Echiche Akụnụba Neoclassical: Ntọala na Mmetụta Ya na Akụnụba nke Oge A
Ozizi akụ na ụba Neoclassical bụ otu n'ime ụlọ akwụkwọ kachasị elu nke echiche akụ na ụba na nyocha akụ na ụba nke oge a. E si na mgbọrọgwụ nke ozizi oge ochie mepụta ya na ngwụcha narị afọ nke 19 na mmalite narị afọ nke 20, ozizi a na-enye usoro dị ike maka nghọta nke mgbanwe ahịa, omume ndị ahịa na ndị na-emepụta ihe, na nkesa nke akụrụngwa. N'isiokwu a, anyị ga-enyocha ụkpụrụ ndị bụ isi nke ozizi akụ na ụba neoclassical, onyinye nke ndị isi ihe, na mkpa na nkatọ nke ozizi a na ọnọdụ akụ na ụba nke oge a.
Ụkpụrụ Ndị Dị Mkpa nke Usoro Akụ na Ụba Neoclassical
Echiche akụ na ụba Neoclassical gbadoro ụkwụ n'echiche na ndị mmadụ n'otu n'otu na-eme ihe n'ụzọ ezi uche dị na ya ma nwee mmasị doro anya, nakwa na ha na-achọ ime ka uru ha (obi ụtọ) ma ọ bụ uru ha dịkwuo elu. Echiche a na-achọ ịghọta otu esi ekenye akụrụngwa n'ahịa site na usoro ọnụahịa, na otu esi enweta nguzozi n'akụ na ụba.
Echiche nke Ezi Uche
Echiche nke ezi uche bụ isi ihe dị mkpa nke ozizi a. Nke a pụtara na a na-eche na ndị mmadụ n'otu n'otu ga-eme mkpebi dabere na echiche ezi uche dị na ya na nke na-agbanwe agbanwe, na-ahọrọ nhọrọ nke ga-enye ha uru kachasị na ọnụ ala kacha ala. N'ọnọdụ a, ndị ahịa na-achọ ime ka uru ha baa ụba, ebe ndị na-emepụta ihe na-achọ ime ka uru ha baa ụba.
Usoro Ọnụahịa na Nha nhata Ahịa
Usoro ọnụahịa na akụnụba neoclassical na-eje ozi dị ka ihe mgbaàmà nke na-eduzi nkesa akụrụngwa. A na-ekpebi ọnụahịa nke ngwaahịa na ọrụ site na mmekọrịta nke ọkọnọ na ọchịchọ n'ahịa. N'ahịa asọmpi, ọnụahịa na-eru ọkwa ebe ọnụọgụ achọrọ hà nhata ọnụọgụ enyere; nke a bụ nha nha ahịa. N'oge a, enweghị oke ma ọ bụ ụkọ, a na-ekenyekwa akụrụngwa nke ọma.
Usoro Mmepụta na Ọnụ Ahịa
N'akụkụ ndị na-emepụta ihe, ozizi neoclassical na-enyocha otu ụlọ ọrụ si ekpebi ọkwa mmepụta kacha mma ha dabere na ọnụ ahịa mmepụta na ọnụ ahịa ahịa. Echiche nke marginalism—nyocha nke uru ngwaahịa dabere na uru ndị ọzọ sitere na ojiji ya—dị oke mkpa ebe a. Ndị na-emepụta ihe ga-eme ka mmepụta dịkwuo elu ruo mgbe ọnụ ahịa margin hà nhata ego margin. Nke a na-eme ka e jiri akụrụngwa mee ihe nke ọma ma nweta uru kachasị elu.
Ntinye nke Isi Ihe Ndị Dị Mkpa
Ọtụtụ ndị ọkachamara n'ihe gbasara akụnụba ama ama tinyere aka nke ukwuu n'ịmepụta na imeziwanye ozizi akụ na ụba neoclassical.
William Stanley Jevons, Léon Walras, na Carl Menger
Ọ bụ ezie na Jevons, Walras, na Menger na-arụ ọrụ n'adabereghị onwe ha, ha mepụtara ozizi nke uru ala na ngwụcha narị afọ nke 19. Ha mesiri ike na uru nke ihe onwunwe anaghị adabere naanị na ọnụ ahịa mmepụta ya kamakwa site na ọnụ ahịa ala na-adabere na ya.
Alfred Marshall
Alfred Marshall rụrụ ọrụ dị mkpa n'ịhazi echiche nke ọchịchọ na ọkọnọ site na nyocha nhazi akụkụ. Akwụkwọ ya, "Iwu nke Akụnụba" (1890), bụ otu n'ime akwụkwọ mbụ dị mkpa iji jikọta echiche neoclassical ma bụrụ ntọala nke ọtụtụ nyocha akụ na ụba nke oge a. O webatara echiche nke mgbanwe, nke aghọọla ngwa ọrụ dị mkpa maka inyocha nzaghachi nke ọchịchọ na mgbanwe ọnụahịa.
John Bates Clark
John Bates Clark tinyere aka na ozizi nkesa site n'ịmepụta ozizi nke mmepụta ihe dị n'akụkụ. O kwuru na n'ihe gbasara nha nhata, a na-ekpebi nkesa ego n'etiti ọrụ na isi obodo site na mmepụta ihe dị n'akụkụ nke ọ bụla. Nke a pụtara na a na-akwụ ndị ọrụ ụgwọ dịka onyinye ha si dị na mmepụta ihe.
Mkpa nke ozizi akụnụba Neoclassical
N'ọrụ bara uru, ozizi akụ na ụba neoclassical na-enye ọtụtụ ngwaọrụ nyocha nke ndị ọkachamara akụ na ụba na ndị na-eme iwu na-eji eme nyocha akụ na ụba na imepụta amụma akụ na ụba. Dịka ọmụmaatụ, a na-eji ihe nlereanya ọkọnọ na ọchịchọ ebu amụma mmetụta nke mgbanwe na amụma gọọmentị, dị ka ụtụ isi ma ọ bụ enyemaka ego, na ọnụahịa na ọnụọgụ ngwaahịa dị n'ahịa.
Microeconomics na Public Policy
Na obere akụnụba, a na-eji echiche a enyocha omume nke ndị mmadụ n'otu n'otu na ụlọ ọrụ, chọpụta enweghị ike ahịa, na imepụta usoro iwu nke nwere ike imeziwanye ọdịmma ọha na eze. Echiche dịka mmụba nke ndị ahịa na ndị na-emepụta ihe na-enyere aka inyocha uru nke amụma dị iche iche, dị ka iwu ọnụahịa na amụma asọmpi.
Mmụba akụnụba na uto akụ na ụba
Ọ bụ ezie na ozizi akụ na ụba neoclassical lekwasịrị anya karịsịa na obere akụnụba, ọ na-enyekwa aka n'ịghọta akụnụba macro, ọkachasị na ozizi uto akụ na ụba. Ụdị uto Neoclassical, dị ka ụdị Solow-Swan, na-enyocha ihe ndị na-emetụta uto akụ na ụba ogologo oge, dị ka nchịkọta isi obodo, mmụba ọnụọgụgụ mmadụ, na ọganihu teknụzụ.
Nkatọ nke ozizi akụnụba Neoclassical
N'agbanyeghị mmetụta dị ukwuu o nwere, ozizi akụ na ụba neoclassical enweghị ndị nkatọ ya. Ụfọdụ n'ime ndị isi nkatọ bụ:
Echiche nke Ezi Uche
Ọtụtụ ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ na ndị ọkachamara n'ihe gbasara akụnụba ajụọla echiche na ndị mmadụ na-eme ihe n'ụzọ ezi uche dị na ya ma nwee ozi zuru oke. Nnyocha na-egosi na ụmụ mmadụ na-emekarị ihe n'ụzọ na-ezighị ezi ma na-enwe mmetụta dị iche iche site n'echiche na obere ozi.
Eziokwu nke Ahịa Na-anaghị Asọmpi
Ọtụtụ ahịa n'ezie anaghị asọmpi zuru oke ma ihe ndị dị ka ọchịchị aka ike, oligopolies, na ụdị dị iche iche nke itinye aka gọọmentị na-emetụta ha. Ụdị Neoclassical anaghị egosipụta ike ndị a nke ọma.
Nkesa Ego na Ikpe Ziri Ezi n'Ọha Mmadụ
Echiche akụ na ụba Neoclassical na-elekwasị anya na nkesa akụrụngwa dị irè, mana ọtụtụ mgbe, ọ na-eleghara okwu nkesa ego na ikpe ziri ezi mmekọrịta anya. Nkatọ a na-eme ka ọ pụta ìhè na nkesa dị irè anaghị ebute nkesa ziri ezi mgbe niile.
Ịdabere na Usoro Mgbakọ na Mwepụ
A katọọla usoro mgbakọ na mwepụ siri ike na ozizi akụnụba neoclassical maka ime ka ọnọdụ ụwa dị mgbagwoju anya dị mfe ma leghara ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na omenala nke na-emetụta akụnụba anya.
Penutup
Ozizi akụ na ụba Neoclassical enyela aka dị mkpa n'ịzụlite echiche akụ na ụba na nyocha ahịa. Site na ilekwasị anya n'ezi uche nke onye ọ bụla, usoro ọnụahịa, na nguzozi ahịa, ọ na-enye ngwaọrụ nyocha dị ike maka ndị ọkachamara n'ihe gbasara akụnụba na ndị na-eme iwu. Agbanyeghị, nkatọ nke echiche ya bụ isi na-echetara anyị na a ga-akọwa ụdị akụ na ụba, n'agbanyeghị otú o si dị nkọ, mgbe niile na nlezianya ma gbanwee ya ka ọ dabara na mgbagwoju anya nke ụwa n'ezie.
N'ụzọ ọzọ, ijikọta nghọta sitere na ụlọ akwụkwọ dị iche iche nke echiche akụ na ụba na ngalaba ndị ọzọ - dịka akụnụba omume na akụnụba ụlọ ọrụ - ga-enyere aka ịmepụta nghọta zuru oke nke mgbanwe akụ na ụba ma mepụta ngwọta amụma dị irè ma tinye aka na ya.
