Teyori Komès Entènasyonal: Konbine Mache Mondyal la
Komès entènasyonal vin tounen yon poto mitan nan ekonomi mondyal modèn nan. Kòm yon konsèp ki konekte mache atravè lemond, komès entènasyonal pèmèt peyi yo jwenn machandiz ak sèvis yo pa ka pwodui avèk efikasite poukont yo, optimize resous yo, epi kondwi kwasans ekonomik. Sepandan, dèyè pratik sa a ki sanble senp, gen plizyè teyori ki eseye eksplike kijan e poukisa komès entènasyonal fèt. Atik sa a pral eksplike kèk nan teyori ki pi enpòtan sou komès entènasyonal, tankou teyori avantaj absoli, avantaj konparatif, ak modèl Heckscher-Ohlin nan.
Teyori avantaj absoli a
Adam Smith te pwopoze teyori avantaj absoli a nan liv li a "Richès Nasyon yo" an 1776. Dapre teyori sa a, yon peyi gen yon avantaj absoli si li ka pwodui plis pwodiksyon ak menm kantite materyèl pase lòt peyi yo. Nan kontèks komès entènasyonal la, peyi ki gen yon avantaj absoli nan pwodui yon byen patikilye pral ekspòte byen sa a epi enpòte machandiz yo pa ka pwodui avèk efikasite.
Pa egzanp, si peyi A ka pwodui 10 tòn ble ak menm fòs travay peyi B a ki ka pwodui sèlman 5 tòn, alò peyi A gen yon avantaj absoli nan pwodiksyon ble. Okontrè, si peyi B gen yon avantaj absoli nan pwodiksyon twal, komès ant de peyi yo ap pèmèt yo echanje machandiz avèk efikasite, sa ap ogmante byennèt tou de peyi yo.
Teyori avantaj konparatif la
Teyori avantaj konparatif la, prezante pa David Ricardo nan kòmansman 19yèm syèk la, te elaji konsèp prezante pa Adam Smith la. Dapre Ricardo, menm si yon peyi pa gen yon avantaj absoli nan pwodiksyon yon machandiz, toujou gen yon opòtinite pou fè komès lè li espesyalize nan machandiz ki ka pwodui a yon pri relativman pi ba pase lòt peyi yo.
Pa egzanp, si peyi A pi efikas nan pwodui ble ak twal pase peyi B, men benefis ki genyen nan pwodiksyon ble yo pi plis pase benefis ki genyen nan pwodiksyon twal, alò peyi A ta dwe konsantre sou pwodiksyon ble. Pandansetan, peyi B ka konsantre sou pwodiksyon twal, malgre efikasite pwodiksyon li ki pi ba, paske peyi A gen yon pi gwo avantaj nan ble. Kidonk, tou de peyi yo ka benefisye de komès ki baze sou pi ba pri opòtinite.
Modèl Heckscher-Ohlin
Nan 20yèm syèk la, Eli Heckscher ak Bertil Ohlin te devlope yon modèl komès entènasyonal ki pi detaye, ke yo rekonèt kòm modèl Heckscher-Ohlin. Modèl sa a konsantre sou distribisyon resous yo kòm prensipal detèminan modèl komès yo. Dapre teyori sa a, peyi yo pral ekspòte machandiz ki gen pwodiksyon ki itilize faktè lokal ki abondan epi enpòte machandiz ki gen pwodiksyon ki mande faktè ki ra.
Pa egzanp, peyi ki gen anpil travayè ap ekspòte machandiz ki mande anpil travayè, alòske peyi ki gen anpil kapital ap ekspòte machandiz ki mande anpil kapital. Modèl sa a mete aksan sou enpòtans faktè pwodiksyon yo nan detèmine modèl komès epi li ede eksplike fenomèn komès entènasyonal ke teyori avantaj absoli ak konparatif yo pa ka konprann nèt.
Teyori Demand Resipwòk
Teyori demann resipwòk la anglobe yon lòt aspè nan komès entènasyonal, ki konsantre plis sou demann nan mache entènasyonal yo. John Stuart Mill te prezante konsèp sa a, li te mete aksan sou lefèt ke komès enfliyanse pa demann ki soti nan lòt peyi yo, anplis òf la. Nan ka sa a, nivo echanj ant peyi yo se lè demann pou machandiz ki soti nan tou de peyi yo egal.
Pa egzanp, si peyi A anvi machandiz ki soti nan peyi B anpil e vis vèsa, demann resipwòk sa a ap detèmine pri relatif machandiz yo nan komès entènasyonal, epi tou de peyi yo ap jwenn yon ekilib ki benefisye pou tou de bò yo. Teyori sa a mete aksan sou enpòtans preferans konsomatè yo epi li amelyore konpreyansyon nou sou dinamik komès entènasyonal la.
Teyori Sik Pwodwi Entènasyonal la
Nan ane 1960 yo, Raymond Vernon te prezante teyori sik pwodwi entènasyonal la, ki eksplike kijan nouvo pwodwi yo ka afekte komès entènasyonal. Dapre teyori sa a, pwodwi yo pase nan twa etap: entwodiksyon, kwasans, ak matirite. Pandan etap entwodiksyon an, nouvo pwodwi yo tipikman pwodui ak konsome nan peyi devlope yo. Ofiramezi pwodwi a vin popilè epi li rive nan yon pi gwo echèl, pwodiksyon an ka deplase nan peyi an devlopman ki gen pi ba pri pwodiksyon.
Pa egzanp, anpil nan dènye pwodui teknolojik yo te parèt premye fwa nan peyi tankou Etazini ak Japon. Sepandan, pandan teknoloji a t ap avanse epi pri pwodiksyon yo te diminye, fabrikasyon pwodui sa yo te souvan deplase nan peyi an devlopman, kote yo te ka pwodui yo a pi ba pri, sa ki te ogmante ekspòtasyon yo epi estabilize pri mondyal yo.
Konklizyon
Komès entènasyonal se yon fenomèn konplèks ki enfliyanse pa plizyè faktè, tankou efikasite pwodiksyon relatif, distribisyon resous, demann mondyal, ak inovasyon pwodwi. Teyori komès entènasyonal la ofri plizyè ang pou konprann kijan e poukisa peyi yo angaje yo nan komès nan fason ki benefisye tou de pati yo.
Soti nan teyori avantaj absoli Adam Smith la rive nan modèl sik pwodwi Raymond Vernon an, chak teyori bay enfòmasyon enpòtan sou mekanis ekonomik ki dèyè komès entènasyonal la. Pandan ke teyori sa yo bay kad analiz enpòtan, dinamik komès mondyal la ap evolye toujou avèk pwogrè teknolojik, chanjman politik, ak chanjman nan preferans konsomatè yo. Se poutèt sa, li enpòtan pou ekonomis yo, moun ki fè politik yo, ak biznis yo kontinye revize ak adapte teyori sa yo pou optimize opòtinite komès nan yon mache mondyal ki toujou ap chanje.
