Kev Tshawb Fawb Txog Tib Neeg thiab Nws Cov Kev Siv
Kev kawm txog tib neeg lub siab yog ib lub tsev kawm ntawv tseem ceeb ntawm kev xav hauv kev kawm txog kev puas siab puas ntsws uas muab tib neeg tso rau hauv qhov chaw ntawm kev mloog: tib neeg raug pom tias yog cov tib neeg tag nrho, muaj peev xwm, muaj kev ywj pheej xaiv, thiab muaj lub zog ntuj tsim los txhim kho. Lub tsev kawm ntawv no tau tshwm sim ua "lub zog thib peb" tom qab kev tshuaj xyuas kev puas siab puas ntsws, uas hais txog kev xav tsis nco qab, thiab kev coj cwj pwm, uas hais txog kev coj cwj pwm uas pom tau. Kev kawm txog tib neeg tau tshwm sim los hais txog qhov xav tau kev nkag siab txog kev paub ntawm tib neeg - lub ntsiab lus ntawm lub neej, tus nqi, lub hom phiaj, kev xav, thiab kev ua tiav tus kheej - uas feem ntau suav tias tsis tau txais kev pab hauv ob lub tsev kawm ntawv dhau los.
Keeb Kwm thiab Cov Kev Xav Tseem Ceeb
Keeb kwm, kev xav txog tib neeg tau tsim kho sai heev nyob rau nruab nrab xyoo pua 20th, tshwj xeeb tshaj yog los ntawm cov tswv yim ntawm cov neeg zoo li Abraham Maslow thiab Carl Rogers. Ob leeg tsis lees txais qhov kev xav tias tib neeg tsuas yog "cov khoom" ntawm kev tsis sib haum xeeb thaum yau lossis tsuas yog qhov tshwm sim ntawm kev tsim ib puag ncig. Kev xav txog tib neeg nyob ntawm ntau qhov kev xav tseem ceeb:
1. Tib neeg feem ntau muaj lub siab zoo thiab lub siab xav loj hlob.
Txawm hais tias tib neeg tuaj yeem coj tus cwj pwm tsis zoo, cov neeg tshawb fawb pom qhov kev coj cwj pwm no feem ntau cuam tshuam nrog kev xav tau tsis zoo, kev mob siab, lossis ib puag ncig tsis txhawb nqa.
2. Kev paub dhau los ntawm tus kheej yog qhov chaw tseem ceeb ntawm cov ntaub ntawv.
Ib tug neeg txhais ib qho xwm txheej li cas txiav txim siab qhov cuam tshuam ntawm kev puas siab puas ntsws ntau dua li qhov xwm txheej nws tus kheej.
3. Kev ywj siab xaiv (kev txiav txim siab ywj siab) thiab lub luag haujlwm ntawm tus kheej.
Cov neeg tshawb fawb txog tib neeg lees paub tias muaj kev cuam tshuam los ntawm tsiaj txhu thiab kev sib raug zoo, tab sis tseem hais txog tus neeg lub peev xwm xaiv thiab coj lub neej.
4. Tib neeg yog cov tsiaj txhu uas muaj txhij txhua yam.
Kev xav, kev xav, lub cev, kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab tus nqi ntawm lub neej muaj feem cuam tshuam thiab yuav tsum nkag siab tag nrho.
Raws li qhov no, txoj kev xav ntawm tib neeg yog siv dav los nkag siab txog kev loj hlob ntawm tib neeg, kev sab laj, kev kawm, kev pabcuam kev noj qab haus huv, thiab lub ntiaj teb ua haujlwm.
Abraham Maslow thiab Hierarchy ntawm Cov Kev Xav Tau
Abraham Maslow nto moo rau nws txoj kev xav txog kev xav tau, uas piav qhia txog tib neeg cov kev xav tau uas tau teeb tsa los ntawm qib qis tshaj plaws mus rau qib siab tshaj plaws. Feem ntau, Maslow tau muab cov kev xav tau faib ua pawg raws li hauv qab no:
1. Kev xav tau ntawm lub cev: kev noj mov, kev haus dej, kev pw tsaug zog, kev noj qab haus huv yooj yim.
2. Kev Ruaj Ntseg: kev xav tias muaj kev nyab xeeb ntawm lub cev, kev ruaj khov, thiab kev tiv thaiv.
3. Kev hlub thiab kev koom ua ib feem: kev phooj ywg, tsev neeg, kev txais yuav los ntawm pawg neeg.
4. Kev hwm tus kheej: kev hwm tus kheej, kev muaj peev xwm, kev lees paub.
5. Kev ua kom koj tus kheej muaj peev xwm ua tau: txhim kho koj lub peev xwm, ua tiav lub ntsiab lus thiab lub hom phiaj hauv lub neej.
Hauv kev xyaum, qhov kev tswj hwm no tsis yog ib txwm nruj; ib tus neeg tuaj yeem nrhiav lub ntsiab lus hauv lub neej txawm tias lawv tsis muaj kev ruaj ntseg nyiaj txiag tag nrho. Txawm li cas los xij, lub tswv yim tseem ceeb tseem ceeb: kev tsis tau txais cov kev xav tau yooj yim feem ntau cuam tshuam kev loj hlob ntawm lub hlwb. Piv txwv li, cov tub ntxhais kawm uas tshaib plab lossis xav tias tsis muaj kev nyab xeeb hauv tsev kawm ntawv yuav muaj teeb meem tsom mus rau lawv txoj kev kawm lossis txhim kho lawv txoj kev muaj tswv yim.
Maslow kuj tau hais txog lub tswv yim ntawm kev paub dhau los zoo tshaj plaws, uas yog kev paub dhau los zoo tshaj plaws thaum ib tus neeg xav tias muaj sia nyob tob, muaj lub ntsiab lus, sib txuas lus, thiab sib haum xeeb nrog lawv tus kheej. Cov kev paub zoo li no feem ntau cuam tshuam nrog kev muaj tswv yim, kev ntseeg, kev ua tiav, lossis kev sib raug zoo hauv zej zog.
Carl Rogers thiab Txoj Kev Pabcuam Uas Muab Cov Neeg Siv Khoom Tso Rau Hauv Siab
Carl Rogers tau tsim txoj kev kho mob uas tsom mus rau tus neeg, uas tau dhau los ua ib qho ntawm cov kev coj ua tseem ceeb tshaj plaws hauv kev sab laj niaj hnub no. Raws li Rogers, tib neeg muaj lub siab xav ua kom tiav, uas yog lub siab xav loj hlob, kho, thiab ua tus qauv zoo tshaj plaws ntawm lawv tus kheej thaum muaj kev txhawb nqa ntawm lub siab.
Rogers hais txog peb yam tseem ceeb uas yuav tsum muaj nyob rau hauv kev sib raug zoo kho mob:
1. Kev khuv leej: lub peev xwm nkag siab txog qhov kev paub ntawm tus neeg siv khoom los ntawm lawv qhov kev xav.
2. Kev saib xyuas zoo yam tsis muaj tej yam yuav tsum tau ua: txais yuav tus neeg siv khoom ua ib tug neeg yam tsis muaj kev txiav txim.
3. Qhov tseeb (kev sib haum xeeb): tus kws kho mob nyob ntawd tiag tiag, tsis muaj kev ua txuj, thiab nws txoj kev xav thiab tus cwj pwm sib xws.
Hauv qhov chaw no, cov neeg mob xav tias muaj kev nyab xeeb dua thaum lawv tshawb nrhiav lawv txoj kev xav, lees paub lawv qhov mob sab hauv, thiab tsim kev nkag siab tus kheej. Lub hom phiaj tsis yog muab lus qhia, tab sis yog los pab cov neeg mob nrhiav cov lus teb hauv lawv tus kheej.
Kev Xav Txog Tus Kheej, Kev Tsis Sib Haum Xeeb, thiab Kev Loj Hlob
Hauv kev ntseeg tib neeg, kev xav txog tus kheej ua lub luag haujlwm tseem ceeb. Kev xav txog tus kheej yog li cas ib tus neeg saib thiab ntsuas lawv tus kheej, xws li "Kuv muaj peev xwm," "Kuv tsis tsim nyog," lossis "Kuv yuav tsum zoo tag nrho." Rogers piav qhia tias cov teeb meem kev puas siab puas ntsws feem ntau tshwm sim thaum muaj kev tsis sib xws: kev tsis sib xws ntawm cov kev paub tiag tiag thiab kev xav txog tus kheej.
Piv txwv li, ib tug neeg uas xav tias lawv "yuav tsum muaj zog" tej zaum yuav tswj tau lawv txoj kev tu siab. Thaum kev tu siab tseem muaj, lawv pom lawv tus kheej ua tsis tiav lossis qaug zog. Qhov no ua rau muaj kev tsis sib haum xeeb sab hauv, kev ntxhov siab, thiab kev ntxhov siab. Hauv kev kho mob tib neeg, cov tib neeg tau txais kev pab kom lees txais kev xav ua ib feem ntawm kev ua neeg, kho dua qhov kev ntseeg tus kheej tsis muaj tseeb, thiab nyob sib haum xeeb nrog lawv cov kev paub tiag tiag.
Kev Siv Lub Siab Xav Txog Tib Neeg Hauv Kev Pab Tswv Yim thiab Kev Kho Mob
Qhov kev siv tib neeg txoj kev xav ncaj qha tshaj plaws yog hauv kev cob qhia. Txoj hauv kev no feem ntau siv rau:
- Teeb meem kev sib raug zoo, xws li kev tsis sib haum xeeb ntawm tus khub lossis tsev neeg, vim yog qhov tsom mus rau kev sib txuas lus thiab kev xav tau ntawm lub siab.
- Kev ntxhov siab thiab kev ntxhov siab, los ntawm kev pab cov neeg siv khoom paub txog kev xav, tus nqi ntawm lub neej thiab cov kev xav tau uas tsis quav ntsej.
- Kev paub txog lub neej thiab lub ntsiab lus ntawm lub neej, piv txwv li thaum poob haujlwm, nkag mus rau hauv lub neej laus thaum ntxov, lossis ntsib kev tu siab.
- Txhawb kom muaj kev hwm tus kheej, los ntawm kev paub txog kev lees txais thiab nkag siab yam tsis muaj kev txiav txim.
Hauv ntau qhov xwm txheej, cov kws pab tswv yim uas xav txog tib neeg tsis ua haujlwm ua "cov kws tshaj lij uas paub zoo tshaj plaws," tab sis ua cov neeg pab txhawb nqa txoj kev kho mob. Kev sib raug zoo ntawm kev kho mob nws tus kheej yog suav tias yog qhov tseem ceeb tshaj plaws.
Cov Kev Siv Hauv Kev Kawm: Kev Ua Kom Kev Kawm Zoo Li Tib Neeg
Kev xav txog tib neeg kuj cuam tshuam rau kev kawm los ntawm lub tswv yim tias kev kawm tsis yog hais txog cov lej thiab kev nco qab xwb, tab sis kuj yog hais txog kev loj hlob ntawm tus cwj pwm. Cov ntawv thov tshwj xeeb suav nrog:
- Huab cua hauv chav kawm muaj kev nyab xeeb rau lub siab: cov tub ntxhais kawm twv nug cov lus nug thiab sim yam tsis ntshai txaj muag.
- Kev kawm uas tsom mus rau cov tub ntxhais kawm: cov xib fwb pab cov tub ntxhais kawm xav tau, kawm tau zoo, thiab ua tau raws li lawv lub siab nyiam.
- Txhawb kom muaj kev txhawb zog sab hauv: txhawb kom cov tub ntxhais kawm kawm vim yog kev xav paub thiab lub hom phiaj ntawm tus kheej, tsis yog tsuas yog kev rau txim lossis kev muab khoom plig xwb.
- Kev kawm txog tus cwj pwm thiab kev xav: kev cob qhia kev khuv leej, kev paub txog tus kheej, thiab kev txawj sib raug zoo.
Nrog txoj kev xav txog tib neeg, cov tub ntxhais kawm raug pom tias yog cov tib neeg uas tab tom loj hlob, tsis yog "cov hlab dej khoob" uas yuav tsum tau muab ntim.
Kev siv hauv kev ua haujlwm ntawm lub ntiaj teb: Kev coj noj coj ua thiab kev noj qab haus huv
Hauv cov koom haum, kev ua neeg zoo li pom tseeb hauv lub tswv yim ntawm kev txhawb nqa kev coj noj coj ua thiab kev coj noj coj ua haujlwm uas suav tias tib neeg muaj nqis. Nws cov ntawv thov suav nrog:
- Kev nyab xeeb ntawm lub siab: cov neeg ua haujlwm xav tias muaj kev nyab xeeb thaum lawv qhia tawm cov tswv yim lossis qhov yuam kev yam tsis ntshai raug nplua tsis ncaj ncees.
– Kev cob qhia thiab kev tawm tswv yim zoo: tsom mus rau kev txhim kho tus kheej lub peev xwm thiab lub hom phiaj.
- Kev sib npaug ntawm lub neej: kev saib xyuas kev noj qab haus huv ntawm lub hlwb, kev ua haujlwm, thiab kev xav tau ntawm tsev neeg.
- Kev loj hlob ntawm lub peev xwm: kev cob qhia uas sib haum nrog cov neeg ua haujlwm nyiam thiab lub zog.
Cov koom haum uas siv cov txiaj ntsig ntawm tib neeg feem ntau pom cov neeg ua haujlwm ua cov khoom muaj nqis ntawm tib neeg, tsis yog cov peev txheej tsim khoom xwb.
Kev Tshuaj Xyuas thiab Kev Txwv ntawm Humanistic Psychology
Txawm hais tias nws muaj feem cuam tshuam los, kev puas siab puas ntsws ntawm tib neeg kuj muaj nws cov neeg thuam. Qee lub tswv yim raug suav hais tias yog idealistic lossis nyuaj rau kev sim ua tib zoo vim lawv qhov xwm txheej subjective. Ntxiv mus, nws qhov kev hais txog kev ywj pheej ntawm tus kheej tuaj yeem pom tias yog kev tsis quav ntsej txog cov yam ntxwv xws li kev txom nyem, kev ntxub ntxaug, lossis kev nkag mus rau kev kawm. Yog li ntawd, ntau tus kws kho mob niaj hnub no muab kev xav ntawm tib neeg nrog lwm txoj hauv kev, xws li kev kho mob kev paub-kev coj cwj pwm lossis kev xav ntawm kev coj noj coj ua, kom ua tiav txoj hauv kev dav dua.
Kev kaw
Kev xav txog tib neeg lub siab muaj ib lub zeem muag uas hais txog kev hwm tib neeg, kev paub dhau los ntawm tus kheej, thiab lub peev xwm rau kev loj hlob. Los ntawm Maslow cov tswv yim txog kev xav tau thiab kev ua tiav tus kheej, thiab Rogers txoj kev coj ua uas tsom mus rau cov neeg siv khoom, kev xav txog tib neeg muab lub hauv paus ruaj khov rau kev sab laj, kev kawm, thiab kev coj ua kom muaj tib neeg zoo dua. Thaum kawg, kev xav txog tib neeg lub siab ceeb toom peb tias tib neeg tsis yog tsuas yog cov tsos mob lossis tus cwj pwm xwb, tab sis cov tib neeg muaj kev cia siab, lub ntsiab lus, thiab lub peev xwm hloov pauv thaum muab qhov chaw nyab xeeb los txhim kho.
Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem kho tsab xov xwm no kom meej meej 1000 lo lus, ntxiv cov piv txwv (hauv tsev kawm ntawv / kev sab laj / kev ua haujlwm), lossis suav nrog cov ntaub ntawv teev cov haujlwm kawm.
