Ịghọta Mmekọrịta Mba Nile n'Ọnọdụ Ụwa Nile
Pendahuluan
Mmekọrịta mba ụwa bụ ngalaba ọmụmụ ihe nke gụnyere mmekọrịta dị n'etiti mba dị iche iche, òtù mba ụwa, ụlọ ọrụ mba dị iche iche, na ndị ọzọ na-abụghị ndị ọchịchị. N'oge ụwa zuru ụwa ọnụ, mkpa ọ dị ịghọta mmekọrịta mba ụwa amụbaala nke ukwuu, ebe mkpebi na ihe omume ụwa niile nwere mmetụta a na-apụghị ịgbagha agbagha na ọdịmma na nchekwa nke ndị mmadụ n'ụwa. Isiokwu a ga-enyocha nkọwa nke mmekọrịta mba ụwa, echiche ndị dị n'okpuru, na mkpa ọ dị na ọnọdụ ụwa.
Ịghọta Mmekọrịta Mba Nile
Enwere ike ịkọwa Mmekọrịta Mba Nile (IR) dị ka ọmụmụ nke mmekọrịta ndọrọ ndọrọ ọchịchị, akụ na ụba, na mmekọrịta ọha na eze n'etiti mba dị iche iche , yana ọrụ nke ndị na-abụghị ndị ọchịchị na usoro ndị a. Dịka ndị ọkà mmụta dịka Hans Morgenthau si kwuo, mmekọrịta mba ụwa bụ ọmụmụ nke ọgụ ike n'etiti mba dị iche iche, nke ebumnuche ya bụ imezu nchekwa na ọdịmma mba ha.
Echiche a abụghị naanị mmekọrịta dị n'etiti gọọmentị, kamakwa ọ gụnyere òtù mba ụwa dịka United Nations (UN), ụlọ ọrụ ego mba ụwa dịka World Bank, NGO, ụlọ ọrụ mba dị iche iche, na otu ndị ọzọ na-akwado ndị ọzọ. Ihe ndị dị ka agha, azụmaahịa, mmekọrịta mba ụwa, mgbanwe ihu igwe, na iyi ọha egwu bụ ụfọdụ n'ime isi ihe a na-amụ na mmekọrịta mba ụwa.
N'ịghọta mmekọrịta mba ụwa, e mepụtala ọtụtụ ozizi iji kọwaa ihe ndị na-eme. Ụfọdụ ozizi a ma ama gụnyere:
1. Eziokwu
Eziokwu bụ otu n'ime echiche ọdịnala na nke kachasị mkpa n'ọmụmụ mmekọrịta mba ụwa. Dịka eziokwu si kwuo, steeti bụ ndị isi ihe na-eme, mmekọrịta mba ụwa bụkwa nke enweghị ọchịchị n'ihi na enweghị ikike ọchịchị. Steeti na-eme ihe n'ụzọ ezi uche dị na ya iji chụsoo ọdịmma nke ha, ọkachasị nchekwa na nlanarị. A na-ewerekarị iji ike agha dị ka ụzọ isi mezuo ihe mgbaru ọsọ ndị a.
2. Ọchịchị Liberal
Nnwereonwe bụ ozizi nke na-emesi ike ọrụ nke ụlọ ọrụ mba ụwa na iwu n'ịkwalite udo na mmekorita n'etiti mba dị iche iche. Ozizi a na-emesi ike mkpa ụlọ ọrụ dịka United Nations na ụlọ ikpe mba ụwa dị n'idozi esemokwu na ịkwalite udo. Nnwereonwe kwenyere na mba dị iche iche nwere ike ịrụkọ ọrụ ọnụ iji mezuo ebumnuche ha site na mkparịta ụka na mkparịta ụka.
3. Nhazi ihe
Nhazi ihe na-egosi ọrụ echiche, njirimara, ụkpụrụ, na omenala na-arụ n'ịkpụzi mmekọrịta mba ụwa. Dịka nhazi ihe si kwuo, eziokwu mba ụwa abụghị ihe zuru oke, kama ọ na-akpụzi site na echiche na ihe owuwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Ndị na-akwado echiche a na-arụ ụka na mgbanwe n'otú steeti na ndị ọzọ si ele ụwa anya nwere ike ibute mgbanwe dị ukwuu na mmekọrịta mba ụwa.
4. Usoro Marx
N'ihe gbasara mmekọrịta mba ụwa, usoro Marxism na-elekwasị anya n'akụkụ akụ na ụba na ike klaasị n'ịchọpụta mmekọrịta dị n'etiti mba dị iche iche. Ozizi a na-emesi ike na usoro kapitalizim ụwa na klaasị ndị na-achị achị (bourgeoisie) na-achịkwa usoro mba ụwa, ebe mba ndị na-emepe emepe na-enwekarị nsogbu. Dịka echiche a si dị, ọgụ klaasị ụwa bụ isi ihe dị mkpa iji ghọta ma gbanwee usoro mba ụwa.
Mkpa Mmekọrịta Mba Nile na Ọnọdụ Ụwa
1. Ijikwa esemokwu na ịkwalite udo
Otu n'ime ihe mgbaru ọsọ bụ isi nke ịmụ banyere mmekọrịta mba ụwa bụ ịghọta na ijikwa esemokwu dị n'etiti mba dị iche iche ma kwalite udo. Site n'ịmụ akụkọ ihe mere eme, ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ihe ndị ọzọ na-emetụta mmekọrịta dị n'etiti mba dị iche iche , ndị ọkà mmụta nwere ike ịmepụta atụmatụ iji gbochie agha ma dozie esemokwu na-aga n'ihu.
2. Ịbawanye Mmekọrịta Akụ na ụba
N'oge ụwa zuru ụwa ọnụ, mba dị iche iche na-adabere n'azụmahịa, itinye ego, na akụnụba. Ọmụmụ banyere mmekọrịta mba ụwa na-enyere mba aka ịghọta uru nke mmekorita akụ na ụba na otu esi eme ka uru ndị ahụ dịkwuo elu. Dịka ọmụmaatụ, nkwekọrịta azụmaahịa n'efu dịka NAFTA ma ọ bụ TPP bụ iji mee ka azụmaahịa na itinye ego dịkwuo elu n'etiti mba ndị otu, na-eme ka ọganihu akụ na ụba ka mma.
3. Ịzaghachi Ihe Ịma Aka Ụwa Nile
Ụwa na-eche nsogbu dị iche iche zuru ụwa ọnụ ihu ugbu a dịka mgbanwe ihu igwe, iyi ọha egwu, mbugharị ọtụtụ mmadụ, ọrịa na-efe efe, na mpụ mba ọzọ. Ọmụmụ nke mmekọrịta mba ụwa na-enye nghọta na ngwaọrụ iji zaghachi ihe ịma aka ndị a nke ọma site na mmekorita mba ụwa. Dịka ọmụmaatụ, ịgwọ oke okpomọkụ ụwa chọrọ mmekorita n'etiti mba ukwu na ndị na-emepe emepe iji belata ikuku gas na-ekupụ ikuku ma nabata amụma ike na-adịgide adịgide.
4. Iwulite Mmekọrịta Mba Nile
Mmekọrịta mba dị mma n'etiti mba dị iche iche bụ ntọala nke nkwụsi ike mba ụwa. Site n'ịghọta ụkpụrụ na omume nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị, mba dị iche iche nwere ike ịmepụta mmekọrịta bara uru ma gbochie mmụba nke esemokwu. Ọzọkwa, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-enyekwa aka na mkparịta ụka nke nkwekọrịta mba ụwa na-achịkwa ihe niile site na azụmaahịa ruo na okwu ikike mmadụ.
5. Mee ka nghọta omenala dịkwuo mma
Mmekọrịta mba ụwa dịkwa mkpa n'ịkwalite nghọta omenala dị iche iche. Mmepe ụwa emeela ka ụwa jikọọ ọnụ, mana ọdịiche omenala ka nwere ike ịbụ isi iyi nke esemokwu. Ọmụmụ nke mmekọrịta mba ụwa na-enye ndị mmadụ ohere ịghọta ụkpụrụ, omenala, na omume nke omenala dị iche iche, na-eme ka ha nwee ndidi na ekele maka ụdịdị dị iche iche.
Mmechi
Mmekọrịta mba ụwa bụ akụkụ ọmụmụ dị mkpa ma dị mgbagwoju anya nke gụnyere akụkụ dị iche iche nke ndụ ụwa. Site na ijikwa esemokwu na ịkwalite udo, ruo n'ịkwalite mmekorita akụ na ụba na ịzaghachi ihe ịma aka ụwa, mmekọrịta mba ụwa na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịkpụzi ụwa anyị. Site na echiche na ụzọ dị iche iche ya, mmekọrịta mba ụwa na-enye usoro maka nghọta na mmetụta nke mgbanwe ọnọdụ ụwa. Site na nghọta ka mma nke mmekọrịta mba ụwa, anyị nwere ike ịrụ ọrụ iji nweta ụwa udo, ikpe ziri ezi, na ọganihu karịa.
