteanya), nke ghọrọ ederede bụ isi na nkọwa ya banyere nkà ihe ọmụma nke uche.
Echiche nke Uche na Nkà Ihe Ọmụma Schopenhauer
Dịka Schopenhauer si kwuo, e kewara ụwa ụzọ abụọ: ihe ndị dị adị (ụwa dịka nnọchiteanya) na noumena (ụwa dịka uche).
1. Ụwa dị ka Nnọchiteanya:
N'echiche a, Schopenhauer na-eso Immanuel Kant n'ikwu na ụwa anyị na-ahụ bụ ihe si na nghọta na nhazi nghọta anyị pụta. Ụwa dịka nnọchiteanya bụ ụwa ka anyị na-ahụ ya site na ike nke uche na mmetụta uche anyị. A na-ahazi ụwa a site na oghere, oge, na ihe kpatara ya - ụdị niile nke uche n'onwe ya kọwara.
2. Ụwa dịka Uche:
Akụkụ kachasị dị egwu nke nkà ihe ọmụma Schopenhauer bụ echiche ya banyere ụwa dịka uche. O kwuru na n'azụ ihe nnọchianya niile dị ike nke ọ kpọrọ "uche." Uche a abụghị nke ezi uche ma ọ bụ nke omume, kama ọ bụ ike kpuru ìsì na nke enweghị isi nke na-akpata ihe niile dị n'ụwa.
Dịka Schopenhauer si kwuo, uche a abụghị naanị mkpali dị ndụ dịka agụụ na agụụ, kamakwa ike dị n'ime ihe niile sitere n'okike na ihe ndị dị ndụ. Uche bụ isi ihe dị n'eziokwu n'onwe ya. Dịka ọmụmaatụ, osisi na-eto ma na-etolite ọ bụghị n'ihi na o nwere nzube, kama n'ihi na e nwere mkpali dị n'ime metaphysical nke na-eme ka ọ too.
Ahụhụ na Ndụ
Schopenhauer nwere echiche na-adịghị mma banyere ndụ mmadụ. Nye ya, ndụ bụ usoro nhụjuanya na-adịghị agwụ agwụ. Ọchịchọ na-akpali ụmụ mmadụ ịchọ ihe mgbe niile, ọchịchọ ndị a na-emekwa ka ha taa ahụhụ. Mgbe ọchịchọ emezuchara, afọ ojuju ahụ na-adịru nwa oge, ọchịchọ ọhụrụ na-amalitekwa ịpụta ozugbo, na-akpata nhụjuanya ọzọ.
O kewara ndụ mmadụ ụzọ abụọ: na-ata ahụhụ site na ụkọ na na-ata ahụhụ site na ike ọgwụgwụ. N'ọnọdụ nke enweghị ihe, ụmụ mmadụ na-ata ahụhụ site na enweghị ike imezu ihe ha chọrọ. Agbanyeghị, mgbe ihe ha chọrọ mezuru, ike ọgwụgwụ na-ebilite, nke na-akpalite ọchịchọ ọhụrụ, wdg.
Ngwọta Schopenhauer
N'agbanyeghị echiche ya dị oke njọ, Schopenhauer na-enye ọtụtụ ụzọ isi merie nhụjuanya nke uche kpatara:
1. Ịma mma:
Schopenhauer rụrụ ụka na nka, ọkachasị egwu, bụ ụzọ isi tọhapụ onwe ya n'ọchịchọ. N'ihe gbasara ịma mma, ndị mmadụ nwere ike iru ọnọdụ nkewapụ onwe ha n'ọchịchọ na nhụjuanya, ọbụlagodi na ọ bụ naanị maka obere oge. Dịka Schopenhauer si kwuo, egwu bụ ụdị nka kachasị ọcha n'ihi na ọ na-anọchite anya ihe ọ bụla ma ọ bụghị ike nke uche n'onwe ya.
2. Ịnara mmadụ ihe nke ukwuu:
Ụzọ ọzọ isi gbanahụ njide uche bụ site n'ịnara ihe ụtọ, ma ọ bụ ịjụ ọchịchọ ụwa. Site n'ịnabata ndụ dị mfe na ịjụ ihe ụtọ ụwa, mmadụ nwere ike inweta nghọta ma belata nhụjuanya. Schopenhauer na-ezo aka na ozizi okpukpe ndị Ọwụwa Anyanwụ dị ka Buddha na Hindu, nke na-emesi ike mkpa ọ dị ịhapụ ọchịchọ.
3. Ịhụnanya:
Dịka Schopenhauer si kwuo, ọmịiko maka ihe ndị ọzọ dị ndụ nwekwara ike ịbụ ụzọ isi pụọ na nhụjuanya. Site n'inweta ọmịiko na ọmịiko, ndị mmadụ n'otu n'otu nwere ike ibelata ike nke ọchịchọ lekwasịrị anya na onwe na ọdịmma onwe onye.
Mmetụta nke Schopenhauer
Echiche Schopenhauer nwere mmetụta dị ukwuu ma dị omimi. Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud, Richard Wagner, na ọbụna Albert Einstein so n'ime ndị a ma ama nke echiche ya metụtara.
1. Nietzsche:
Ọ bụ ezie na Nietzsche mechara were ụzọ dị iche na nkà ihe ọmụma ya, ọrụ Schopenhauer kpaliri ya nke ukwuu. Nietzsche nakweere ọtụtụ echiche nke uche mana o mechara mee ka ha dịkwuo mma n'ime "ọchịchọ ike."
2. Freud:
Echiche Schopenhauer gbasara uche na nhụjuanya nwere mmetụta dị ukwuu na nyocha uche nke Freud. Echiche dịka id, ego, na superego nwere ike ịbụ ihe ngosi nke ọgụ dị n'etiti uche na eziokwu.
3. Wagner:
Onye na-ede egwu German bụ́ Richard Wagner nwekwara mmụọ site n'otú Schopenhauer si ghọta egwu dịka ngosipụta nke uche. Wagner lere egwu anya dị ka ihe nwere ike ịgafe ókè asụsụ ma metụ ihe kacha pụta ìhè ná ndụ.
Mmechi
Arthur Schopenhauer bụ ọkà ihe ọmụma nke hapụrụ nnukwu akara n'akụkọ ihe mere eme nke nkà ihe ọmụma na echiche mmadụ. Nkà ihe ọmụma ya nke uche na-eme ka a mata akụkụ dị omimi nke ndụ mmadụ nke a na-elegharakarị anya, dị ka ọdịdị enweghị isi nke ọchịchọ na ọdịdị na-adịgide adịgide nke nhụjuanya.
N'agbanyeghị echiche ndị na-adịghị mma o nwere, Schopenhauer nyere ụzọ ndị mmadụ ga-esi nweta nnwere onwe pụọ n'ahụhụ site na nka, ịchọ ọdịmma onwe onye nanị, na ọmịiko. A ka na-agụ ma na-amụ ọrụ ya, na-egosi mkpa na ogologo oge nke echiche ya n'ụwa nke oge a.
Echiche Schopenhauer banyere uche abụghị naanị ihe ọhụrụ na metaphysics, kamakwa enyo nke na-amanye anyị ile anya n'onwe anyị ma jụọ ajụjụ gbasara ihe mkpali kachasị omimi nke omume na ọchịchọ anyị. Nke a bụ ihe nketa nke mere Arthur Schopenhauer ji bụrụ onye dị mkpa n'akụkọ ihe mere eme nke echiche mmadụ.
