Echiche Derrida na Deconstruction
Pengantar
Jacques Derrida bụ otu n'ime ndị ọkà ihe ọmụma kacha nwee mmetụta na narị afọ nke 20, nke a maara nke ọma maka mmepe ya nke ozizi nke mmebi iwu. Mmebi iwu abụghị naanị na ọ na-enye nkatọ nke usoro asụsụ, ederede, na ihe ọ pụtara kamakwa ọ na-enye ụzọ ọhụrụ isi ghọta mmekọrịta dị n'etiti ederede, ihe gbara ya gburugburu, na nkọwa. Site n'iji ụkpụrụ nke mmebi iwu, Derrida na-ama aka n'echiche ndị bụ isi a nabatara nke ọma na nkà ihe ọmụma ọdịnala na ozizi akwụkwọ. Isiokwu a na-achọ inyocha miri emi n'ime ndụ Derrida na ihe ọ pụtara na ojiji nke ozizi mmebi iwu.
Ihe Mere Jacques Derrida Ji Mee
A mụrụ Jacques Derrida na Julaị 15, 1930, na El Biar, Algeria, nke bụ akụkụ nke alaeze ukwu nke ndị France. Derrida gụrụ akwụkwọ na École Normale Supérieure (ENS) na Paris, ụlọ akwụkwọ mmụta dị elu nke mepụtara ọtụtụ ndị ọkà mmụta French dị ukwuu, wee gaa n'ihu nweta akara ugo mmụta doctorate na Sorbonne. Derrida buru ụzọ pụta ìhè site na usoro mbipụta na 1960s, ọkachasị akwụkwọ ya bụ "Of Grammatology" (1967), nke a maara dị ka ọrụ dị mkpa na mmalite nke deconstruction.
Mmebi dị ka ụzọ nkà ihe ọmụma
N'uche Derrida, mmebi iwu abụghị usoro nke nwere iwu na usoro ụfọdụ. Kama, ọ kọwara ya dị ka omume ma ọ bụ atụmatụ nke ịgụ ihe nke na-ekpughe nrụgide na enweghị nkwekọ n'ime ederede. Dịka Derrida si kwuo, ederede ọ bụla na-agba mbọ maka njikọta na iguzosi ike, mana n'ikpeazụ ọ na-enwe ihe ndị na-emegide nke a mgbe niile.
Isi ihe dị mkpa n'ụzọ a na-esi ewepụ ihe bụ inyocha ihe odide iji gosi etu nhazi asụsụ si emebi nkọwa doro anya. Derrida jụrụ echiche na asụsụ bụ ụzọ na-anọpụ iche maka izipụ eziokwu ma ọ bụ eziokwu ndị dịbu adị. Kama, ọ na-arụ ụka na asụsụ bụ ihe owuwu na-agbanwe agbanwe, na-agbanwe mgbe niile ka a na-emepụta ma na-akwatu ya.
Njikọta na Ọdịiche nke Logocentrism
Otu n'ime ihe ndị Derrida tinyere aka bụ nkatọ nke nkà ihe ọmụma, nkwenye na echiche, ma ọ bụ akara ngosi bụ ntọala kachasị elu nke ihe ọmụma na eziokwu niile. Usoro ihe ọmụma na-etinye isi ihe na-elekwasị anya na "ọnụnọ" ma na-eme ka "enweghị" ma ọ bụ wepụ "enweghị." Dịka Derrida si kwuo, nke a bụ echiche efu n'ihi na asụsụ na-ezo aka mgbe niile na akara na nkọwa ndị dabere na netwọk mmekọrịta dị mgbagwoju anya.
Iji kọwaa mgbanwe a, Derrida webatara okwu ahụ bụ "diferance," nke bụ nkà mmụta ihe ochie nke jikọtara okwu French abụọ bụ "differer" (dị iche) na "kwụsịtụ" (igbu oge). Diferance bụ isi ihe dị mkpa nke mmebi ihe, na-egosi na ihe ọ pụtara na-egbu oge mgbe niile ma ọ naghị enweta nkwụsị ma ọ bụ ọnụnọ zuru oke. N'ihi ya, ihe ederede pụtara na-agbanwe mgbe niile ma na-emetụta ọnọdụ ọhụrụ.
Mbelata na Praxis Dị Mkpa
A na-eji mmebi iwu eme ihe n'ọtụtụ ebe n'ọtụtụ ngalaba dị iche iche, gụnyere akwụkwọ, iwu, ihe owuwu ụlọ, na ọmụmụ omenala. N'ozizi akwụkwọ, ndị na-emebi iwu na-achọ ikpughe ihe ndị zoro ezo n'ime ederede, dị ka oji/ọcha, nwoke/nwanyị, ma ọ bụ omenala/okike, iji mebie usoro ndị a.
Dịka ọmụmaatụ, na nyocha akwụkwọ, enwere ike iji deconstruction gosi otu esi ekewa akụkọ yiri ka ọ na-agbanwe agbanwe ma sie ike ka ọ bụrụ nchịkọta echiche ndị na-emegiderịta onwe ha. Site n'igosi ihe ndị a na-adịghị mma, nyocha deconstructive na-agbalị ịtọhapụ ederede ahụ na nkọwa siri ike a nabatara na mbụ ma mepee oghere ọhụrụ nke nkọwa.
Nkatọ na Arụmụka
N'agbanyeghị mmetụta ya sara mbara, echiche Derrida banyere mmebi iwu enwetawokwa ọtụtụ nkatọ. Ụfọdụ ndị ọkà ihe ọmụma na ndị nkatọ ebubo mmebi iwu dị ka ụdị nihilism ma ọ bụ relatiism siri ike nke na-emebi ohere nke ịkọwa eziokwu ma ọ bụ ntọala omume doro anya. Ndị nkatọ a na-arụ ụka na site n'ịgọnarị nkwụsi ike nke ihe ọ pụtara, mmebi iwu nwere ike ibute ọgba aghara nkọwa nke na-ehichapụ ntọala omume ma ọ bụ epistemological ọ bụla.
Agbanyeghị, ndị na-agbachitere mmebi iwu, gụnyere Derrida n'onwe ya, na-arụ ụka na ụdị nkatọ a dabere na nghọtahie nke ebumnuche na ụzọ nke mmebi iwu. Dịka ha si kwuo, mmebi iwu abụghị ịjụ ihe ọ pụtara ma ọ bụ eziokwu kama ọ bụ mgbalị ịgbasa ma katọọ ókè nke otu anyị si aghọta ma wuo ihe ndị ahụ pụtara.
Ntinye Derrida n'Echiche nke Oge a
Derrida enyela aka dị ukwuu n'ọtụtụ ebe, ọ bụghị naanị nkà ihe ọmụma na ozizi akwụkwọ. Dịka ọmụmaatụ, na nkà ihe ọmụma ndọrọ ndọrọ ọchịchị, Derrida na-ajụ ajụjụ banyere ntọala nke echiche ikpe ziri ezi, ikike, na ọchịchị onye kwuo uche ya. N'akwụkwọ ya bụ "Specters of Marx" (1993), Derrida katọrọ ọchịchị onye kwuo uche ya zuru ụwa ọnụ ma na-enye ohere ọhụrụ maka echiche dị egwu nke ikpe ziri ezi mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
N'ihe gbasara omume ọma, Derrida na-emepụta echiche nke "ibu ọrụ na-enweghị njedebe," nke na-emesi ike mkpa ọ dị ịnọgide na-emeghere ndị ọzọ ihe na imeri ọchịchọ siri ike n'ime mkpebi omume. Echiche a na-egosipụta mgbalị Derrida iji mee ka mkpa nke mkparịta ụka, ọtụtụ mmadụ, na ụdịdị dị iche iche pụta ìhè n'omume ọma ọ bụla.
Penutup
Jacques Derrida na ozizi nke mmebi iwu emepeela ụzọ ọhụrụ n'echiche nke oge a, na-enye anyị ohere ịjụ ajụjụ banyere echiche ndị bụ isi ma leba anya n'ịghọta ụwa nke ọma. Ọ bụ ezie na ọ ka bụ isiokwu esemokwu, onyinye Derrida emeela ka mkparịta ụka ọgụgụ isi baa ụba ma nye ngwaọrụ dị mkpa maka ọtụtụ ngalaba dị iche iche. Site na mmebi iwu, a na-akpọ anyị òkù ka anyị hụ mgbagwoju anya na mgbagwoju anya dị n'ime ederede na atụmatụ ọ bụla, ma na-achọ ihe ọ pụtara n'etiti mgbanwe a na-adịghị agwụ agwụ.
