Si nou gade byen, okòmansman nou ka wè lafimen ki soti nan konbisyon an. Apre yon ti tan, nou pa ka wè lafimen an ankò. Èske ou te itilize pafen? Menm si ou flite pafen nan chanm nan, lòt moun ki deyò kay la ka santi bon sant pafen an tou. Si manman an ap kwit manje bon gou ak apetisan nan kwizin nan, nou ka santi bon sant manje a tou nan kay yon vwazen. Poukisa sa?
Gen anpil lòt egzanp. Si ou mete kèk gout lank nan yon vè ki gen dlo klè, lank, oswa koloran manje ap gaye respèktivman nan tout dlo a. Sa rive otomatikman. Kèk egzanp anvan yo se evènman difizyon ke moun souvan fè eksperyans nan lavi chak jou. Difizyon se pwosesis pou deplase sibstans soti nan yon konsantrasyon ki wo rive nan yon konsantrasyon ki ba. Sa yo vle di pa konsantrasyon se kantite molekil/mòl yon sibstans pa volim. Yon kote ki gen yon konsantrasyon ki wo se yon kote ki gen anpil molekil sibstans pa volim. Okontrè, konsantrasyon ki ba se kote ki gen kèk molekil pa volim.
Lè w ap boule fatra, anjeneral konsantrasyon lafimen ozalantou fatra k ap boule a wo anpil. Poutèt gen diferan konsantrasyon, molekil lafimen yo gaye otomatikman soti nan gwo konsantrasyon pou rive nan ti konsantrasyon. Molekil lafimen ki te reyini okòmansman yo te evantyèlman gaye nan tout direksyon.
Lè w ap flite pafen sou kò w, kote w ap flite pafen an gen yon gwo konsantrasyon. Paske gen diferans nan konsantrasyon, molekil pafen yo deplase soti nan gwo konsantrasyon pou rive nan konsantrasyon ki ba. Lè w mete kèk gout lank oswa koloran manje nan yon vè dlo klè, pati dlo a ki te premye degoute ak lank oswa koloran manje a anjeneral gen yon konsantrasyon ki pi wo. Paske gen diferan konsantrasyon, molekil lank oswa molekil koloran manje yo gaye nan tout pati dlo ki gen konsantrasyon ki ba yo. Pwosesis difizyon an ap sispann apre konsantrasyon molekil lank nan tout pati dlo a vin menm.
Tanpri sonje ke pwosesis difizyon an ka eksplike lè l sèvi avèk teyori sinetik. Teyori sinetik la deklare ke chak sibstans konsiste de molekil epi molekil sa yo deplase kontinyèlman o aza. Pou konprann sa, gade foto ki anba a. Tout pati nan veso a plen ak dlo. Paske lank la ap degoute, dlo ki sou sifas veso a gen yon konsantrasyon ki pi wo pase dlo ki nan fon an.
C1 se yon pati silendrik oswa yon pati nan dlo ki gen yon gwo konsantrasyon, pandan ke C2 se yon pati silendrik oubyen yon pati nan dlo ki gen yon konsantrasyon ki ba. Pou fasilite analiz la, nou sèlman gade mouvman molekil lank yo nan sant silenn lan.
Kantite molekil lank nan C1 plis (gwo konsantrasyon) pase molekil lank ki nan C2 (ba konsantrasyon). Paske molekil lank yo deplase owaza, molekil lank ki nan C1 gen plis chans pou yo deplase nan direksyon sant silenn lan (Δx). Okontrè, kantite molekil lank nan C2 li piti anpil pou li gen yon ti posiblite pou l deplase nan direksyon sant silenn lan (Δx). Kidonk, pral gen yon koule total molekil lank ki soti nan C1 rive C.2Pa yon rechèch ki te fèt pa yon fizyològ ki rele Adolf Fick (1829-1901), yo te jwenn ke vitès difizyon an te dirèkteman pwopòsyonèl ak diferans nan konsantrasyon an (C2 - C.1). Plis diferans nan konsantrasyon an wo, se plis vitès molekil sibstans yo ap koule.
Okontrè, pi piti diferans nan konsantrasyon an, se pi ba vitès koule molekil sibstans yo. Sa ka akòz atant nou yo ke diferans nan konsantrasyon enfliyanse tou vitès koule molekil yo. Anplis chanjman plas pa difizyon, molekil sibstans yo (sitou sibstans gaz) kapab tou deplase soti nan yon kote al nan yon lòt lè l sèvi avèk asistans van.
Aplikasyon Difizyon nan lavi chak jou
Si pa t gen difizyon, mennaj ou renmen an pa t ap ka jwi pafen ou an. San difizyon, bon sant manje manman w nan yon kwizin bon gou ak apetisan pa t ap ka dispèse rèv ou ak anvi manje manje nourisan ki disponib sou tab manje a byen vit. Difizyon jwe yon wòl enpòtan tou nan siviv moun, bèt, plant, elatriye.
Plant yo anjeneral bezwen diyoksid kabòn (CO2) pou fè fotosentèz. Paske gen yon diferans nan CO22 konsantrasyon ant anndan fèy la ak lè a, CO2 a2 molekil yo difize nan fèy la atravè stomat yo. Okontrè, vapè dlo ak oksijèn difize deyò. Anplis plant yo, chat, sourit, elatriye kapab toufe tou si pa gen difizyon. Si plant yo bezwen CO2 pou fè fotosentèz, chat, sourit, elatriye bezwen oksijèn pou chak reyaksyon ki pwodui enèji. Molekil oksijèn yo deplase pa difizyono rive andedan selil yo.
