Iji ghọta onyinyo nke ihe e ji enyo concave kpụọ, lelee ajụjụ na mkparịta ụka ihe atụ a. N'ajụjụ a, a na-eche na ihe ahụ dị n'ebe dị anya site na enyo concave, wee kọwaa nhazi nke onyonyo ahụ. Foto nke ihe site na lensị gbagọrọ agbagọ, anya nke onyonyo ahụ site na oghere concave na mmụba nke onyonyo ahụ site na oghere concave
Ogologo anya nke lensi concave (lensi na-agbagharị agbagharị) bụ 20 cm. Ihe dị sentimita iri n'ịdị elu dị n'aka ekpe nke lensi ahụ. Chọpụta anya onyonyo ahụ, mmụba onyonyo ahụ, na ịdị elu onyonyo ahụ ma ọ bụrụ:
a) anya ihe ahụ pere mpe karịa ogologo focal nke lensị concave,
b) anya nke ihe ahụ na ogologo focal nke lensị concave ahụ bụ otu ihe ahụ
c) anya ihe ahụ karịrị ogologo lensị concave ahụ,
Mkparịta ụka
A maara :
Ogologo anya (f) nke oghere concave = -20 cm
Ogologo anya nke lensị concave adịghị mma n'ihi na isi ihe anya nke lensị concave bụ nke mebere emebe maọbụ na ìhè ahụ anaghị agafe ya.
Ogologo ihe (h) = 10 cm
Jawab :
Ogologo ihe ahụ pere mpe karịa ogologo focal nke lensị concave (s > f)
Ka e were ya na anya dị n'etiti ihe dị iche iche bụ 5 cm, 10 cm na 15 cm.
a) Ogologo ebe a na-elekwasị anya -20 cm na ọ bụrụ na anya ihe ahụ dị n'etiti ihe abụọ ahụ = 5 cm
Anya onyonyo (s')
1/s' = 1/f – 1/s = -1/20 – 1/5 = -1/20 – 4/20 = -5/20
s' = -20/5 = -4 cm
Anya onyonyo na-adịghị mma pụtara onyonyo mebere emebe, ebe ìhè ọkụ anaghị agafe onyonyo ahụ.
Anya onyonyo nke 4 cm pere mpe karịa anya ihe nke 5 cm.
Mmụba onyonyo (M)
M = -s'/s = -(-4)/5 = 4/5 = 0,8
Mmụba nke onyonyo ahụ erughị 1, nke pụtara na onyonyo ahụ ebelatala ma ọ bụ na nha onyonyo ahụ pere mpe karịa nha ihe ahụ.
Ogologo onyinyo (h')
Usoro mmụba onyinyo:
M = h'/h
h' = M h = (0,8)(10 cm) = 8 cm
Ogologo onyinyo ahụ dị mma, nke pụtara na onyinyo ahụ kwụ ọtọ.
b) Ogologo ebe a na-elekwasị anya -20 cm na ọ bụrụ na anya ihe ahụ dị n'etiti ihe abụọ ahụ = 10 cm
Anya onyonyo (s')
1/s' = 1/f – 1/s = -1/20 – 1/10 = -1/20 – 2/20 = -3/20
s' = -20/3 = -6,7 cm
Anya onyonyo na-adịghị mma pụtara onyonyo mebere emebe, ebe ìhè ọkụ anaghị agafe onyonyo ahụ.
Anya onyonyo nke 6,7 cm pere mpe karịa anya ihe nke 10 cm.
Mmụba onyonyo (M)
M = -s'/s = -(-6,7)/10 = 6,7/10 = 0,67
Mmụba nke onyonyo ahụ erughị 1, nke pụtara na onyonyo ahụ ebelatala ma ọ bụ na nha onyonyo ahụ pere mpe karịa nha ihe ahụ.
Ogologo onyinyo (h')
Usoro mmụba onyinyo:
M = h'/h
h' = M h = (0,67)(10 cm) = 6,7 cm
Ogologo onyinyo ahụ dị mma, nke pụtara na onyinyo ahụ kwụ ọtọ.
c) Ogologo ebe a na-elekwasị anya -20 cm na ọ bụrụ na anya ihe ahụ dị n'etiti ihe abụọ ahụ = 15 cm
Anya onyonyo (s')
1/s' = 1/f – 1/s = -1/20 – 1/15 = -3/60 – 4/60 = -7/60
s' = -60/7 = -8,6 cm
Anya onyonyo na-adịghị mma pụtara onyonyo mebere emebe, ebe ìhè ọkụ anaghị agafe onyonyo ahụ.
Anya onyonyo nke 8,7 cm pere mpe karịa anya ihe nke 15 cm.
Mmụba onyonyo (M)
M = -s'/s = -(-8,6)/10 = 8,6/10 = 0,86
Mmụba nke onyonyo ahụ erughị 1, nke pụtara na onyonyo ahụ ebelatala ma ọ bụ na nha onyonyo ahụ pere mpe karịa nha ihe ahụ.
Ogologo onyinyo (h')
Usoro mmụba onyinyo:
M = h'/h
h' = M h = (0,86)(10 cm) = 8,6 cm
Ogologo onyinyo ahụ dị mma, nke pụtara na onyinyo ahụ kwụ ọtọ.
Ogologo ihe ahụ dị ka ogologo lensị concave (s = f)
Ogologo ebe a na-elekwasị anya (f) = anya ihe (s) = 20 cm.
Anya onyonyo (s')
1/s' = 1/f – 1/s = -1/20 – 1/20 = -2/20 = -2/20
s' = -20/2 = -10 cm
Anya onyonyo na-adịghị mma pụtara onyonyo mebere emebe, ebe ìhè ọkụ anaghị agafe n'onyinyo ahụ.
Anya onyonyo nke 10 cm pere mpe karịa anya ihe nke 20 cm.
Mmụba onyonyo (M)
M = -s'/s = -(-10)/20 = 10/20 = 0,5
Mmụba nke onyonyo ahụ erughị 1, nke pụtara na onyonyo ahụ ebelatala ma ọ bụ na nha onyonyo ahụ pere mpe karịa nha ihe ahụ.
Ogologo onyinyo (h')
Usoro mmụba onyinyo:
M = h'/h
h' = M h = (0,5)(10 cm) = 5 cm
Ogologo onyinyo ahụ dị mma, nke pụtara na onyinyo ahụ kwụ ọtọ.
Ogologo ihe ahụ karịrị ogologo lensị concave (s > f)
Ka e were ya na anya dị n'etiti ihe ndị ahụ dị sentimita iri atọ na iri anọ.
a) Ogologo ebe a na-elekwasị anya -20 cm na ọ bụrụ na anya ihe ahụ dị n'etiti ihe abụọ ahụ = 30 cm
Anya onyonyo (s')
1/s' = 1/f – 1/s = -1/20 – 1/30 = -3/60 – 2/60 = -5/60
s' = -60/5 = -12 cm
Anya onyonyo na-adịghị mma pụtara onyonyo mebere emebe, ebe ìhè ọkụ anaghị agafe onyonyo ahụ.
Anya onyonyo nke 12 cm pere mpe karịa anya ihe nke 30 cm.
Mmụba onyonyo (M)
M = -s'/s = -(-12)/30 = 12/30 = 0,4
Mmụba nke onyonyo ahụ erughị 1, nke pụtara na onyonyo ahụ ebelatala ma ọ bụ na nha onyonyo ahụ pere mpe karịa nha ihe ahụ.
Ogologo onyinyo (h')
Usoro mmụba onyinyo:
M = h'/h
h' = M h = (0,4)(10 cm) = 4 cm
Ogologo onyinyo ahụ dị mma, nke pụtara na onyinyo ahụ kwụ ọtọ.
b) Ogologo ebe a na-elekwasị anya -20 cm na ọ bụrụ na anya ihe ahụ dị n'etiti ihe abụọ ahụ = 40 cm
Anya onyonyo (s')
1/s' = 1/f – 1/s = -1/20 – 1/40 = -2/40 – 1/40 = -3/40
s' = -40/3 = -13 cm
Anya onyonyo na-adịghị mma pụtara onyonyo mebere emebe, ebe ìhè ọkụ anaghị agafe onyonyo ahụ.
Anya onyonyo nke 13 cm pere mpe karịa anya ihe nke 40 cm.
Mmụba onyonyo (M)
M = -s'/s = -(-13)/40 = 13/40 = 0,3
Mmụba nke onyonyo ahụ erughị 1, nke pụtara na onyonyo ahụ ebelatala ma ọ bụ na nha onyonyo ahụ pere mpe karịa nha ihe ahụ.
Ogologo onyinyo (h')
Usoro mmụba onyinyo:
M = h'/h
h' = M h = (0,3)(10 cm) = 3 cm
Ogologo onyinyo ahụ dị mma, nke pụtara na onyinyo ahụ kwụ ọtọ.