Echiche nke Eziokwu na Nkà Ihe Ọmụma nke Ọwụwa Anyanwụ
Pendahuluan
Eziokwu abụrụla isiokwu arụmụka na ajụjụ na nkà ihe ọmụma kemgbe oge ochie. Mgbe anyị na-ekwu maka eziokwu, anyị na-ezo aka na ọdịdị bụ isi nke ihe niile dị adị. Ọdịiche omenala na ọdịnala nkà ihe ọmụma gburugburu ụwa emeela ka e nwee nghọta dị iche iche nke echiche nke eziokwu. Isiokwu a ga-enyocha echiche nke eziokwu na nkà ihe ọmụma Ọwụwa Anyanwụ, gụnyere omenala ndị bụ isi dịka nkà ihe ọmụma India, China, na Japan.
Nkà ihe ọmụma India: Maya na Brahman
Nkà ihe ọmụma India bara ụba n'ọdịnala na echiche dị iche iche nke na-enye echiche dị iche iche gbasara eziokwu. N'ụzọ bụ isi, ọtụtụ n'ime echiche ihe ọmụma India dabere na akwụkwọ Upanishadic nke na-enyocha mmekọrịta dị n'etiti eziokwu anụ ahụ na nke ime mmụọ.
1. Maya: Otu n'ime echiche dị mkpa na nkà ihe ọmụma India gbasara eziokwu bụ "Maya." A na-asụgharịkarị Maya dị ka "ntụgharị uche" ma ọ bụ "aghụghọ" ọ bụkwa echiche na ụwa anụ ahụ anyị na-enweta kwa ụbọchị bụ echiche efu nke na-ekpuchi eziokwu. A na-ewere ụwa dị egwu dị ka nke na-adịghị adịgide adịgide ma nwee ike ịgbanwe, ya mere, ọ bụghị ihe nnọchianya nke ihe dị adị n'ezie.
2. Brahman: N'ụzọ dị iche, "Brahman" bụ ụkpụrụ zuru ụwa ọnụ na nke na-adịru mgbe ebighị ebi nke na-akwado ihe niile. Brahman bụ eziokwu kachasị elu nke a na-apụghị ịghọta site na mmetụta uche ma ọ bụ ghọta site na echiche ezi uche. Na Vedanta, ihe mgbaru ọsọ ime mmụọ kachasị elu bụ ịgafe Maya ma nweta njikọ na Brahman, nke a na-ewere dị ka isi iyi nke ndụ na mmụọ.
3. Atman: E nwekwara echiche nke "Atman," nke a na-asụgharịkarị dị ka "mkpụrụ obi" ma ọ bụ "ezi onwe onye." N'ọtụtụ ọdịnala nkà ihe ọmụma nke ndị India, Atman bụ ihe dị n'otu nke na-enweghị ikewapụ na Brahman. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, onye ọ bụla bụ otu ihe nwere eziokwu kachasị.
Nkà ihe ọmụma ndị China: Tao na Wu Wei
Nkà ihe ọmụma ndị China na-enye echiche dị iche iche banyere eziokwu site na ozizi nke Taoism na Confucianism.
1. Tao: N'okpukpe Tao, isi echiche nke eziokwu bụ "Tao," nke a na-asụgharịkarị dị ka "ụzọ" ma ọ bụ "ụkpụrụ." Tao bụ ike ebumpụta ụwa nke na-agafe ihe niile ma bụrụ ntọala nke eziokwu niile. A pụghị ịghọta ya site na okwu ma ọ bụ echiche agụmakwụkwọ, kama ọ bụ ahụmịhe dị ndụ nke ịnọ n'otu na okike.
2. Wu Wei: Echiche nke "Wu Wei" na-ezo aka n'ihe omume ma ọ bụ ihe omume na-enweghị mgbalị nke kwekọrọ na mmiri okike. Dịka echiche a si dị, ihe omume kachasị dị irè bụ ndị e mere n'emebighị mmiri okike. A naghị ahụ eziokwu dị ka ihe dị iche na ihe omume na ahụmịhe kwa ụbọchị, kama dị ka ihe anyị nwere ike ijikọta site na nkwekọ na Tao.
3. Yin na Yang: Na mgbakwunye, echiche nke "Yin" na "Yang" na-akọwa njikọta abụọ n'eziokwu. Yin na Yang bụ akụkụ abụọ nke otu dum nke na-akọwa mgbanwe dị na ihe niile site na oge mgbanwe ruo na ahụike anụ ahụ. A na-ewere nguzozi dị n'etiti Yin na Yang dị ka ọnọdụ zuru oke maka nkwekọ na ọdịmma.
Nkà ihe ọmụma ndị Japan: Buddha Zen na Satori
Nkà ihe ọmụma ndị Japan, karịsịa site na ozizi nke Zen Buddha, na-enye ụzọ pụrụ iche maka eziokwu nke na-emesi ike ahụmịhe kpọmkwem na mgbanwe nke mmụọ.
1. Zen: Zen Buddha bụ ngalaba nke Mahayana Buddha nke na-etinye uche nke ukwuu na ntụgharị uche na ịnọ jụụ nke uche dị ka ụzọ isi nweta nghọta. Na Zen, a na-elekarị eziokwu anya dị ka ihe a pụrụ ịhụ ozugbo ma ọ dịghị mkpa ka a nyochaa ma ọ bụ ghọta ya n'ụzọ ọgụgụ isi.
2. Satori: Echiche nke "Satori" bụ ahụmịhe nke nghọta ma ọ bụ nghọta mberede nke na-akọwa nghọta dị omimi nke ezigbo ọdịdị nke eziokwu. Satori bụ oge mgbe abụọ dị n'etiti onye na eluigwe na ala na-apụ n'anya, mmadụ na-enwetakwa otu na nkwekọrịta miri emi na ihe niile.
3. Kōan: Zen na-ejikwa "Kōan," nke bụ okwu mgbagwoju anya ma ọ bụ okwu ndị na-emegiderịta onwe ha nke na-ama ndị na-eche echiche aka ịgabiga echiche ma nweta nghọta dị omimi. A na-ahụ ahụmịhe nke imeri Kōan dị ka ụzọ isi merie oke nke uche nwere ezi uche ma nweta eziokwu dị omimi.
Mmechi
Echiche nke eziokwu na nkà ihe ọmụma nke Ọwụwa Anyanwụ na-enye echiche dị iche iche na omimi banyere ọdịdị nke ihe niile dị adị. Site na Maya na Brahman na nkà ihe ọmụma India, nke na-enyocha echiche efu na eziokwu zuru oke, ruo na Tao na Wu Wei na Taoism, nke na-emesi ike nkwekọ na mmiri ebumpụta ụwa, na Zen na Satori na nkà ihe ọmụma ndị Japan, nke na-elekwasị anya na ahụmịhe kpọmkwem na nghọta mberede.
Ọ bụ ezie na ụzọ ha si eme ihe na okwu ha dị iche iche, e nwere ụfọdụ myirịta dị n'etiti ọdịnala ndị a. Nke mbụ, ọtụtụ na-emesi ike ahụmịhe kpọmkwem, nke a na-aghọtaghị nke ọma, kama nyocha nkịtị, nke ezi uche dị na ya. Nke abụọ, a na-elekwasị anya n'ịghọta eziokwu n'ihe gbasara nguzozi, nkwekọ, na mgbanwe, na ịhụ njikọ dị n'etiti onye ọ bụla na eluigwe na ala.
Site n'ịchọpụta ozi na ozizi nke ọdịnala nkà ihe ọmụma dị iche iche nke Ọwụwa Anyanwụ, anyị nwere ike inweta nghọta miri emi banyere eziokwu ma chọpụta ụzọ isi bie ndụ n'udo ka mma na onwe anyị na ụwa gbara anyị gburugburu. Ụzọ a abụghị naanị na ọ na-eme ka nghọta anyị banyere echiche nke eziokwu bawanye uru kamakwa ọ na-enyekwa nduzi bara uru maka inweta nkwekọrịta na nguzozi na ndụ anyị kwa ụbọchị.
