Cov txheej txheem pauv roj hauv lub ntsws
Tib neeg lub cev ua pa yog ib qho tseem ceeb uas ua rau muaj kev sib pauv roj, uas yog qhov tseem ceeb rau kev ciaj sia. Qhov tseem ceeb, kev ua pa yog cov txheej txheem ntawm kev coj cua los ntawm ib puag ncig sab nraud mus rau hauv lub cev thiab ntiab tawm ntawm lub cev. Kev sib pauv roj tseem ceeb tshaj plaws tshwm sim hauv lub ntsws, cov kabmob uas ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv lub cev ua pa.
Ib qho ntawm cov haujlwm tseem ceeb ntawm lub ntsws yog tswj kev sib pauv ntawm cov pa oxygen thiab cov pa roj carbon dioxide ntawm cov ntshav thiab huab cua. Cov txheej txheem no tshwm sim hauv alveoli, cov hnab cua me me hauv lub ntsws. Hauv tsab xov xwm no, peb yuav tshawb nrhiav kom meej txog cov txheej txheem ntawm kev sib pauv roj uas tshwm sim hauv lub ntsws, txij li cov yam ntxwv ntawm lub cev mus rau kev tswj hwm ntawm cov txheej txheem no hauv lub cev.
Kev Tshawb Fawb Txog Lub Cev Thiab Cov Qauv Ntawm Lub Ntsws
Cov ntsws nyob hauv lub hauv siab, tiv thaiv los ntawm cov tav thiab khi rau hauv qab los ntawm daim diaphragm. Cov ntsws muab faib ua ob ntu, lub ntsws sab laug thiab lub ntsws sab xis, nrog rau lub ntsws sab xis muaj peb lub lobes thiab lub ntsws sab laug muaj ob lub lobes, muab qhov chaw rau lub plawv.
Hauv cov ntsws muaj cov hlab ntsws me me, uas tawg ua cov hlab ntsws me me thiab thaum kawg xaus rau hauv cov hlab ntsws alveoli. Cov hlab ntsws alveoli yog cov qauv zoo li txiv hmab uas muaj thaj chaw loj heev thiab nyob ib puag ncig los ntawm cov hlab ntsha nyias nyias. Cov qauv no tso cai rau kev sib kis ntawm cov pa roj.
Kev Sib Pauv Roj
Cov txheej txheem ua pa pib thaum cua nkag los ntawm lub qhov ntswg lossis qhov ncauj, hla dhau lub trachea, nkag mus rau hauv cov ntsws los ntawm bronchi, thiab thaum kawg mus txog alveoli. Hauv alveoli, kev sib pauv roj tshwm sim los ntawm kev sib kis, kev txav mus los ntawm cov molecules los ntawm qhov concentration siab mus rau qhov concentration qis.
Cov pa oxygen nyob hauv lub alveoli siab dua li cov hlab ntsha nyob ib puag ncig, uas nqa cov ntshav uas muaj carbon dioxide los ntawm lwm qhov ntawm lub cev. Yog li ntawd, oxygen kis los ntawm lub alveoli mus rau hauv cov ntshav, thaum carbon dioxide kis los ntawm cov ntshav mus rau hauv lub alveoli kom raug tso tawm thaum lub sijhawm ua pa.
Lub Luag Haujlwm ntawm Hemoglobin thiab Kev Ntshav Ntshav
Cov pa oxygen uas nkag mus rau hauv cov ntshav tsis yaj ncaj qha rau hauv cov ntshav plasma tab sis nws raug khi los ntawm cov hemoglobin molecules uas pom muaj nyob rau hauv cov qe ntshav liab. Txhua lub hemoglobin molecule tuaj yeem khi plaub lub oxygen molecules, ua rau kev thauj oxygen thoob plaws lub cev ua haujlwm tau zoo. Ntawm qhov tod tes, carbon dioxide raug thauj mus rau hauv peb hom: yaj hauv cov ntshav plasma, khi rau hemoglobin, lossis ua bicarbonate.
Tom qab ntawd lub plawv mam li tso cov ntshav uas muaj oxygen ntau thoob plaws lub cev kom siv rau hauv kev ua haujlwm ntawm lub cev. Tom qab tso cov pa oxygen tawm, cov ntshav rov qab mus rau lub ntsws, nqa cov pa roj carbon dioxide thiab lwm yam khib nyiab hauv lub cev mus rau kev tso tawm.
Cov Cai thiab Cov Yam Uas Cuam Tshuam Rau Kev Sib Pauv Roj
Kev sib pauv roj hauv lub ntsws yog cuam tshuam los ntawm ntau yam, xws li qhov concentration ntawm cov roj, qhov nrawm ntawm cov ntshav ntws, thiab qhov tuab ntawm cov phab ntsa alveolar thiab capillary. Cov yam no ua kom cov pa oxygen thiab carbon dioxide tuaj yeem nthuav dav tau zoo.
Ntxiv mus, lub cev muaj ib txoj kev tswj kev ua pa uas tswj los ntawm lub chaw ua pa hauv lub hlwb, tshwj xeeb yog medulla oblongata thiab pons. Lub chaw ua pa no teb rau kev hloov pauv ntawm cov pa oxygen thiab carbon dioxide hauv cov ntshav los ntawm kev tswj tus nqi thiab qhov tob ntawm kev ua pa.
Kev Mob thiab Cov Kab Mob Uas Cuam Tshuam Rau Kev Sib Pauv Roj
Muaj ntau yam mob uas cuam tshuam rau kev sib pauv pa hauv lub ntsws, suav nrog tus kab mob COPD (chronic obstructive pulmonary disease), emphysema, hawb pob, thiab pulmonary fibrosis. Cov mob no tuaj yeem cuam tshuam rau lub ntsws lub peev xwm los nthuav cov pa kom zoo, ua rau muaj cov tsos mob xws li ua tsis taus pa, hnoos, thiab txo qis kev ua siab ntev.
Kev hloov pauv ntawm cov qauv ntawm cov alveoli lossis cov hlab ntsha capillaries, xws li o lossis phab ntsa tuab, kuj tuaj yeem cuam tshuam kev sib pauv roj. Qee zaum, kev kho mob xws li kev kho mob oxygen, kev siv bronchodilator, thiab kev kho mob ntsws yuav tsum tau ua kom zoo dua qub.
Xaus
Kev sib pauv roj hauv lub ntsws yog ib qho txheej txheem tseem ceeb uas tso cai rau cov pa oxygen nkag mus rau hauv lub cev thiab cov pa roj carbon dioxide raug tso tawm. Cov txheej txheem no vam khom cov qauv ntawm lub ntsws thiab tau txais kev txhawb nqa los ntawm cov xwm txheej lub cev uas txhawb nqa cov pa roj sib kis.
Kev nkag siab zoo txog cov txheej txheem no muab kev nkag siab tseem ceeb txog kev ua haujlwm ntawm kev ua pa, cov yam uas tuaj yeem cuam tshuam rau nws, thiab nws cov kev cuam tshuam rau tib neeg kev noj qab haus huv, tshwj xeeb tshaj yog nyob rau hauv cov xwm txheej ntawm cov kab mob ua pa. Kev tswj hwm kev noj qab haus huv ntawm lub ntsws thiab kev daws teeb meem ntawm cov kab mob ua pa thaum ntxov yog qhov tseem ceeb rau kev ua kom muaj kev sib pauv roj zoo thiab zoo tshaj plaws hauv lub cev.