Biography ntawm Thawj Tswj Hwm Soeharto

Biography ntawm Thawj Tswj Hwm Soeharto

Suharto yog tus Thawj Tswj Hwm thib ob ntawm lub koom pheej ntawm Indonesia, kav teb chaws tau ntau tshaj peb xyoo caum thiab yog ib tus neeg muaj hwj chim tshaj plaws thiab muaj kev sib cav sib ceg hauv keeb kwm Indonesia niaj hnub no. Nws yog lub npe hu ua tus tsim lub koom haum tshiab ntawm New Order, ib lub koom haum uas hais txog kev ruaj ntseg ntawm nom tswv, kev txhim kho kev lag luam, thiab lub luag haujlwm tub rog muaj zog hauv tsoomfwv. Txawm li cas los xij, nws txoj kev coj noj coj ua feem ntau cuam tshuam nrog kev txwv tsis pub muaj kev ywj pheej ntawm nom tswv, kev ua txhaum cai tib neeg, thiab kev coj ua ntawm kev noj nyiaj txiag, kev sib koom tes, thiab kev ntxub ntxaug lwm haiv neeg (KKN). Cov hauv qab no yog ib zaj dab neeg luv luv tab sis muaj txiaj ntsig zoo ntawm Suharto lub neej.

Keeb kwm thaum yau thiab tsev neeg

Suharto yug rau lub Rau Hli 8, 1921, hauv Kemusuk, Argomulyo, Sedayu, Bantul, Yogyakarta. Nws los ntawm ib tsev neeg me me hauv Java teb chaws. Nws txoj kev txom nyem thiab kev lag luam tau hloov nws cov kev paub thaum yau, suav nrog nws cov kev xav txog kev qhuab ntuas, kev ua haujlwm hnyav, thiab kev txiav txim. Lub sijhawm ntawd, kev nkag mus rau kev kawm ntawv rau cov zej zog nyob deb nroog tsis yog ib txwm yooj yim, tab sis Suharto tau txais kev kawm theem pib thiab tom qab ntawd ua haujlwm hauv ntau qhov chaw ua ntej thaum kawg nkag mus rau hauv tub rog.

Txij thaum nws tseem hluas, Suharto paub txog nws tus cwj pwm ntsiag to, nyiam ua haujlwm tom qab qhov xwm txheej dua li hais lus. Tus cwj pwm no yuav nyob nrog nws thoob plaws nws txoj haujlwm nom tswv: nws feem ntau muab qhov tseem ceeb rau txoj hauv kev ua tau zoo, tswj hwm tus cwj pwm ntawm tus thawj coj uas nyob twj ywm, thiab tsim kom muaj lub network ntawm lub hwj chim los ntawm kev ncaj ncees thiab kev teeb tsa lub koom haum zoo.

Kev ua tub rog thaum ntxov

Suharto txoj hauj lwm ua tub rog pib thaum lub sij hawm Nyiv Pooj nyob hauv Indonesia (1942–1945). Nws tau koom nrog ib lub koom haum tub rog uas Nyiv Pooj tau tsim, uas yog ib txoj hauv kev rau cov tub ntxhais hluas Indonesia tau txais kev cob qhia tub rog. Tom qab Kev Tshaj Tawm Kev Ywj Pheej rau lub Yim Hli 17, 1945, Suharto tau koom nrog kev tawm tsam kom tau kev ywj pheej. Tom qab ntawd nws tau koom nrog Indonesian National Armed Forces (TNI) thiab maj mam nce qib.

Muaj ib qho xwm txheej uas feem ntau cuam tshuam nrog nws lub npe yog Lub Peb Hlis 1, 1949 General Offensive hauv Yogyakarta, ib qho kev ua tub rog uas qhia txog lub tebchaws Indonesia muaj nyob rau hauv lub zej zog thoob ntiaj teb thaum muaj kev tawm tsam ntawm Dutch. Hauv zaj dab neeg ntawm New Order, Suharto lub luag haujlwm hauv qhov xwm txheej no tau txais kev saib xyuas tseem ceeb, txawm hais tias kev kawm keeb kwm tau txhais ntau yam txog kev koom tes ntawm lwm tus neeg. Txawm li cas los xij, nws cov kev paub thaum lub sijhawm kev tawm tsam tau ua rau nws lub koob npe nrov ua tus tub ceev xwm uas muaj peev xwm npaj kev ua haujlwm thiab tsim kom muaj kev hais kom ua.

Mus rau qhov chaw ntawm lub zog

Tom qab tau txais kev ywj pheej, Suharto tau tuav ntau txoj haujlwm tseem ceeb hauv tub rog. Nws tau ua tus thawj coj ntawm Mandala Command hauv Operation Trikora (1962), uas lub hom phiaj yog kev koom ua ke West Irian (Papua) rau hauv thaj av Indonesia. Suharto txoj kev koom tes hauv qhov kev ua haujlwm loj no tau ua rau nws muaj koob npe nrov ua tus thawj coj tseem ceeb uas tau ntseeg siab los tswj hwm cov txheej txheem hauv tebchaws.

Xyoo 1960 thaum ntxov, Indonesia txoj kev nom kev tswv muaj kev hloov pauv ntau heev. Thawj Tswj Hwm Sukarno tau siv Guided Democracy, nrog rau kev sib cav sib ceg ntawm cov neeg nyiam teb chaws, cov neeg communist, thiab cov tub rog. Qhov teeb meem no tau nce mus txog qhov siab tshaj plaws tom qab cov xwm txheej ntawm 30 Cuaj Hlis Movement (G30S) xyoo 1965. Nyob rau hauv kev kub ntxhov ntawm kev nom kev tswv, Suharto, ua tus Thawj Coj ntawm Pawg Tub Rog Strategic Command (Kostrad), tau ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev tswj hwm qhov xwm txheej hauv Jakarta. Nws lub hwj chim tom qab ntawd tau nce ntxiv ntau heev.

Thaum Lub Peb Hlis 11, 1966, Sukarno tau kos npe rau Supersemar, tso cai rau Suharto ua cov kauj ruam los kho kom muaj kev ruaj ntseg thiab kev txiav txim. Supersemar tau cim lub sijhawm hloov pauv loj: Suharto siv txoj cai no los rhuav tshem Indonesian Communist Party (PKI) thiab ntes cov neeg uas suav tias muaj feem cuam tshuam nrog nws. Lub sijhawm hloov pauv no tau pom kev ua phem loj thiab kev ua txhaum cai tib neeg hauv ntau thaj chaw, ib tshooj tsaus ntuj hauv keeb kwm Indonesian uas tseem yog tshooj tsaus ntuj.

Ua Tus Thawj Tswj Hwm thiab Kev Yug Los ntawm Txoj Cai Tshiab

Xyoo 1967, Pawg Neeg Saib Xyuas Kev Sib Tham (MPRS) tau tsa Suharto ua tus Thawj Tswj Hwm Sawv Cev, thiab xyoo 1968, nws tau raug tsa ua Thawj Tswj Hwm ntawm Lub Tebchaws Indonesia. Qhov no yog qhov pib ntawm txoj cai New Order. Tsoomfwv Suharto tau txhawb nqa txoj haujlwm ntawm kev ruaj ntseg hauv tebchaws, kev loj hlob ntawm kev lag luam, thiab kev tswj hwm kev nom kev tswv ntau dua li yav dhau los. Cov tub rog tau ua lub luag haujlwm tseem ceeb los ntawm ABRI (Indonesian Armed Forces) lub tswv yim ua haujlwm ob npaug, suav nrog kev tiv thaiv thiab kev ruaj ntseg nrog rau kev ua haujlwm ntawm zej zog thiab nom tswv.

Hauv kev lag luam, Txoj Cai Tshiab tau muab qhov tseem ceeb rau kev txhim kho los ntawm cov kev pab cuam mus sij hawm ntev, qhib rau kev nqis peev txawv teb chaws, thiab koom tes nrog cov koom haum thoob ntiaj teb. Txij li xyoo 1970 txog xyoo 1990, Indonesia tau muaj kev loj hlob ntawm kev lag luam, kev txhim kho cov khoom siv hauv paus, thiab txo cov neeg txom nyem hauv ntau thaj chaw. Txoj haujlwm txhawb nqa kev noj mov ntawm xyoo 1980 feem ntau raug hais tias yog qhov ua tiav tseem ceeb, txawm hais tias nws qhov cuam tshuam sib txawv thoob plaws thaj chaw thiab ntu ntawm lub zej zog.

Txawm li cas los xij, qhov kev ruaj ntseg no kuj txhais tau tias muaj chaw nom tswv tsawg. Tsoomfwv tau ua kom cov tog nom tswv yooj yim ua peb lub zog tseem ceeb: Golkar, United Development Party (PPP), thiab Indonesian Democratic Party of Struggle (PDI). Golkar—uas lub xeev txhawb nqa—tau los ua Suharto lub tsheb tseem ceeb rau kev nom kev tswv. Kev xaiv tsa tsis tu ncua tau muaj, tab sis qhov chaw sib tw tsis sib npaug tag nrho vim yog lub xeev tswj hwm cov nom tswv, xov xwm, thiab cov tub rog kev ruaj ntseg.

Kev tsis sib haum xeeb thiab kev thuam ntawm tsoomfwv Soeharto

Txawm hais tias nws tau ua tiav kev loj hlob los xij, lub sijhawm New Order tau raug thuam hnyav heev. Kev coj ua ntawm kev noj nyiaj txiag, kev sib koom tes, thiab kev sib raug zoo ntawm cov neeg hauv tsev neeg (KKN) tau hais tias muaj keeb kwm tob, nrog rau kev sib raug zoo ntawm nom tswv thiab kev lag luam tau pab qee pawg, suav nrog tsev neeg ntawm tus thawj tswj hwm thiab cov neeg hauv zej zog. Muaj ntau lub koom haum loj hlob hauv ib lub kaw lus uas vam khom kev sib ze rau lub hwj chim.

Tsis tas li ntawd xwb, muaj ntau cov ntaub ntawv hais txog kev ua txhaum cai tib neeg, kev ntsiag to ntawm cov neeg tawm tsam, thiab kev siv zog tawm tsam kev tawm tsam hauv zej zog. Cov xwm txheej xws li kev ua tub rog hauv ntau thaj chaw, kev txwv tsis pub muaj kev ywj pheej ntawm xov xwm, thiab kev ua phem rau cov neeg tawm tsam tau tso ib qho keeb kwm tsaus ntuj uas tau yog qhov kev sib cav ntev txij li thaum lub sijhawm New Order poob.

Cov cai tswjfwm ntawm tsoomfwv hauv East Timor kuj tau ua rau muaj kev tshuaj xyuas thoob ntiaj teb. East Timor koom ua ke nrog Indonesia xyoo 1976 thiab kev tsis sib haum xeeb hauv thaj av tau ua rau muaj kev thuam txog nws txoj kev ua tub rog thiab cov teeb meem kev pabcuam tib neeg. East Timor thaum kawg tau cais tawm ntawm Indonesia tom qab kev xaiv tsa xyoo 1999, tom qab Suharto poob.

Xyoo 1997-1998 kev kub ntxhov thiab kev poob ntawm Suharto

Kev poob ntawm Suharto tsis tuaj yeem sib cais los ntawm Kev Kub Ntxhov Nyiaj Txiag hauv Asia xyoo 1997-1998. Cov rupiah poob qis, kev nce nqi nce siab, cov tuam txhab lag luam poob qis, thiab kev poob haujlwm nce siab. Kev kub ntxhov kev lag luam sai sai hloov mus ua kev kub ntxhov nom tswv. Kev ntseeg siab ntawm pej xeem rau Suharto tsoomfwv tau poob qis, thaum qhov kev thov kom hloov pauv tau loj hlob ntawm cov tsev kawm ntawv thiab hauv nroog.

Cov tub ntxhais kawm tawm tsam tau loj hlob tuaj, nce mus txog qhov siab tshaj plaws thaum lub Tsib Hlis 1998. Kev tsis sib haum xeeb hauv zej zog tau tshwm sim hauv ntau thaj chaw, suav nrog Jakarta, ua rau muaj kev puas tsuaj rau tib neeg thiab kev poob ntau heev. Vim muaj kev nyuaj siab los ntawm qhov xwm txheej tsis tuaj yeem tswj tau thiab kev txhawb nqa nom tswv tsis muaj zog, Suharto tau tawm haujlwm thaum lub Tsib Hlis 21, 1998. Tus Lwm Thawj Coj BJ Habibie tau hloov nws, ua lub cim pib ntawm lub sijhawm Reformation.

Lub neej tom qab kev tuag thiab kev tso tseg

Tom qab tawm haujlwm, Suharto feem ntau nyob deb ntawm pej xeem lub qhov muag. Nws tau ntsib ntau qhov kev sib cav txog kev cai lij choj ntsig txog kev noj nyiaj txiag, tab sis cov txheej txheem tau raug cuam tshuam ntau zaus los ntawm cov teeb meem kev noj qab haus huv. Kev sib cav txog kev lav ris txog kev nom kev tswv thiab kev cai lij choj ntawm New Order txuas ntxiv mus, thaum pej xeem lub tswv yim ntawm nws tau faib ua ob pawg: qee tus qhuas kev ruaj khov thiab kev txhim kho, thaum lwm tus xav tau qhov tseeb thiab kev ncaj ncees rau kev ua phem yav dhau los.

Suharto tuag rau lub Ib Hlis 27, 2008, hauv Jakarta thiab raug faus rau ntawm Astana Giri Bangun hauv Karanganyar, Central Java. Txog niaj hnub no, Suharto txoj keeb kwm tseem yog ib feem tseem ceeb ntawm kev sib tham txog keeb kwm Indonesia. Nws raug pom tias yog ib tug thawj coj uas tau coj kev hloov pauv tseem ceeb, tab sis kuj yog ib lub cim ntawm kev tswj hwm thiab cov teeb meem kev teeb tsa uas tseem muaj kev cuam tshuam.

Kev kaw

Phau ntawv sau txog Suharto qhia txog keeb kwm Indonesian uas nyuaj heev: lub sijhawm ntawm kev tawm tsam, kev nom kev tswv tom qab kev ywj pheej, kev loj hlob sai ntawm kev lag luam, thiab kev raug mob tob hauv zej zog. Yuav kom nkag siab tag nrho Suharto, yuav tsum muaj kev txiav txim siab zoo thiab ncaj ncees - lees paub nws cov kev ua tiav tab sis kuj tsis quav ntsej txog kev tu siab thiab kev tsim txom uas tau tshwm sim. Ua li no, keeb kwm tuaj yeem ua ib zaj lus qhia rau cov neeg yav tom ntej kom Indonesia tuaj yeem txuas ntxiv loj hlob ua lub tebchaws ywj pheej, vam meej, thiab ncaj ncees.

Sau ib qho lus tawm tswv yim