Kev Cuam Tshuam ntawm Kev Ua Phem Hauv Tsev Neeg
Kev Ua Phem Hauv Tsev Neeg (DV) tsis yog tsuas yog kev sib cav sib ceg lossis "teeb meem ntiag tug" hauv tsev neeg xwb. Nws yog ib qho kev ua uas ua rau ib tus neeg raug mob, tswj hwm, thiab ua rau txaj muag hauv kev sib raug zoo hauv tsev neeg - txawm tias yog tus khub, menyuam yaus, lossis lwm tus tswv cuab hauv tsev neeg. Nws tuaj yeem ua rau lub cev, kev puas siab puas ntsws, kev sib deev, lossis kev lag luam. Txawm hais tias qhov txhab ntawm lub cev feem ntau pom tseeb dua, qhov cuam tshuam ntawm kev ua phem hauv tsev neeg feem ntau kav ntev dua, nyuaj, thiab nyuaj rau rov zoo. Tsab xov xwm no tham txog qhov cuam tshuam ntawm kev ua phem hauv tsev neeg rau cov neeg raug tsim txom, menyuam yaus, thiab tsev neeg, nrog rau vim li cas kev txhawb nqa thiab kev rov zoo thiaj li tseem ceeb heev.
Kev tsim txom hauv tsev neeg ua qhov kev raug mob rov qab ntau zaus
Kev ua phem hauv tsev neeg feem ntau tshwm sim ntau dua ib zaug, tab sis rov ua dua thiab tsim ib tus qauv. Cov neeg raug tsim txom nyob hauv qhov xwm txheej tsis muaj kev nyab xeeb hauv qhov chaw uas yuav tsum yog lawv qhov chaw xis nyob tshaj plaws: tsev. Thaum lub tsev dhau los ua qhov chaw hem thawj, tus neeg raug tsim txom lub hlwb thiab lub cev feem ntau nyob rau hauv qhov xwm txheej ceev faj tas li. Qhov xwm txheej no ua rau muaj kev ntxhov siab ntev uas cuam tshuam rau kev xav, kev xav, thiab tus cwj pwm txhua hnub.
Kev raug mob los ntawm kev ua phem hauv tsev neeg kuj txawv ntawm kev raug mob los ntawm ib qho xwm txheej, xws li kev sib tsoo. Vim tias kev ua phem hauv tsev neeg rov ua dua thiab ua los ntawm ib tus neeg ze rau tus neeg raug tsim txom, cov neeg raug tsim txom feem ntau ntsib kev tsis sib haum xeeb ntawm lub siab: ntawm ib sab tes, ntshai, thiab ntawm qhov tod tes, xav tias muaj kev sib raug zoo ntawm lub siab, kev lag luam, kev sib raug zoo, thiab txawm tias kev sib raug zoo ntawm sab ntsuj plig. Qhov kev sib raug zoo no ua rau txoj kev khiav tawm ntawm kev ua phem nyuaj dua.
Kev ntxhov siab tas li thiab kev ntshai tsis tu ncua
Ib qho ntawm cov kev cuam tshuam ntawm kev ua phem hauv tsev neeg uas feem ntau ua rau lub hlwb puas tsuaj yog kev ntxhov siab. Cov neeg raug tsim txom tuaj yeem ntshai tas li, txawm tias tus neeg ua phem tsis nyob ntawd los xij. Lawv pheej kwv yees qhov phem tshaj plaws: "Yog tias kuv hais lus tsis raug, kuv yuav raug qw," lossis "Yog tias kuv rov qab los tsev lig, kev ua phem yuav tshwm sim dua." Kev ntxhov siab tas li tuaj yeem ua rau muaj cov tsos mob ntawm lub cev xws li lub plawv dhia ceev, ua tsis taus pa, cov leeg nqaij nruj, pw tsis tsaug zog, thiab teeb meem zom zaub mov.
Rau qee tus neeg raug tsim txom, kev ntxhov siab hloov mus ua kev ntshai heev, kev ntshai hauv zej zog, lossis kev ntshai nyob hauv qee qhov chaw uas ua rau lawv nco txog kev ua phem. Cov neeg raug tsim txom yuav ua rau lawv ceev faj heev, yooj yim ntshai, thiab muaj teeb meem tsis xis nyob.
Kev nyuaj siab, kev xav tias tsis muaj nqis, thiab kev poob kev cia siab
Kev ua phem hauv tsev neeg feem ntau nrog kev txaj muag, kev dag ntxias, thiab kev tswj hwm. Cov lus zoo li "Koj ruam," "Koj ua tsis tau dab tsi yog tsis muaj kuv," lossis "Tsis muaj leej twg yuav ntseeg koj" tuaj yeem maj mam ua rau tus neeg raug tsim txom txoj kev ntseeg tus kheej ploj mus. Yog li ntawd, ntau tus neeg raug tsim txom muaj kev nyuaj siab: tsis muaj kev txaus siab rau cov haujlwm uas tau nyiam ua ntej, qaug zog tas li, hloov pauv kev noj mov, tsis koom nrog lwm tus, thiab nyuaj rau tsom ntsoov.
Cov kev xav tias lawv tsis muaj nqis thiab tsis muaj kev cia siab kuj tuaj yeem tshwm sim vim tias tus neeg raug tsim txom xav tias lawv tsis muaj kev tawm. Hauv cov xwm txheej hnyav, kev nyuaj siab tuaj yeem ua rau muaj kev xav txog kev ua phem rau tus kheej lossis tua tus kheej. Qhov no tsis yog lub cim qhia tias "tsis muaj zog," tab sis yog lub cim qhia tias lub nra hnyav ntawm lub hlwb tau dhau qhov peev xwm ntawm tus neeg thiab xav tau kev pab los ntawm cov kws tshaj lij thiab kev txhawb nqa hauv zej zog.
Kev raug mob hlwb: PTSD thiab kev raug mob hnyav
Cov neeg raug kev tsim txom hauv tsev neeg muaj feem yuav mob Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD). Cov tsos mob muaj xws li rov qab xav txog tej yam uas ua rau lawv nco txog tus neeg ua phem lossis qhov xwm txheej ntawd, thiab kev chim siab. Ntxiv mus, cov neeg raug kev tsim txom yuav muaj kev xav tsis thoob (numbing) ua ib txoj hauv kev daws teeb meem: xav tias khoob, muaj teeb meem kev xyiv fab, lossis xav tias lawv tsis sib txuas nrog lawv tus kheej (dissociation).
Thaum muaj kev tsim txom hauv tsev neeg mus ntev, qee tus neeg raug tsim txom yuav raug kev puas tsuaj loj heev. Qhov no tsis yog tsuas yog cuam tshuam rau kev nco txog qhov kev raug mob xwb tab sis kuj cuam tshuam rau tus kheej, lub peev xwm los tsim kev sib raug zoo, kev tswj hwm kev xav, thiab kev ntseeg siab. Cov neeg raug tsim txom yuav pom tias nws nyuaj rau ntseeg lwm tus, xav tias tsis muaj kev nyab xeeb hauv ntiaj teb, lossis pheej liam lawv tus kheej txawm tias lawv yog cov neeg raug mob.
Gaslighting thiab kev tsis meej pem ntawm qhov tseeb
Feem ntau, cov neeg ua phem tsis yog siv kev ua phem rau lub cev xwb tab sis kuj siv kev ua phem rau lub hlwb xws li kev siv roj los tua hluav taws—ua rau cov neeg raug tsim txom tsis ntseeg lawv tus kheej txoj kev xav thiab kev nco. Cov neeg ua phem yuav hais tej yam xws li, "Kuv yeej tsis tau ntaus koj," "Koj rhiab heev," lossis "Nws tsuas yog kev tso dag xwb." Raws li lub sijhawm dhau mus, cov neeg raug tsim txom yuav tsis meej pem txog seb qhov kev tsim txom puas tau tshwm sim tiag tiag, seb lawv puas "ua dhau lawm," lossis seb lawv puas tsim nyog raug liam.
Kev siv roj teeb ua rau tus neeg raug tsim txom tsis muaj kev ntseeg siab rau tus kheej thiab kev txiav txim siab. Cov neeg raug tsim txom tsis kam nrhiav kev pab vim ntshai tsam raug pom tias hais lus ntau dhau lossis tsis muaj leej twg ntseeg. Qhov no ua rau muaj kev ua phem ntxiv mus.
Kev cuam tshuam rau kev sib raug zoo hauv zej zog thiab lub neej txhua hnub
Kev tsim txom hauv tsev neeg feem ntau ua rau cov neeg raug tsim txom cais lawv tus kheej. Ib txhia neeg raug txwv tsis pub ntsib tsev neeg lossis phooj ywg, thaum lwm tus tawm mus vim txaj muag lossis ntshai. Kev cais tawm hauv zej zog ua rau muaj kev nyuaj siab ntawm lub siab vim tias cov neeg raug tsim txom tsis muaj qhov chaw los qhia kev ntseeg siab thiab nrhiav kev txhawb nqa.
Thaum ua haujlwm lossis kawm ntawv, cov neeg raug tsim txom yuav muaj kev ua haujlwm tsis zoo. Kev pw tsaug zog tsis taus thiab kev ntxhov siab ntev tuaj yeem ua rau lawv tsis nco qab. Lawv yuav tsis tuaj kawm ntawv ntau zaus, ua haujlwm tsis tau zoo, lossis plam txoj haujlwm. Yog tias muaj kev tswj hwm kev lag luam - piv txwv li, tus neeg ua txhaum cai txwv tsis pub tus neeg raug tsim txom ua haujlwm lossis nrhiav nyiaj - tus neeg raug tsim txom pom tias nws nyuaj rau kev ywj pheej thiab xav tias raug kaw ntau zuj zus.
Kev cuam tshuam rau cov menyuam yaus: cov qhov txhab uas tsis pom tas li
Cov menyuam yaus uas loj hlob hauv ib puag ncig uas muaj kev tsim txom hauv tsev neeg, txawm tias yog cov neeg raug tsim txom lossis cov neeg pom, kuj muaj kev cuam tshuam loj heev rau lub hlwb. Lawv yuav muaj kev ntxhov siab, npau suav phem, rov qab mus rau qhov qub (piv txwv li, tso zis hauv txaj), nyuaj rau kev kawm, chim siab, thiab ua phem. Ib txhia menyuam yaus ua neeg ntsiag to thiab tsis xav nrog lwm tus tham, xav tias txhaum, lossis sim daws teeb meem kom tsis txhob muaj kev tsis sib haum xeeb.
Tej yam cuam tshuam mus sij hawm ntev yuav muaj xws li nyuaj rau kev tsim kom muaj kev sib raug zoo ruaj ntseg, tsis muaj kev ntseeg tus kheej, thiab muaj kev pheej hmoo ntawm kev rov ua dua cov qauv kev ua phem thaum lawv laus - txawm tias yog cov neeg ua txhaum lossis cov neeg raug tsim txom. Cov menyuam kawm los ntawm qhov lawv pom. Thaum kev ua phem raug suav hais tias yog "ib txwm," cov ciam teb ntawm kev sib raug zoo noj qab haus huv yuav tsis meej. Yog li ntawd, kev tiv thaiv cov menyuam kom tsis txhob raug kev ua phem hauv tsev neeg tsis yog tsuas yog hais txog lawv txoj kev nyab xeeb ntawm lub cev xwb, tab sis kuj yog hais txog lawv txoj kev noj qab haus huv ntawm lub hlwb thiab yav tom ntej.
Lub voj voog ntawm kev ua phem thiab kev vam khom kev xav
Muaj coob tus neeg nug tias, "Vim li cas tus neeg raug tsim txom ho tsis tawm mus tam sim ntawd?" Lo lus nug no yuav tsum tau nkag siab nrog kev khuv leej. Kev tsim txom hauv tsev neeg feem ntau ua raws li lub voj voog: lub sijhawm muaj kev ntxhov siab, kev ua phem tshwm sim, tom qab ntawd tus neeg ua txhaum thov txim, cog lus tias yuav hloov pauv, thiab ua zoo siab. Lub sijhawm "honeymoon" no tuaj yeem ua rau muaj kev cia siab cuav. Tus neeg raug tsim txom xav tias tus neeg ua txhaum yog tus zoo tiag tiag, tsuas yog "yuam kev." Ntawm qhov tod tes, tus neeg ua txhaum yuav hem, tswj hwm, lossis ua rau tus neeg raug tsim txom ntshai poob lawv cov menyuam, lawv lub tsev, lossis lawv cov nyiaj txiag.
Nyob rau hauv kev puas siab puas ntsws, cov neeg raug tsim txom tuaj yeem muaj kev sib raug zoo ntawm kev raug mob hnyav - kev sib raug zoo ntawm kev xav uas tsim los ntawm kev sib xyaw ua ke ntawm kev ua phem thiab qee zaum "khoom plig." Qhov kev sib raug zoo no ua rau muaj kev vam khom thiab ua rau nws nyuaj rau cov neeg raug tsim txom kom nyob deb ntawm lawv tus kheej, txawm tias thaum lawv paub tias kev sib raug zoo mob heev.
Kev Rov Qab Zoo: rov tsim dua qhov kev xav ntawm kev nyab xeeb thiab tus kheej tus kheej
Kev rov zoo los ntawm kev ua phem hauv tsev neeg tsis yog ib qho txheej txheem uas yuav ua tau sai sai. Kauj ruam tseem ceeb tshaj plaws yog kev nyab xeeb. Tom qab ntawd, cov neeg raug tsim txom xav tau qhov chaw nyab xeeb los ua lawv cov kev paub dhau los, tsim kev txhawb nqa hauv zej zog, thiab rov tsim lawv tus kheej. Kev kho mob hlwb xws li kev sab laj txog kev raug mob, kev kho mob hlwb (CBT), lossis kev kho mob uas tau txais kev qhia txog kev raug mob tuaj yeem pab cov neeg raug tsim txom tswj kev ntxhov siab, kev nyuaj siab, thiab lwm yam tsos mob ntawm kev raug mob.
Ntxiv rau kev kho mob, kev txhawb nqa ntawm tsev neeg, cov phooj ywg, zej zog, thiab cov kev pabcuam txhawb nqa yog qhov tseem ceeb heev. Cov neeg raug tsim txom yuav tsum tau hnov tsis muaj kev txiav txim. Cov kab lus zoo li "Koj yuav tsum ua siab ntev" lossis "Nws yuav tsum yog koj qhov txhaum thiab" tsuas yog ua rau muaj kev xav txhaum xwb. Hloov chaw, kev txhawb nqa zoo suav nrog: "Kuv ntseeg koj," "Koj tsis tsim nyog raug kho li ntawd," thiab "Kuv tuaj yeem pab koj tau txais kev pab."
Kev kaw
Kev cuam tshuam ntawm kev ua phem hauv tsev neeg muaj ntau yam rau lub hlwb: txij li kev ntxhov siab thiab kev nyuaj siab mus txog PTSD, mus rau kev puas tsuaj rau tus kheej thiab lub peev xwm los tsim kev sib raug zoo. Kev ua phem hauv tsev neeg kuj ua rau cov menyuam raug mob thiab tsim cov qauv kev ua phem ntawm ntau tiam neeg yog tias tsis kho. Kev nkag siab txog cov kev cuam tshuam no yog qhov tseem ceeb kom lub zej zog tsis txhob ua rau kev ua phem zoo li qub, tsis liam cov neeg raug tsim txom, thiab paub ntau ntxiv txog nws cov cim qhia.
Yog tias koj lossis ib tug neeg ze koj raug kev tsim txom hauv tsev neeg, kev nrhiav kev pab yog ib qho kev ua siab loj thiab tseem ceeb. Koj tsim nyog tau kev nyab xeeb, kev hwm, thiab kev nyob tsis muaj kev ntshai. Kev rov zoo yuav siv sijhawm, tab sis nrog kev txhawb nqa zoo, cov neeg raug tsim txom tuaj yeem rov tsim kho qhov kev nyab xeeb, kev hwm, thiab kev cia siab rau yav tom ntej zoo dua.