Ajụjụ Ihe Nlereanya Na-ekwu Maka Usoro nke Ọrụ Hormone
Homonụ bụ molekul dị mkpa nke na-emetụta ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ akụkụ niile nke ihe dị ndụ. A na-emepụta ha site na gland endocrine ma na-ahapụ ha n'ime ọbara iji ruo n'akụkụ na anụ ahụ dị iche iche. Homonụ ọ bụla nwere ọrụ pụrụ iche, mmekọrịta ha na-agbanwe agbanwe na-achịkwa ọtụtụ usoro physiological. Iji ghọta nke a nke ọma, ka anyị lelee ụfọdụ ihe atụ ndị na-egosi usoro nke ọrụ homonu ma tụlee ha.
Ajụjụ nke 1: Kọwaa otu insulin hormone si arụ ọrụ n'ahụ na mmetụta ọ na-enwe na metabolism glucose.
Azịza:
Insulin bụ homonụ peptide nke mkpụrụ ndụ beta na-emepụta n'agwaetiti Langerhans dị na pancreas. Homonụ a na-arụ ọrụ dị oke mkpa na metabolism glucose. Ọrụ ya bụ isi bụ ibelata ọkwa glucose dị n'ọbara site n'ịkwalite nnabata glucose n'ime sel, ọkachasị ndị dị n'ime imeju, akwara, na anụ ahụ adipose (abụba).
Mgbe mmadụ riri nri nwere carbohydrates, ọkwa glucose dị n'ọbara na-arị elu. Mmụba a na-eme ka pancreas wepụta insulin. Insulin na-ejikọzi na ndị na-anabata insulin na akpụkpọ ahụ nke mkpụrụ ndụ, na-akpali usoro mmeghachi omume n'ime mkpụrụ ndụ. Otu ihe si na mmeghachi omume ndị a pụta bụ ntụgharị nke GLUT4, ihe na-ebuga glucose, gaa n'elu mkpụrụ ndụ, na-eme ka glucose banye na mkpụrụ ndụ.
N'ime imeju, insulin na-akpali mmepụta glycogen site na glucose maka nchekwa ike ogologo oge. N'aka nke ọzọ, insulin na-egbochi gluconeogenesis na glycogenolysis, mmepụta nke glucose ọhụrụ site na ihe ndị na-abụghị carbohydrate na mmebi nke glycogen ka ọ bụrụ glucose, n'otu n'otu.
Tinyere nke ahụ, insulin na-emetụtakwa metabolism abụba na protein. N'ime anụ ahụ adipose, insulin na-egbochi lipolysis, mmebi nke abụba, ma na-akpali lipogenesis, nhazi abụba. N'ime akwara, insulin na-eme ka amino acid na-abanye ma na-emepụta protein dịkwuo elu.
Ajụjụ nke Abụọ: Kedu ka homonụ thyroid si emetụta metabolism basal na mmepe ahụ?
Azịza:
A na-emepụta ma na-ewepụta homonụ thyroid, gụnyere thyroxine (T4) na triiodothyronine (T3). Homonụ abụọ a nwere iodine ma na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịchịkwa metabolism basal na mmepe ahụ.
Homonụ thyroid na-emetụta metabolism basal site n'ịbawanye ọnụego metabolic basal (BMR), nke bụ ọnụọgụ kalori ahụ chọrọ iji rụọ ọrụ ndị bụ isi n'oge ezumike. A na-enweta nke a site n'ịbawanye oriri oxygen na mmepụta okpomọkụ na mkpụrụ ndụ, ọkachasị na anụ ahụ na-arụ ọrụ metabolic dịka imeju na akwara. Homonụ thyroid na-eme ka njikọ protein na mmebi dịkwuo elu, yana carbohydrate na abụba metabolism, ihe niile na-enye aka na mmụba nke BMR.
Homonụ thyroid na-arụ ọrụ dị mkpa n'uto na mgbanwe mkpụrụ ndụ n'oge mmepe. Ha dị mkpa maka mmepe nkịtị nke sistemụ akwara etiti, ọkachasị n'oge ime ime na nwata. Enweghị homonụ thyroid n'oge mmepe nwere ike ibute nkwarụ uche na anụ ahụ, ọnọdụ a maara dị ka cretinism.
Ajụjụ nke 3: Kedu ka usoro nzaghachi na-adịghị mma si achịkwa mmepụta nke homonụ cortisol n'ahụ?
Azịza:
Cortisol bụ homonụ glucocorticoid nke adrenal cortex na-emepụta. Cortisol nwere ọtụtụ ọrụ dị iche iche, gụnyere ịchịkwa metabolism glucose, igbochi nzaghachi ahụ ji alụso ọrịa ọgụ, na inyere ahụ aka ịzaghachi nrụgide.
A na-achịkwa mwepụta Cortisol site na usoro nzaghachi na-adịghị mma nke metụtara hypothalamus na gland pituitary, nke a maara dị ka axis hypothalamic-pituitary-adrenal (HPA). Usoro a na-amalite site na mwepụta nke corticotropin-releasing hormone (CRH) site na hypothalamus, nke na-akpali gland pituitary anterior ka ọ wepụta hormone adrenocorticotropic (ACTH). ACTH na-agbasa na adrenal cortex, na-akpali mmepụta cortisol.
Mgbe ọkwa cortisol rịrị elu, homonụ a na-enye nzaghachi na-adịghị mma na hypothalamus na anterior pituitary gland, na-ebelata ntọhapụ nke CRH na ACTH. Nke a na-ebelata mmepụta cortisol, na-eme ka nhazi homonụ dị n'ahụ.
Ọ bụrụ na usoro nzaghachi a emebie, dịka ọmụmaatụ site na nrụgide na-adịghị ala ala ma ọ bụ mmebi nke otu akụkụ nke axis HPA, nke a nwere ike ibute mmepụta cortisol gabigara ókè ma ọ bụ ogologo oge, nke nwere ike inwe mmetụta ọjọọ na ahụike.
Ajụjụ nke 4: Gịnị bụ ọrụ nke hormone aldosterone n'ịchịkwa ọbara mgbali na nguzozi mmiri mmiri?
Azịza:
Aldosterone bụ isi ihe na-eme ka ọbara gbapụta site na mmiri ọgwụ mineralocorticoid nke zona glomerulosa nke adrenal cortex na-emepụta. Homonụ a na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịkwado nguzozi nke sodium, potassium, na ọbara mgbali elu.
Aldosterone na-arụ ọrụ nke ọma na akụkụ dị n'ime akụrụ. Homonụ a na-akpali mmịpụta sodium na mmiri n'ime ọbara, nke na-enyere aka ịbawanye olu ọbara na, n'ikpeazụ, ọbara mgbali elu. N'oge usoro a, a na-ewepụta potassium n'ọbara, na-enyere aka ịnọgide na-enwe nguzozi ion kwesịrị ekwesị n'ahụ.
Sistemụ renin-angiotensin-aldosterone (RAAS) bụ usoro nzaghachi homonụ nke na-achịkwa mmepụta aldosterone. Mgbe ọbara mgbali belatara, akụrụ na-ewepụta enzyme renin, nke na-agbanwe angiotensinogen ka ọ bụrụ angiotensin I. A na-agbanwe Angiotensin I ka ọ bụrụ angiotensin II, nke na-akpali mmepụta aldosterone ma na-akpata vasoconstriction, na-amụba ọbara mgbali elu.
Nsogbu dị na sistemụ a nwere ike ibute nsogbu ọbara mgbali elu, dịka ọbara mgbali elu n'ihi hyperaldosteronism, ebe enwere oke mmepụta nke aldosterone.
Mmechi:
Usoro nke ọrụ homonụ dị mgbagwoju anya ma jikọtara ọnụ, na-emetụta ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ akụkụ niile nke ọrụ ahụ. Ịghọta otu homonụ si arụ ọrụ nwere ike inye aka na nchọpụta na njikwa nke ọtụtụ ọnọdụ ahụike. N'ihe atụ ndị dị n'elu, anyị lere anya otu insulin, thyroid, cortisol, na aldosterone si arụ ọrụ ma na-achịkwa ha n'ime ahụ, na-enye nghọta n'ọrụ dị mkpa ha na-arụ n'ịnọgide na-enwe homeostasis.