Nhazi ụlọ n'ime akụkọ ihe mere eme nke nka
Nhazi ụlọ bụ otu n'ime ụdị nka kachasị mkpa na nke bara uru n'akụkọ ihe mere eme nke mmepeanya mmadụ. N'ụzọ nkịtị, nhazi ụlọ na-ezo aka na nka na sayensị nke atụmatụ, imepụta, na iwu ụlọ. Agbanyeghị, ihe owuwu ụlọ karịrị naanị owuwu anụ ahụ, na-egosipụta ụkpụrụ omenala, okpukperechi, mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na teknụzụ nke ọha mmadụ kere ya. Isiokwu a ga-enyocha njem nke nhazi ụlọ n'ime akụkọ ihe mere eme nka, na-enyocha mgbanwe ya site n'oge ochie ruo n'oge a.
Mmepeanya Oge Ochie: Nkume na Chi
N'oge ochie, ihe owuwu ụlọ abụghị naanị ebe obibi ma ọ bụ ebe obibi, kamakwa dị ka ihe nnọchianya ime mmụọ na okpukperechi. Ziggurats nke Mesopotemia na pyramid nke Ijipt bụ ihe atụ dị egwu nke ihe owuwu okpukperechi. Ụdị ụlọ abụọ a jiri nkume mee ihe dị ka ihe bụ isi ha, na-emepụta ihe owuwu ndị na-adịghị naanị mma kamakwa ndị siri ike.
E wuru ziggurat ndị Mesopotemia, dị ka nke dị na Ọọ, dị ka ụlọ nsọ e ji akwa kpuchie iji fee chi ukwu. Ihe owuwu ha dị n'usoro yiri ugwu e ji aka rụọ, nke a kwenyere na ọ bụ ebe obibi nke chi. Ka ọ dị ugbu a, e wuru pyramid ndị Ijipt, dị ka Pyramids nke Giza, dị ka ili maka ndị Fero, na-egosipụta nkwenye ha na ndụ mgbe a nwụsịrị. Ojiji pyramid ahụ ji usoro nhazi geometric kpọmkwem na-egosi ihe ọmụma mgbakọ na mwepụ na injinia dị elu nke oge ahụ.
Usoro ihe owuwu oge gboo: Grik na Roman
Mmepeanya Gris na Rom webatara ihe owuwu ụlọ gaa n'ọkwa nka ọhụrụ. Ndị Gris malitere iji ogidi nwere usoro ochie dịka Doric, Ionic, na Corinthian. A pụrụ ịhụ ihe owuwu Gris n'ụlọ dịka Parthenon dị n'Atens, nke e raara nye chi nwanyị Athena. Ụlọ ndị a abụghị naanị ihe mara mma kamakwa ha jupụtara na ihe ịchọ mma na ihe ọkpụkpụ jupụtara na ihe nnọchianya akụkọ ifo.
Ndị Rom mechara jiri ọtụtụ ihe owuwu ụlọ ndị Gris mepụta ha ma mepụta ha site na iji usoro ọhụrụ, gụnyere iji simenti na nkà rụọ ụlọ arches, domes, na basilicas. Ihe atụ kachasị ama bụ Pantheon, ya na nnukwu dome ya, ọrụ injinia dị egwu maka oge ya. Ọzọkwa, Colosseum, dị ka amphitheater, ghọrọ ihe nnọchianya nke ahụmịhe ụlọ na ntụrụndụ ndị Rom.
Oge Etiti: Gothic na Romanesque
A na-ejikọkarị ihe owuwu nke oge ochie na ụlọ ụka na katidral, nke na-egosipụta ike okpukperechi n'etiti ọha mmadụ na Europe. Ụdị Romanesque, nke a ma ama na mmalite Oge Etiti, bụ nke e ji arches gbara gburugburu, mgbidi dị arọ, na obere windo mara. Katidral nke Santiago de Compostela na Spain bụ ihe atụ dị ịrịba ama nke ụdị a.
Agbanyeghị, ka ọ na-erule etiti narị afọ nke 12, ụdị Gothic malitere itolite, nke e ji arches pịrị apị, windo iko buru ibu a kpụrụ akpụ, na ihe ndị na-efe efe mara, nke na-enye ohere maka ụlọ ndị dị ogologo ma na-egbuke egbuke. Katidral Notre-Dame dị na Paris na Katidral Chartres bụ ihe atụ ama ama nke usoro ụlọ Gothic mara mma. Mmepụta ihe owuwu ndị a nyere ohere maka oghere ime ụlọ mara mma na nke dị omimi karị, na-emepụta mmetụta miri emi n'ime ebe ofufe.
Renaissance na Classicism
Usoro owuwu nke Renaissance mere ka ụkpụrụ nke usoro owuwu Gris na Rom oge ochie dịghachi ndụ, mana ha na-elekwasị anya nke ọma n'otú e si hazie ya, otú e si hazie ya, na otú e si hazie ya. Ndị na-ese ụkpụrụ ụlọ dịka Filippo Brunelleschi, Leon Battista Alberti, na Michelangelo webatara usoro owuwu ụlọ n'ime ebe ọhụrụ mara mma, nke sitere n'ihe ndị sayensị na ezi uche rụzuru.
Ihe atụ kachasị pụta ìhè n'oge a bụ Katidral Florence (Duomo), nke Brunelleschi mere. Nnukwu cupola ya bụ otu n'ime ihe ndị dị ebube e ji arụ ọrụ injinia n'oge ya. Ihe atụ ọzọ bụ St. Peter's Basilica dị na Vatican, ọrụ mmekorita nke ọtụtụ ndị na-ese ụkpụrụ ụlọ Renaissance a ma ama, na-egosi ngwakọta nke ọrụ liturgical na ihe nnọchianya nke ike okpukpe.
Baroque na Rococo
Mgbe Renaissance gasịrị, ihe owuwu ndị Yuropu banyere n'oge Baroque na Rococo. Ụdị abụọ a dị nnọọ iche, mana ha nwere otu ihe jikọrọ ha: ha abụọ mesiri ike njikọ dị n'etiti nka na mmetụta uche. Ụlọ Baroque nwere ihe ndị dị egwu na ndị dị egwu. E mere ụdị gbagọrọ agbagọ, ihe ịchọ mma karịrị akarị, na egwuregwu nke ìhè na ọchịchịrị iji mepụta mmetụta uche siri ike. Obí nke Versailles dị na France na Katidral St. Paul dị na London bụ ezigbo ihe atụ nke ihe owuwu Baroque.
N'aka nke ọzọ, Rococo na-adịkarị mfe, na-achọ mma karịa, ma na-adịkwu nso. Ụdị a na-elekwasị anya na nkọwa ịchọ mma mara mma, agba pastel, na iji enyo eme ihe iji mepụta echiche nke ohere ka ukwuu. Ihe atụ a ma ama nke ụdị Rococo bụ Palais Schönbrunn nke Vienna, nke na-egosi okomoko na ịma mma a nụchara anụcha.
Nhazi Ụlọ nke Oge A: Site na Ọrụ ruo na Mmebi
Mgbe ọ banyere na narị afọ nke 20, ihe owuwu gbanwere mgbe e guzobere mmegharị ọgbara ọhụrụ. Ndị dịka Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe, na Frank Lloyd Wright kọwagharịrị ihe owuwu site na ụkpụrụ ọhụrụ na-emesi ike ọrụ, ihe ọhụrụ teknụzụ, na ịdị mfe nke ọdịdị. Le Corbusier, n'akwụkwọ ya bụ "Vers une architecture," webatara echiche nke "Igwe maka Ndụ," na-ezo aka na ụlọ dị ka igwe dị irè maka ndụ kwa ụbọchị. Ụlọ dịka Villa Savoye na Fallingwater ghọrọ ihe nnọchianya nke ọgbara ọhụrụ, na-ejikọta nkwekọ n'etiti oghere, ọrụ, na gburugburu ebe obibi.
Tinyere ọganihu teknụzụ na mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọtụtụ ụdị ihe owuwu dị iche iche na-eme nnwale na ụdị ihe owuwu dị iche iche nke oge a pụtara, dịka Brutalism, nke mesiri ike ịma mma nke ụdị ihe siri ike na simenti a na-ekpughe. Mmegharị ọzọ, Deconstruction, nke ndị na-ese ụkpụrụ ụlọ dịka Frank Gehry na Zaha Hadid mere ka ama ama, gbara nkwekọrịta ihe owuwu ụlọ mgba megide ụdị ihe owuwu ndị yiri ka ha na-adịghị mma ma dịkwa egwu ma dịkwa ike. Ihe atụ ndị a ma ama nke ụdị Deconstructionist gụnyere Guggenheim Museum na Bilbao na Heydar Aliyev Center na Baku.
Mmechi
Site n'oge ochie ruo n'oge a, njem nke ihe owuwu ụlọ na-egosipụta njem nke omenala mmadụ. Oge ọ bụla na ụdị ihe owuwu ụlọ ọ bụla na-ebu ozi ya, ụkpụrụ ya, na ihe pụrụ iche ya, na-ejikọ akụkọ ihe osise bara ụba na nke na-adọrọ adọrọ. Ihe owuwu ụlọ abụghị naanị na ọ na-enye ngwọta bara uru maka ibi ndụ kamakwa ọ na-eje ozi dị ka ihe nnọchianya nke ọchịchọ, njirimara, na mmụọ okike nke mmepeanya. Ya mere, ilele na ịmụ ihe owuwu ụlọ abụghị naanị ịhụ akụkụ anụ ahụ nke ụlọ; ọ bụ mgbalị ịghọta ogologo akụkọ ihe mere eme nke ihe mmadụ rụzuru na nkume, ígwè, na iko.
