Kev Tswj Kab Tsuag Ntawm Cov Nroj Tsuag
Kev Tswj Kab Tsuag Nroj Tsuag (OPT) yog ib qho tseem ceeb tshaj plaws ntawm kev ua liaj ua teb, kev cog qoob loo, thiab kev cog qoob loo. Cov kab tsuag (POTs) suav nrog cov kab tsuag, cov kab mob, thiab cov nroj tsuag, uas tuaj yeem txo cov qoob loo, ua rau cov khoom tsis zoo, thiab txawm tias ua rau cov qoob loo tsis zoo yog tias tsis tswj hwm kom zoo. Hauv kev xyaum, kev tswj POT cuam tshuam ntau dua li tsuas yog "tshem tawm" cov kab tsuag, tab sis kuj tswj hwm lawv cov pejxeem kom lawv nyob hauv qab qhov tsis zoo. Ib txoj hauv kev zoo yuav tsum xav txog ecology, kev lag luam, kev nyab xeeb zaub mov, kev noj qab haus huv tib neeg, thiab kev ruaj khov ntawm ib puag ncig.
Nkag Siab Txog OPT Thiab Nws Qhov Cuam Tshuam
Cov kab tsuag OPT muab faib ua peb pawg tseem ceeb. Ua ntej, cov kab tsuag, uas yog cov tsiaj uas ua rau cov nroj tsuag puas tsuaj, xws li cov kab ntsig, cov kab tsuag tua cov nroj tsuag, cov kab mob uas ua rau cov qia lwj, cov nas tsuag, thiab cov kab me me. Cov kab tsuag tuaj yeem tawm tsam ntau qhov ntawm cov nroj tsuag - nplooj, cov qia, cov hauv paus hniav, paj, thiab txawm tias txiv hmab txiv ntoo - nrog rau cov tsos mob xws li qhov nplooj, daj, kev loj hlob qeeb, thiab txiv hmab txiv ntoo puas tsuaj. Qhov thib ob, cov kab mob ntawm cov nroj tsuag yog tshwm sim los ntawm cov kab mob xws li cov kab mob fungi, cov kab mob bacteria, cov kab mob virus, thiab cov nematodes. Cov kab mob feem ntau yog cov cim los ntawm cov nplooj ntoos, cov hauv paus hniav lwj, lwj, mosaics ntawm nplooj, lossis kev tsim cov kua tsib. Qhov thib peb, cov nroj tsuag, uas yog cov nroj tsuag uas sib tw nrog cov qoob loo tseem ceeb rau lub teeb, dej, thiab cov as-ham. Cov nroj tsuag kuj tseem tuaj yeem ua lwm txoj hauv kev rau cov kab tsuag thiab cov kab mob.
Qhov cuam tshuam ntawm cov kab tsuag thiab cov kab mob tsis yog tsuas yog txo cov qoob loo xwb tab sis kuj tseem ua rau cov qoob loo zoo, xws li cov txiv hmab me me, qhov tsis zoo ntawm qhov chaw, cov suab thaj tsawg dua, lossis cov tshuaj mycotoxin uas muaj nyob hauv qee yam khoom. Ntxiv mus, cov kab tsuag uas muaj kab mob hnyav tuaj yeem ua rau cov nqi tsim khoom ntau ntxiv vim tias cov neeg ua liaj ua teb yuav tsum siv cov kev tswj hwm ntau zaus. Yog li ntawd, cov tswv yim tswj hwm yuav tsum tau tsim thaum ntxov ntawm kev cog qoob loo, tsis yog siv thaum cov kab mob hnyav xwb.
Cov Ntsiab Cai Tseem Ceeb ntawm Kev Tswj: Kev Ntsuas Kev Lag Luam thiab Kev Saib Xyuas
Kev tswj kab tsuag thiab kab mob niaj hnub no vam khom ob lub hauv paus ntsiab lus tseem ceeb: kev saib xyuas thiab qhov ntsuas kev lag luam. Kev saib xyuas suav nrog kev tshuaj xyuas thaj chaw tas li kom paub txog hom kab tsuag, qhov ntau npaum li cas ntawm kev kis kab mob, thiab theem kev loj hlob ntawm cov nroj tsuag. Los ntawm cov kev soj ntsuam no, cov neeg ua liaj ua teb tuaj yeem txiav txim siab seb cov kab tsuag puas tau dhau qhov ntsuas uas yuav ua rau muaj kev puas tsuaj rau kev lag luam. Yog tias tsis yog, kev tswj hwm nruj tsis tsim nyog; kev ntsuas tiv thaiv thiab kev tswj hwm qhov chaw nyob txaus. Lub hauv paus ntsiab lus no tso cai rau kev siv tshuaj tua kab tsawg dua, ua rau muaj cov nqi zoo dua thiab txo qis kev pheej hmoo ntawm kev tiv thaiv.
Kev saib xyuas tuaj yeem ua tau los ntawm kev soj ntsuam ncaj qha ntawm cov nroj tsuag, teeb tsa cov ntxiab (xws li cov ntxiab pheromone lossis cov ntxiab nplaum daj), thiab sau cov xwm txheej ib puag ncig xws li av noo thiab nag uas cuam tshuam rau kev loj hlob ntawm cov kab mob. Cov ntaub ntawv zoo hauv daim teb muab lub hauv paus rau kev txiav txim siab zoo.
Kev Tswj Kab Tsuag Sib Koom Ua Ke (IPM): Txoj Kev Pom Zoo
Txoj kev uas pom zoo tshaj plaws yog Kev Tswj Kab Tsuag Sib Xyaws (Integrated Pest Management - IPM), lossis feem ntau hu ua Kev Tswj Kab Tsuag Sib Xyaws (Integrated Pest Management - IPM). IPM muab ntau txoj kev tswj kab tsuag—kev tswj kab mob, kev siv tshuab, kev siv tshuaj lom neeg, thiab kev siv tshuaj lom neeg—ua ke sib haum xeeb. Lub hom phiaj tsis yog tsuas yog tswj kev kis kab tsuag xwb tab sis kuj tswj kom muaj kev sib npaug ntawm lub ecosystem ua liaj ua teb.
1. Kev Tswj Kab Lis Kev Cai (Kev Cog Qoob Loo)
Kev tswj kab lis kev cai yog ib qho kev tiv thaiv uas ua los ntawm kev tswj cov txheej txheem cog qoob loo, suav nrog:
– Xaiv cov hom uas tiv taus kab mob lossis tiv taus qee yam kab tsuag. Cov hom uas tiv taus kab tsuag yuav txo tau qhov xav tau tshuaj tua kab.
- Kev hloov pauv qoob loo kom rhuav tshem lub voj voog ntawm cov kab mob thiab cov kab tsuag uas tshwj xeeb rau ib yam khoom.
- Npaj qhov deb ntawm cov nroj tsuag thiab kev tu cev kom huab cua ncig zoo thiab tsis txhob muaj av noo ntau dhau, kom cov kab mob fungal thiaj tsis yooj yim kis tau.
- Cog qoob loo tib lub sijhawm kom txo cov kab tsuag noj rau lub sijhawm ntev, piv txwv li hauv mov kom tua cov kab laug sab xim av.
- Kev siv chiv sib npaug; cov nitrogen ntau dhau feem ntau ua rau cov nroj tsuag yooj yim raug kab tsuag vim tias cov ntaub so ntswg ntawm cov nroj tsuag mos dua.
- Kev tswj dej xws li kev ywg dej kom zoo thiab kev ntws dej kom zoo kom tiv thaiv tau cov hauv paus hniav lwj thiab cov kab mob hauv av.
Cov txheej txheem cog qoob loo feem ntau pheej yig thiab zoo, tab sis yuav tsum tau npaj thaum ntxov ntawm lub caij cog qoob loo.
2. Kev Tswj Xyuas Tshuab thiab Lub Cev
Cov txheej txheem kho tshuab thiab lub cev yog ua los ntawm kev siv cov cuab yeej lossis kev nqis tes ua ncaj qha, piv txwv li:
- Tshem tawm cov nroj tsuag manually los yog siv cov cuab yeej siv tshuab.
- Tshem tawm thiab rhuav tshem cov nroj tsuag uas muaj kab mob (nplooj/txiv hmab txiv ntoo uas muaj mob) kom txo qhov chaw uas muaj kab mob kis tau.
- Siv cov mulching los tiv thaiv cov nroj tsuag kom tsis txhob loj hlob thiab txo cov av uas muaj cov kab mob rau ntawm nplooj.
- Cov cuab ntxiab teeb, cov cuab ntxiab pheromone, thiab cov cuab ntxiab nplaum kom txo cov kab thaum saib xyuas lawv qhov muaj zog.
- Cov teeb meem xws li cov ntaub thaiv thaum cog qee yam zaub kom tiv thaiv cov kab mob nkag mus.
Cov txheej txheem no muaj kev nyab xeeb thiab tsis ua rau ib puag ncig puas tsuaj, tab sis tej zaum yuav xav tau kev ua haujlwm ntau dua.
3. Kev Tswj Xyuas Kab Mob
Kev tswj kab mob siv cov yeeb ncuab ntuj xws li cov tsiaj nyeg, cov kab mob parasitoids, thiab cov kab mob sib ntaus sib tua. Piv txwv li feem ntau suav nrog kev siv cov hauv qab no:
- Cov kab mob parasitoids (piv txwv li Trichogramma) los tua cov qe kab.
- Cov tsiaj uas noj cov kab xws li cov kab laug sab, cov kab laug sab, thiab cov kab laug sab uas noj cov kab tsuag.
– Cov tshuaj lom neeg xws li Bacillus thuringiensis (Bt) los tswj cov kab ntsig, lossis Trichoderma los tswj cov kab mob fungal hauv av.
- Cov kab mob Entomopathogenic xws li Beauveria bassiana uas tawm tsam qee cov kab.
Qhov zoo ntawm cov txheej txheem siv tshuaj lom neeg yog lawv cov teebmeem xaiv tau zoo dua thiab lawv txoj kev nyab xeeb rau ib puag ncig. Txawm li cas los xij, lawv qhov ua tau zoo xav tau cov xwm txheej tsim nyog thiab kev siv kom raug. Kev khaws cia cov yeeb ncuab ntuj tsim kuj tseem ceeb, piv txwv li los ntawm kev txo qis kev siv cov tshuaj tua kab dav dav thiab muab cov chaw nyob xws li cov nroj tsuag refugia.
4. Kev Tswj Tshuaj Lom Zem Zoo (Tshuaj Tua Kab)
Cov tshuaj tua kab tseem siv los tswj cov kab tsuag thiab cov kab mob, tshwj xeeb tshaj yog thaum muaj kab tsuag ntau tshaj qhov kev lag luam. Txawm li cas los xij, cov ntsiab cai zoo yog siv hom zoo, koob tshuaj zoo, lub sijhawm zoo, thiab txoj kev zoo. Kev siv tshuaj tua kab tsis xaiv ntsej muag tuaj yeem ua rau muaj ntau yam teeb meem: kev tiv thaiv kab tsuag, kev tuag ntawm cov yeeb ncuab ntuj, kev rov tshwm sim (kev tawg ntawm cov kab tsuag), kev ua qias tuaj rau ib puag ncig, thiab txawm tias cov khoom seem hauv cov qoob loo.
Kev tswj tshuaj yuav tsum yog qhov kawg tom qab lwm txoj kev tau ua pov thawj tias tsis muaj txiaj ntsig. Kev hloov pauv ntawm cov khoom xyaw nquag, kev siv tshuaj tua kab xaiv, thiab kev ua raws li lub sijhawm ua ntej sau qoob loo yuav tsum tau ua raws li txoj cai. Cov neeg ua liaj ua teb kuj yuav tsum siv cov khoom siv tiv thaiv tus kheej kom tsis txhob muaj kev phom sij ntawm kev lom.
Kev Tswj Cov Nroj Tsuag Ua Ib Feem Ntawm Kev Tswj Xyuas OPT
Feem ntau cov nroj tsuag tsuas yog pom tias yog cov teeb meem xwb, tab sis kev tswj lawv yuav tsum muaj ib txoj kev npaj tshwj xeeb. Ntxiv nrog rau kev rho nyom tes, cov neeg ua liaj ua teb tuaj yeem siv cov organic/plastic mulch, cov qoob loo npog, thiab cov tshuaj tua kab xaiv thaum tsim nyog. Kev tswj cov nroj tsuag zoo yuav ua rau kev siv chiv thiab kev ywg dej zoo dua thiab txo qhov chaw nkaum rau cov kab tsuag.
Lub Luag Haujlwm ntawm Kev Siv Tshuab thiab Kev Kawm
Nyob rau lub caij ua liaj ua teb niaj hnub no, thev naus laus zis tuaj yeem txhim kho qhov tseeb ntawm kev tswj kab tsuag thiab kab mob. Cov ntawv thov sau cov ntaub ntawv hauv thaj teb, cov txheej txheem ceeb toom ntxov raws li huab cua, kev siv drones rau kev saib xyuas, thiab cov txheej txheem ntxiab ntse tuaj yeem pab cov neeg ua liaj ua teb txiav txim siab sai dua. Txawm li cas los xij, thev naus laus zis yuav tsum tau txhawb nqa los ntawm kev kawm zoo. Kev cob qhia hauv thaj teb txog kev txheeb xyuas kab tsuag, cov txheej txheem saib xyuas, thiab kev siv IPM yuav txhim kho cov neeg ua liaj ua teb lub peev xwm los tswj hwm kev pheej hmoo ntawm kev kis kab mob.
Xaus
Kev Tswj Kab Tsuag ntawm Cov Nroj Tsuag yog ib txoj kev tswj hwm uas tau npaj tseg thiab ruaj khov los tswj kom muaj txiaj ntsig thiab zoo ntawm cov khoom ua liaj ua teb. Txoj hauv kev zoo tshaj plaws yog Kev Tswj Kab Tsuag Sib Koom Ua Ke (IPM), uas muab qhov tseem ceeb rau kev tiv thaiv, kev saib xyuas, thiab kev xaiv cov txheej txheem tswj hwm uas muaj kev nyab xeeb thiab zoo tshaj plaws. Kev sib xyaw ua ke ntawm cov txheej txheem kab lis kev cai, kev siv tshuab, kev siv tshuaj lom neeg, thiab kev siv tshuaj lom neeg yuav tswj tau cov kab tsuag yam tsis cuam tshuam rau qhov sib npaug ntawm ib puag ncig. Yog tias muaj kev tswj hwm zoo, cov neeg ua liaj ua teb tsis yog tsuas yog ua tiav cov qoob loo zoo dua xwb tab sis kuj tseem tswj hwm kev noj qab haus huv ntawm av, ecosystems, thiab kev ruaj khov mus sij hawm ntev ntawm lawv cov haujlwm ua liaj ua teb.