Mmetụta nke mbara ala na ike ndọda anyanwụ

Mmetụta nke Mbara Ala n'Ime Ike Ike nke Anyanwụ

Mmetụta ike ndọda nke mbara ala na anyanwụ bụ isiokwu na-adọrọ mmasị na mbara igwe na physics mbara igwe. Anyanwụ, nke nwere oke ibu ya, bụ etiti sistemụ anyanwụ anyị ma na-eje ozi dị ka isi iyi ike ndọda nke na-eme ka mbara ala ndị ahụ nọrọ n'akụkụ ha. Agbanyeghị, ọ bụghị ihe ọhụrụ ịjụ, kedu ihe bụ mmetụta azụ? Olee otú ike ndọda nke mbara ala si emetụta anyanwụ? Inyocha ajụjụ a ga-eduga anyị ịghọta ọ bụghị naanị ike ndọda kamakwa inye nghọta n'ihe ndị dị ka mmegharị nke etiti oke na ọrụ anyanwụ.

Ike ndọda bụ isi

Tupu anyị agaa n'ihu na mmetụta nke mbara ala dị n'anyanwụ, ọ dị mkpa ịghọta iwu bụ isi nke ike ndọda nke Sir Isaac Newton kwupụtara mbụ. Dịka Iwu Newton nke Ike ndọda zuru ụwa ọnụ si kwuo, "Ahụ abụọ ọ bụla dị n'eluigwe na ala na-adọta ibe ha site n'ike nke nha nhata ya na nke dabara na square nke anya dị n'etiti ha."

Ebe ọ bụ na oke anyanwụ dị oke ukwuu ma e jiri ya tụnyere mbara ala na ihe ndị ọzọ dị na sistemụ anyanwụ , Anyanwụ bụ isi iyi ike ndọda. Anyanwụ na-agba gburugburu etiti oke nke sistemụ anyanwụ , nke anyị na-akpọ barycenter. Ebe etiti bary bụ ebe dị na mbara igwe ebe obere oke, dị ka mbara ala na comets, na-ahazi oke oke nke anyanwụ.

Echiche Barycenter

Otu n'ime mmetụta mbara ala ndị ahụ nwere na Anyanwụ bụ mgbanwe dị na ebe etiti bary dị. Ọtụtụ mmadụ amaghị na Anyanwụ anaghị anọkarị n'etiti geometric nke sistemụ anyanwụ. Kama, Anyanwụ na-agbagharị gburugburu ebe etiti bary , nke ike ndọda jikọtara nke mbara ala niile na-emetụta.

Dịka ọmụmaatụ, Jupiter, mbara ala kachasị ibu ma buru ibu n'ime sistemụ anyanwụ anyị , nwere mmetụta dị ukwuu na etiti bary nke sistemụ anyanwụ. Ebe etiti bary na-adịkarị n'èzí elu anyanwụ n'ihi oke ibu nke Jupiter. Nke a pụtara na Anyanwụ na-agagharị n'obere gburugburu nke mmekọrịta ndọda Jupiter na mbara ala ndị ọzọ mepụtara. A maara mgbanwe a dị ka "wobble" nke Anyanwụ, ma ọ bụ wobble.

Mmetụta nke Mbara Ala na Ọrụ Anyanwụ

Na mgbakwunye na imetụta mmegharị nke anyanwụ, mbara ala nwekwara ike imetụta ọrụ anyanwụ. Ụfọdụ echiche na-egosi na mkpali ike ndọda nke mbara ala, ọkachasị ndị buru ibu dịka Jupiter na Saturn, nwere ike imetụta ubi magnetik nke anyanwụ na usoro ọrụ anyanwụ, ọ bụ ezie na a ghọtaghị mmetụta a nke ọma.

Mgbe mbara ala na anyanwụ na-emekọrịta ihe, ha na-emepụta ebili mmiri ike ndọda nke nwere ike ibute mgbanwe na mmegharị nke mmiri mmiri na plasma n'ime Anyanwụ. Nke a, n'aka nke ya, nwere ike imetụta ubi ndọta nke Anyanwụ ma tinye aka na ihe anyị maara dị ka ntụpọ anyanwụ na ọrụ anyanwụ ndị ọzọ. Mkpọnwụ anyanwụ bụ ebe nwere ubi ndọta siri ike karịsịa n'elu anyanwụ ma jikọtara ya na usoro ndị ka na-arụ ọrụ na okirikiri anyanwụ.

Mmetụta Ogologo Oge na Orbit

Ka oge na-aga, mmetụta ndọda nke mbara ala na anyanwụ na ibe ha na-enwe mmetụta dị ukwuu n'ụdị nke gburugburu ha. N'ozuzu, gburugburu ndị a na-agbaso ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọdịdị elliptical ma na-anọgide na-adịgide ruo ogologo oge. Agbanyeghị, mmekọrịta ndọda nwere ike ibute obere mgbanwe na eccentricity na nguzo nke gburugburu mbara ala . Otu ihe atụ a ma ama bụ resonance orbital nke na-eme n'etiti Jupiter na Saturn.

Resonance na-eme mgbe ihe abụọ dị na orbit nwere oke oge dị mfe n'etiti oge orbit ha. Otu ihe atụ bụ resonance orbit 2: 1 n'etiti ụfọdụ ọnwa Jupiter. Resonance a nwere ike inwe mmetụta kwụsiri ike ma ọ bụ, n'ọnọdụ ụfọdụ, kpatara nnukwu mgbanwe na orbit ka oge na-aga.

Ọmụmụ Ihe Ọgbara Ọhụrụ na Ntụle Kọmputa

Ọmụmụ ihe gbasara mmetụta ndọda nke mbara ala na anyanwụ na-aga n'ihu na ọganihu na teknụzụ na sayensị. Nnwale kọmputa nke nwere ike ịme ihe nlereanya kpọmkwem nke ike ndọda na-enyere ndị na-enyocha mbara igwe na ndị ọkà mmụta sayensị aka ịmụ mmekọrịta ndọda ndị a n'ime ogologo oge. Site na ihe ngosi ndị a, ndị ọkà mmụta sayensị nwere ike ịghọta nke ọma mmetụta njikọ nke ike ndọda nke mbara ala buru ibu na mgbada anyanwụ ma buru amụma otu nke a nwere ike isi metụta mgbanwe n'ọdịnihu na gburugburu mbara ala.

Teknụzụ ọgbara ọhụrụ na-enyekwa anyị ohere ịchịkọta data ziri ezi karị gbasara ọnọdụ na mmegharị nke mbara ala. Ojiji nke telescopes dị elu na ihe nlele satịlaịtị na-enyere aka ikpughe nkọwa ndị na-agbanwe agbanwe na mbụ. Tinyere nsonaazụ nke ihe nlereanya kọmputa, data a na-enye anyị nghọta doro anya banyere otu sistemụ anyanwụ anyị si arụ ọrụ na mmekọrịta.

Mmechi

Mmetụta ike ndọda nke mbara ala na anyanwụ bụ ihe atụ zuru oke nke otu usoro mbara igwe si ejikọta ma na-emetụta ibe ha, ọbụlagodi n'ọtụtụ buru ibu. Ọ bụ ezie na Anyanwụ bụ isi iyi ike ndọda na-achịkwa usoro anyanwụ, enweghị ike ileghara mmetụta ya anya. Mgbanwe na etiti barycenter, mmetụta na ọrụ anyanwụ, na mmetụta ogologo oge na orbit bụ naanị ụfọdụ ụzọ mbara ala si emetụta anyanwụ.

Nnyocha gbasara isiokwu a abụghị naanị ihe dị mkpa maka ịghọta usoro dị n'ime nke sistemụ anyanwụ anyị kamakwa ọ na-enye nghọta miri emi banyere sistemụ kpakpando ndị ọzọ. Site n'ịghọtakwu mmekọrịta ike ndọda n'ime sistemụ anyanwụ, anyị na-abịarukwu nso na nghọta zuru oke nke eluigwe na ala na ebe anyị nọ n'ime ya. N'ụwa mbara igwe na-agbanwe agbanwe mgbe niile, nchọpụta a bụ nzọụkwụ n'ihu n'inyocha sara mbara nke ihe ndị dị mgbagwoju anya na ndị na-adọrọ adọrọ dị otú ahụ.

Hapụ okwu