Cov Txheej Txheem Tshawb Fawb hauv Kev Kawm Txog Kev Ua Neej Zoo
Kev kawm txog zej zog, ua ib qho kev tshawb fawb uas kawm txog zej zog, kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab kev txhim kho cov qauv kev sib raug zoo, muaj ntau txoj kev tshawb fawb. Ib qho ntawm cov hauv kev tseem ceeb hauv kev kawm txog zej zog yog cov txheej txheem zoo. Cov txheej txheem tshawb fawb zoo hauv kev kawm txog zej zog lub hom phiaj yog nkag siab txog cov xwm txheej hauv zej zog los ntawm kev xav ntawm cov neeg koom nrog, hais txog qhov nyuaj, qhov tob, thiab cov ntsiab lus ntawm tib neeg kev paub. Tsab xov xwm no yuav tham txog ntau txoj kev tshawb fawb zoo uas siv ntau zaus hauv kev kawm txog zej zog, suav nrog kev soj ntsuam cov neeg koom nrog, kev xam phaj tob tob, kev tshawb fawb txog haiv neeg, kev tshuaj xyuas zaj dab neeg, thiab kev kawm txog cov ntaub ntawv.
Kev Soj Ntsuam ntawm Cov Neeg Koom Tes
Kev soj ntsuam los ntawm cov neeg koom nrog yog ib qho ntawm cov txheej txheem zoo qub tshaj plaws thiab tseem ceeb tshaj plaws hauv kev tshawb fawb txog zej zog. Hauv txoj kev no, cov kws tshawb fawb koom nrog cov haujlwm txhua hnub ntawm cov neeg uas raug kawm. Txoj kev no tso cai rau cov kws tshawb fawb kom paub txog lub neej ntawm pawg neeg uas raug kawm, nkag siab txog kev sib cuam tshuam thiab kev coj cwj pwm hauv ib qho xwm txheej ntuj.
Lub hom phiaj tseem ceeb ntawm kev soj ntsuam ntawm cov neeg koom nrog yog kom tau txais kev nkag siab tob thiab tag nrho txog cov ntsiab lus tshawb fawb. Cov kws tshawb fawb feem ntau sau lawv cov kev soj ntsuam ua cov ntawv sau hauv daim teb, uas tom qab ntawd raug tshuaj xyuas kom paub txog cov qauv tseem ceeb thiab cov ntsiab lus. Ib qho ntawm cov teeb meem ntawm txoj kev no yog kev tswj hwm qhov sib npaug ntawm kev koom tes ntawm cov neeg koom nrog thiab kev ncaj ncees ntawm tus kws tshawb fawb.
Kev Xam Phaj tob tob
Kev xam phaj tob tob yog lwm txoj hauv kev tseem ceeb hauv kev tshawb fawb zoo uas tso cai rau cov kws tshawb fawb kom nkag siab tob txog cov kev xav, kev xav, thiab kev paub ntawm cov tib neeg. Cov kev xam phaj no feem ntau yog semi-structured, nrog rau tus kws tshawb fawb muab ntau cov lus nug qhia tab sis kuj tso cai rau cov neeg koom nrog sib tham txog cov ncauj lus tseem ceeb.
Qhov zoo tshaj plaws ntawm kev xam phaj tob tob yog lawv lub peev xwm los nrhiav cov ntaub ntawv nyuaj thiab tob tob uas tej zaum yuav tsis tshwm sim hauv kev soj ntsuam lossis cov lus nug. Txawm li cas los xij, txoj kev no kuj xav tau kev txawj sib txuas lus zoo thiab kev nkag siab zoo los daws cov teeb meem kev xav lossis tus kheej uas yuav tshwm sim thaum lub sijhawm xam phaj.
Kev Tshawb Fawb Txog Haiv Neeg
Kev tshawb fawb txog haiv neeg yog ib txoj kev tshawb fawb dav dua thiab tob dua, uas cov kws tshawb fawb siv sijhawm ntev nrog ib pawg neeg lossis zej zog tshwj xeeb kom nkag siab txog nws kab lis kev cai. Ethnography feem ntau cuam tshuam nrog kev sib xyaw ua ke ntawm ntau txoj hauv kev xws li kev xam phaj tob, kev soj ntsuam cov neeg koom nrog, thiab kev tshuaj xyuas cov ntaub ntawv.
Feem ntau, kev tshawb fawb txog haiv neeg (Ethnography) piav qhia txog kev coj ua hauv zej zog, kev ua kab ke, kev sib raug zoo, thiab cov qauv hwj chim hauv pawg neeg uas tab tom kawm. Ib qho piv txwv ntawm kev tshawb fawb txog haiv neeg yog Bronisław Malinowski txoj kev kawm txog cov neeg Trobriand ntawm Papua New Guinea. Txoj kev no tso cai rau cov kws tshawb fawb kom paub txog thiab nkag siab txog qhov sib txawv thiab kev hloov pauv ntawm lub neej hauv zej zog uas nyuaj, feem ntau nyuaj rau ua tiav los ntawm lwm txoj kev.
Kev Tshawb Fawb Txog Zaj Dab Neeg
Kev tshuaj xyuas zaj dab neeg yog ib txoj kev zoo uas tsom mus rau cov dab neeg lossis cov lus piav qhia. Txoj kev no lees paub tias cov lus piav qhia yog txoj hauv kev tseem ceeb uas tib neeg nkag siab thiab muab lub ntsiab lus rau lawv cov kev paub. Hauv kev tshuaj xyuas zaj dab neeg, cov kws tshawb fawb sau cov dab neeg uas cov neeg koom nrog hais thiab tom qab ntawd tshuaj xyuas lawv cov qauv, cov ntsiab lus, thiab lub ntsiab lus.
Txoj kev no muaj txiaj ntsig zoo rau kev nkag siab txog cov tib neeg piav qhia txog lawv tus kheej li cas, daws cov teeb meem, thiab pom kev hloov pauv hauv lawv lub neej. Kev tshuaj xyuas zaj dab neeg feem ntau siv rau hauv kev tshawb fawb ntsig txog cov teeb meem ntawm tus kheej, kev raug mob, kev tsiv teb tsaws chaw, thiab kev mob nkeeg. Ib qho kev sib tw ntawm txoj kev no yog tias cov dab neeg tuaj yeem yog qhov kev xav thiab nyob ntawm cov neeg koom nrog kev txhais lus, xav tau txoj hauv kev tshuaj xyuas zoo thiab ceev faj.
Kev tshawb nrhiav txog rooj plaub
Ib txoj kev tshawb nrhiav txog rooj plaub yog ib txoj kev tshawb nrhiav zoo uas siv kev tshawb nrhiav tob thiab ntxaws ntxaws txog ib lossis ntau rooj plaub hauv lub neej tiag tiag. Cov rooj plaub no tuaj yeem yog cov tib neeg, cov pab pawg, cov koom haum, lossis cov xwm txheej tshwj xeeb. Txoj kev no tso cai rau cov kws tshawb fawb ntes tau qhov nyuaj ntawm ib qho xwm txheej hauv ib qho xwm txheej tshwj xeeb.
Hauv kev tshawb nrhiav txog rooj plaub, feem ntau siv ntau cov ntaub ntawv, suav nrog kev xam phaj, kev soj ntsuam, thiab cov ntaub ntawv. Txoj hauv kev no tso cai rau cov kws tshawb nrhiav kom tau txais kev nkag siab tob thiab dav dav thiab nkag siab txog qhov sib txawv ntawm cov ntaub ntawv uas tab tom kawm. Ib qho tsis zoo ntawm txoj kev no yog tias kev dav dav cov txiaj ntsig kev tshawb fawb feem ntau nyuaj vim nws tsom mus rau cov ntsiab lus tseem ceeb.
Kev sib piv ntawm peb sab
Kev ntsuas peb sab yog ib txoj kev uas feem ntau siv hauv kev tshawb fawb kom paub tseeb tias cov ntaub ntawv muaj tseeb thiab ntseeg tau. Hauv qhov no, kev ntsuas peb sab yog hais txog kev siv ntau txoj kev lossis cov ntaub ntawv los xyuas seb cov ntaub ntawv tshawb pom puas sib xws.
Piv txwv li, cov kws tshawb nrhiav tuaj yeem siv kev sib xyaw ua ke ntawm kev xam phaj tob tob, kev soj ntsuam ntawm cov neeg koom nrog, thiab cov ntaub ntawv sau kom tau txais daim duab zoo dua thiab raug ntawm qhov xwm txheej uas tau kawm. Kev sib piv pab txo qhov kev ntxub ntxaug thiab tso cai rau cov kws tshawb nrhiav los xyuas cov ntaub ntawv, yog li ua rau muaj kev ntseeg siab ntawm cov txiaj ntsig tshawb fawb.
Kev sau code thiab kev tshuaj xyuas lub ntsiab lus
Kev sau code yog ib txoj kev tshuaj xyuas cov ntaub ntawv zoo uas cov ntaub ntawv raug faib ua ntu me me thiab sau code raws li cov ntsiab lus lossis pawg tshwj xeeb. Kev sau code no tuaj yeem ua tiav manually lossis siv cov software tshuaj xyuas cov ntaub ntawv zoo xws li NVivo lossis Atlas.ti.
Kev tshuaj xyuas cov ntsiab lus yog kauj ruam tom ntej uas cov kws tshawb fawb nrhiav cov qauv lossis cov ntsiab lus uas tawm los ntawm cov ntaub ntawv coded. Los ntawm kev txheeb xyuas cov ntsiab lus no, cov kws tshawb fawb tuaj yeem kos cov kev txhais lus dav dua thiab cov lus xaus txog qhov xwm txheej uas tab tom kawm.
Reflexivity
Kev xav rov qab (reflexivity) hauv kev tshawb fawb txog qhov zoo (qualitative research) yog hais txog kev paub ntawm cov kws tshawb fawb thiab kev xav txog seb lawv txoj kev xav thiab kev xav li cas yuav cuam tshuam rau txoj kev tshawb fawb li cas. Kev xav rov qab yog ib qho tseem ceeb ntawm cov txheej txheem tshawb fawb txog qhov zoo vim tias cov kws tshawb fawb yeej tsis yog cov neeg ncaj ncees lossis tsis nyob nruab nrab kiag li.
Los ntawm kev xyaum ua kom rov xav txog tej yam, cov kws tshawb fawb feem ntau sau cov ntawv sau lossis cov ntawv sau txog kev xav los sau lawv cov kev xav, kev xav, thiab kev teb thoob plaws hauv txoj kev tshawb fawb. Kev xyaum no pab cov kws tshawb fawb tswj hwm kev paub txog tus kheej thiab daws cov teeb meem kev ntxub ntxaug.
Xaus
Cov txheej txheem tshawb fawb zoo hauv kev kawm txog zej zog muaj ntau txoj hauv kev los nkag siab thiab tshawb nrhiav cov xwm txheej hauv zej zog tob thiab cov ntsiab lus. Txij li kev soj ntsuam ntawm cov neeg koom nrog mus rau kev tshuaj xyuas zaj dab neeg, txhua txoj kev muaj qhov zoo thiab qhov tsis muaj zog tshwj xeeb. Kev siv triangulation, coding, thiab reflexivity tuaj yeem pab txhawb kev siv tau thiab kev ntseeg siab ntawm cov txiaj ntsig tshawb fawb. Los ntawm cov txheej txheem no, cov kws tshawb fawb tuaj yeem xa cov kev nkag siab nplua nuj thiab kev nkag siab txog cov kev sib raug zoo hauv zej zog, uas cov txheej txheem ntau yam tsis tuaj yeem ua tau. Yog li, cov txheej txheem tshawb fawb zoo tseem yog cov cuab yeej tseem ceeb hauv kev kawm txog zej zog rau kev nkag siab txog ntau haiv neeg thiab kev muaj tiag hauv zej zog.