Cov nyhuv ntawm qhov kub ntawm dej hiav txwv rau huab cua

Cov Nyhuv ntawm Qhov Kub ntawm Dej Hiav Txwv rau Huab Cua

Qhov kub ntawm dej hiav txwv tsis yog ib tus lej uas cov kws tshawb fawb txog dej hiav txwv sau tseg xwb. Nws yog lub cav muaj zog uas pab tswj huab cua txhua hnub thiab cov qauv huab cua raws caij nyoog. Dej hiav txwv npog ntau dua 70% ntawm lub ntiaj teb thiab khaws cov cua sov ntau dua li thaj av. Vim yog dej muaj peev xwm ua kom sov tau ntau, dej hiav txwv muaj peev xwm nqus, khaws cia, thiab maj mam tso tawm lub zog - ua rau nws yog qhov tseem ceeb ntawm kev tsim huab, nag, cua, cua daj cua dub, thiab txawm tias huab cua tsis zoo xws li kev qhuav lossis dej nyab hauv ntau thaj chaw.

Dej hiav txwv ua lub khw muag khoom thiab faib hluav taws xob

Qhov txawv tseem ceeb ntawm av thiab dej hiav txwv yog lawv teb li cas rau lub hnub ci. Av sov thiab txias sai, thaum dej hiav txwv hloov qhov kub qeeb dua. Yog li ntawd, thaum nruab hnub dej hiav txwv feem ntau txias dua li av, thiab thaum hmo ntuj dej hiav txwv sov dua. Qhov sib txawv no tsim kev sib pauv zog tas li ntawm dej hiav txwv thiab huab cua.

Qhov kub ntawm dej hiav txwv (SST) yog qhov tseem ceeb vim tias txheej saum npoo no sib cuag ncaj qha nrog huab cua. Thaum SST nce ntxiv, kev ua pa ntawm dej hiav txwv feem ntau nce ntxiv. Cov pa dej yog cov roj tseem ceeb rau huab thiab nag, thiab nws kuj yog cov pa roj av uas cuam tshuam rau qhov sib npaug ntawm cua sov. Yog li ntawd, kev hloov pauv me me ntawm SST tuaj yeem ua rau muaj kev hloov pauv loj hauv huab cua.

Kev ua pa, av noo, thiab kev tsim huab

Qhov kub ntawm dej hiav txwv ua rau cov dej noo sai dua. Qhov dej hiav txwv sov dua, cov dej ntau dua yuav nce mus rau hauv huab cua. Yog tias cov huab cua ntub no txias dua (piv txwv li, los ntawm kev nce mus rau qib siab dua ntawm huab cua), cov dej yuav ua rau cov dej sib sau ua ke thiab tsim cov huab. Kev sib sau ua ke kuj tso tawm cov cua sov latent - lub zog khaws cia thaum dej ua pa - uas tom qab ntawd ua rau cov huab cua ib puag ncig sov thiab ua kom cov cua ntws tuaj yeem ua kom muaj zog. Cov txheej txheem no tuaj yeem ua rau cov huab loj hlob tuab dua thiab ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm nag hnyav.

Ntawm qhov tod tes, dej hiav txwv txias feem ntau ua rau muaj dej tsawg dua. Cov huab cua saum toj no qhuav dua thiab ruaj khov dua, txo qhov kev tsim cov huab cua nag. Hauv qee qhov xwm txheej, dej hiav txwv txias tuaj yeem tiv thaiv kev loj hlob ntawm cov huab cua convective uas feem ntau coj los nag hnyav hauv thaj chaw sov.

NYEEM  Kev cuam tshuam ntawm kev puas tsuaj ntawm cov chaw nyob hauv dej hiav txwv rau biota

Kub ntawm dej hiav txwv thiab cov qauv cua

Qhov sib txawv ntawm qhov kub thiab txias ntawm dej hiav txwv thiab av ua rau muaj cua hauv zos xws li cua hiav txwv thiab cua av. Thaum nruab hnub, av sov sai dua li dej hiav txwv. Cov huab cua saum av sov, nthuav dav, thiab nce, ua rau muaj cua txias dua. Cov cua txias los ntawm dej hiav txwv ntws mus rau hauv av kom puv qhov khoob, ua rau muaj cua hiav txwv. Thaum hmo ntuj, qhov sib txawv tshwm sim: av txias sai dua, lub zog ntawm av nce ntxiv, thiab cua tshuab los ntawm av mus rau hiav txwv (cua av).

Ntawm qhov loj dua, kev hloov pauv ntawm qhov kub ntawm dej hiav txwv kuj cuam tshuam rau cov cua monsoon. Cov cua monsoon yog cov cua tshuab tseem ceeb rau Indonesia thiab Southeast Asia, tswj cov caij ntuj nag thiab qhuav. Thaum cov dej hauv ib cheeb tsam sov, lub siab ntawm huab cua feem ntau poob qis, rub cov cua los ntawm lwm thaj tsam. Kev hloov pauv ntawm SSTs hauv Dej Hiav Txwv Indian thiab Pacific tuaj yeem ua rau cov cua monsoon muaj zog lossis tsis muaj zog, yog li cuam tshuam rau nag los ntawm ntau lub kob.

Cov ua rau muaj cua daj cua dub hauv cheeb tsam sov thiab kev ua kom muaj zog ntawm cov huab cua hnyav

Cov cua daj cua dub hauv thaj chaw sov, suav nrog cua daj cua dub, cua daj cua dub loj, thiab cua daj cua dub loj, xav tau dej hiav txwv sov ua roj. Feem ntau, cua daj cua dub hauv thaj chaw sov tshwm sim thaum qhov kub ntawm huab cua sov tshaj 26,5°C saum ib txheej loj. Dej sov ua rau cov dej noo ntau ntxiv, muab cov pa dej rau lub cev cua daj cua dub. Thaum cov pa dej sib sau ua ke hauv cov huab cua daj cua dub, cov cua sov latent raug tso tawm, txo qhov siab ntawm cua daj cua dub hauv nruab nrab, ua rau muaj cua hlob dua.

Txawm li cas los xij, tsis yog tsuas yog qhov kub ntawm qhov chaw xwb uas tseem ceeb. Qhov tob ntawm cov txheej dej sov kuj tseem ceeb: yog tias cov dej sov nyias nyias ntawm qhov chaw thiab txias dua hauv qab, cua daj cua dub tuaj yeem "ua kom dej hiav txwv tig" thiab coj cov dej txias los rau saum npoo, ua rau cua daj cua dub qaug zog. Ntawm qhov tod tes, yog tias cov txheej dej sov tuab, cua daj cua dub tuaj yeem kav ntev dua thiab muaj zog dua.

NYEEM  Cov txheej txheem qhia txog thaj chaw hauv dej hiav txwv

Qhov kub ntawm dej hiav txwv nce siab hauv ntau thaj chaw vim yog lub ntiaj teb sov kuj cuam tshuam nrog qhov muaj peev xwm ntxiv rau nag hnyav. Txawm tias tus naj npawb ntawm cua daj cua dub tsis tas yuav nce ntxiv, cov cua daj cua dub uas tsim tuaj yeem coj los nag hnyav dua vim tias huab cua sov dua tuaj yeem tuav cov pa dej ntau dua.

Kev cuam tshuam rau dej nag hauv cheeb tsam: El Niño thiab La Niña

Qhov xwm txheej El Niño–La Niña yog qhov piv txwv zoo tshaj plaws ntawm qhov kub ntawm dej hiav txwv hloov pauv huab cua. Ob qho tib si muaj feem cuam tshuam nrog kev hloov pauv ntawm qhov kub ntawm dej hiav txwv hauv Dej Hiav Txwv Pacific sov.

– El Niño tshwm sim thaum cov dej hauv nruab nrab thiab sab hnub tuaj ntawm Pacific sov dua li qub. Qhov no hloov qhov chaw ntawm cov huab nag mus rau nruab nrab ntawm Pacific thiab feem ntau ua rau muaj nag tsawg dua hauv Indonesia, Australia, thiab qee qhov ntawm Southeast Asia. Cov kev cuam tshuam tuaj yeem suav nrog lub caij qhuav ntev dua, kev qhuav qhawv, qhov muaj peev xwm ua rau muaj hluav taws kub hav zoov, thiab cov dej ntws tsawg dua.
– La Niña yog qhov sib txawv, thaum lub nruab nrab thiab sab hnub tuaj Pacific sov txias dua li qub. Qhov no feem ntau ua rau muaj huab ntau ntxiv hauv sab hnub poob Pacific, suav nrog Indonesia, ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm nag ntau dua li qub, dej nyab, thiab av qeeg hauv ntau thaj chaw.

Txawm hais tias qhov cuam tshuam tsis zoo ib yam hauv txhua lub xeev, qhov kev sib txuas ntawm qhov kub thiab txias hauv dej hiav txwv thiab kev hloov pauv ntawm cov qauv nag tau ua pov thawj tias muaj zog thiab yog lub hauv paus ntawm ntau qhov kev kwv yees rau lub caij.

Cov dej ntws hauv dej hiav txwv thiab kev faib tawm cua sov

Qhov kub ntawm dej hiav txwv tsis sib npaug vim yog qhov cuam tshuam ntawm cov dej ntws hauv dej hiav txwv, qhov tob, thiab kev sib pauv cua sov nrog huab cua. Cov dej ntws loj hauv dej hiav txwv xws li Kuroshio Current, Gulf Stream, thiab Indonesian Throughflow (Arlindo) ua lub luag haujlwm hauv kev hloov pauv cua sov los ntawm thaj chaw sov mus rau thaj chaw siab dua thiab rov qab los.

Qhov kev faib cua sov no cuam tshuam rau qhov kub thiab txias (qhov sib txawv ntawm qhov kub thiab txias ntawm thaj chaw) hauv dej hiav txwv. Cov kev hloov pauv no, ua rau muaj kev cuam tshuam rau cov qauv cua thiab kev coj cua. Hauv lwm lo lus, cov dej ntws hauv dej hiav txwv tsis yog tsuas yog "kev" rau cov dej xwb, tab sis kuj yog cov kab ke thauj mus los uas pab txiav txim siab txog cov yam ntxwv ntawm huab cua hauv ib cheeb tsam.

NYEEM  Kev cuam tshuam ntawm kev nuv ntses tsis raug cai rau cov peev txheej hauv hiav txwv

Kub ntawm dej hiav txwv, pos huab thiab kev ruaj khov ntawm huab cua

Dej hiav txwv sov tuaj yeem ua rau huab cua tsis ruaj khov, ua rau muaj huab cua convective thiab cua daj cua dub loj hlob. Txawm li cas los xij, nyob rau hauv qee qhov xwm txheej, kev sib ntsib ntawm huab cua sov thiab noo noo nrog dej hiav txwv txias dua tuaj yeem tsim cov pos huab advection. pos huab feem ntau tshwm sim thaum huab cua noo txav mus rau dej txias dua, ua rau cov dej pa dej sib sau ua ke ze ntawm qhov chaw. Qhov no cuam tshuam rau qhov pom kev, kev nyab xeeb ntawm kev xa khoom, thiab kev ya dav hlau hauv thaj chaw ntug dej hiav txwv.

Qhov cuam tshuam rau Indonesia

Ua ib lub tebchaws nyob hauv cov kob, Indonesia muaj kev cuam tshuam loj heev rau qhov kub thiab txias ntawm dej hiav txwv. Kev sov lossis txias ntawm cov dej nyob ib puag ncig cov kob tuaj yeem hloov pauv cov qauv nag ntawm cov kob, cuam tshuam rau kev ua liaj ua teb, kev nuv ntses, kev muaj dej, thiab kev pheej hmoo ntawm kev puas tsuaj ntawm huab cua. Piv txwv li, qhov kub thiab txias ntawm dej hiav txwv sab qab teb ntawm Java thiab Nusa Tenggara thiab hauv Dej Hiav Txwv Indian tuaj yeem txuas nrog kev hloov pauv ntawm cov qauv nag. Ntawm qhov tod tes, kev hloov pauv hauv Pacific los ntawm El Niño-La Niña tuaj yeem hloov lub caij ntuj nag thiab qhuav, ua rau kev kwv yees raws li cov ntsuas kub ntawm dej hiav txwv tseem ceeb rau kev npaj.

Xaus

Qhov kub ntawm dej hiav txwv cuam tshuam rau huab cua los ntawm ntau txoj kev: nce lossis txo qhov kev ua pa, hloov pauv qhov av noo hauv huab cua, hloov kho cov huab thiab nag los, tswj cov qauv cua hauv zos thiab lub caij, thiab muab lub zog rau cua daj cua dub thiab cov xwm txheej huab cua hnyav. Cov xwm txheej loj xws li El Niño thiab La Niña qhia txog lub luag haujlwm tseem ceeb ntawm qhov kub ntawm dej hiav txwv ua si hauv kev txiav txim siab txog huab cua ntawm thaj av, suav nrog hauv Indonesia. Kev nkag siab thiab kev saib xyuas qhov kub ntawm dej hiav txwv tsis yog tsuas yog kev tshawb fawb xwb, tab sis kuj yog ib kauj ruam tseem ceeb hauv kev txo kev puas tsuaj, kev tswj hwm cov peev txheej, thiab kev npaj rau cov haujlwm tib neeg uas nyob ntawm huab cua.

Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem hloov kho tsab xov xwm no rau lub hom phiaj ntawm tsev kawm ntawv/tsev kawm qib siab (nrog rau cov lus hais), lossis hloov nws mus rau hauv ib qho version nrov dua thiab sib dua.

Sau ib qho lus tawm tswv yim